Tục dựng nêu đón Tết của người làng Quỳnh

Hòe Nguyễn





“Không ai còn nhớ chính xác tục trồng nêu có từ bao giờ, nhưng cứ đến ngày 23 tháng Chạp, sau lễ tiễn ông Công, ông Táo về trời, nhà nào ở Quỳnh Đôi cũng cố gắng dựng cho mình một cây nêu”, ông Nguyễn Văn Hoàng, 55 tuổi, ngụ tại thôn 4, xã Quỳnh Đôi chia sẻ.
Cũng theo ông Hoàng, ngày dựng cây nêu gọi là lên nêu và ngày 7 tháng Giêng Âm lịch là ngày hạ cây nêu xuống. Khi dựng nêu và hạ nêu đều làm lễ cúng cẩn thận.
Cây nêu của người làng Quỳnh xưa thường được dựng bằng cây tre hoặc hóp tươi, trên ngọn cột một nắm lá dứa gai hoặc một ít lá đa, cùng một cái cung chĩa mũi tên về hướng Đông (mục đích ngăn không cho quỷ từ biển Đông vào đất liền, bén mảng đến nơi người cư ngụ) và một vài chuông khánh để tạo tiếng kêu leng keng. Dưới chân cây nêu người ta thường rắc một vòng vôi bột xung quanh để báo hiệu cho ma quỷ biết đất này đã có chủ.
Theo thời gian, cây nêu được những người trẻ ở làng Quỳnh biến tấu đi đôi phần như trồng nêu bằng cây bương hoặc nứa (do tre, hóp ngày càng khó tìm), treo chuông gió thay cho khánh đất. Hay như việc trang trí lên cây nêu một vài thứ như bóng nháy, đèn chớp, đèn lồng, các câu đối chúc mừng năm mới.
Những ngày giáp Tết, không khí làng Quỳnh náo nức. Người chặt tre, róc tre, người khéo tay thì trang hoàng cho cây nêu thật cầu kỳ. Và thời khắc đẹp nhất để ngắm nhìn cây nêu là khi đêm xuống, nhà nào nhà nấy đều “nổi nêu”. Từng hàng nêu nối nhau san sát cùng tỏa sáng lung linh.
“Tục trồng nêu đón Tết ngoài ý nghĩa đánh dấu vị trí sinh tồn của con người; cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc. Trồng nêu còn là để giáo dục thế hệ trẻ biết gìn giữ nét văn hóa cổ truyền của dân tộc”, thầy giáo Cù Minh Nguyên, ngụ tại thôn 3Tục dựng nêu đón Tết của người làng Quỳnh