Chuyện Ký Viên



Ông Ký Viên, thuở còn đi học, dạo ra ngoài đồng, thấy có ba ông già chừng bảy tám mươi tuổi, tóc râu trắng bạc, lum khum cuốc đất, công việc làm như kẻ còn trai.
Ông Ký Viên hỏi:
- Ba ông tuổi tác chừng ấy, tiếp dưỡng thể nào, mà sức lực còn mạnh thể ấy?
Một ông trả lời:
- Thất nội cơ thô xú (nghĩa là trong nhà vợ thô kém).
Một ông đáp rằng:
- Văn phạn giảm sổ khẩu (nghĩa là cơm chiều bớt và miếng).
Ông thứ ba đối lại rằng:
- Dạ ngọa bất phúc thủ (nghĩa là đêm nằm chẳng úp đầu).
Ông Ký Viên bèn nối ba câu ấy mà rằng:
- Chỉ tai tam tẩu ngôn, Sở dĩ thọ trường cửu (nghĩa là: ý chỉ thay lời ba già, chỗ do sống lâu xa).

Chính là lời dạy người ta muốn hưởng tuổi xa, thì phải tiết ẩm thực, viện sắc dục, vẫn hiệp với lời Tiền Kiên ca rằng:

Thượng sĩ dị phòng,
Trung sĩ dị bị,
Phục dược bách lỏa,
Bất như độc ngọa.

Nghĩa là:
Kẻ thượng sĩ riêng phòng,
kẻ trung sĩ riêng mền;
uống thuốc trăm viên,
chẳng bằng nằm riêng.


Đính vận cả hai bài ca:

Thất nội cơ thô xú,
Vãn phạn giảm sổ khẩu,
Dạ ngọa bất phúc thủ,
Chỉ tai tam tẩu ngôn,
Sở dĩ thọ trường cửu.


Lời bàn thêm:
Bài này ý vị thâm trầm, lời lẽ trang nhã, bằng mấy thang thuốc bổ. Chuyện giải buồn, tức là để đọc cho vui. Muốn vui mà ép buộc ba điều: già không nên có vợ đẹp, già không nên rán ăn quá mức buổi tối; rốt hết, già không nên nằm sấp mặt, (tức cấm làm cái việc đó!) (giảng như vầy đã thấy tục rồi). Nếu ai áp dụng đủ ba phương pháp nầy, thì khỏi đau lưng, khỏi đau bao tử, và không bao giờ mắc tim phòng!

(Chuyện cười cổ nhân)