Ṭa soạn : 995 Story Road, San José, CA 95122
Giờ làm việc : Thứ Hai đến Thứ Sáu từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều
Tel : (408)993-1145 / Fax : (408)288-6603
E Mail : tuanbaotrieuthanh@yahoo.com
Trang Nhà | Thời Sự | Khoa Học & Kỹ Thuật | Y Học | Văn Chương & Nghệ Thuật | Truyện Ngắn | Sưu Tầm | Đời Sống & Sinh Hoạt | Giải Trí
Kinh Tế & Xã Hội | Biên Khảo | Truyện | Gia Chánh | Cần Biết | Nhạc | Chuyện Việt Nam | Tử Vi | Giải Đáp Tâm T́nh

TIN VẮN


Ngày 28-5-2020

* Hạ viện Hoa Kỳ hôm 27/5 đã đồng thuận thông qua đạo luật kêu gọi trừng phạt các quan chức Trung Quốc đã đàn áp người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, và chuyển dự luật này tới Nhà Trắng để Tổng thống Donald Trump phủ quyết hoặc ký thành luật. Theo Reuters, với tỷ lệ số phiếu ủng hộ 413/1, dự luật nhận được sự tán thành của gần như toàn bộ Quốc hội Mỹ, trong khi Thượng viện đã nhất trí thông qua dự luật này, tạo ra áp lực lên Tổng thống Trump trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt nhân quyền đối với Trung Quốc.

* Hải quân Hoa Kỳ lại một lần nữa thách thức tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, với việc điều tàu khu trục USS Mustin mang tên lửa có điều hướng thuộc lớp Arleigh Burke đi gần quần đảo Hoàng Sa hôm thứ Năm 28/5. Hải quân Hoa Kỳ đã hai lần điều tàu chiến đi như vậy trong một nỗ lực nhằm thách thức tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong tháng trước, và cũng thực hiện một cuộc hành quân như vậy gần Hoàng Sa hồi tháng 3.

* Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ ra lệnh xem xét lại một đạo luật mà lâu nay vẫn bảo vệ Twitter, Facebook và Alphabet của Google khỏi phải chịu trách nhiệm đối với những thông tin mà người sử dụng đăng lên, Reuters dẫn một nguồn tin am tường và một bản thảo sắc lệnh hành pháp cho biết hôm 28/5. Thông tin tức về sắc lệnh này được đưa ra sau khi ông Trump đe dọa đóng cửa các trang web mà ông cáo buộc đã bóp nghẹt những tiếng nói bảo thủ sau một cuộc tranh cãi với Twitter, sau khi công ty này quyết định gắn thẻ vào các bài tweet của ông Trump.

* Một tàu cá ở Quảng Trị được cho là “di chuyển theo hướng bất thường” về phía đảo Hải Nam, Trung Quốc và mất liên lạc từ hôm 26/5. Truyền thông Việt Nam hôm 28/5 loan tin tàu cá QT-95645-TS do ông Nguyễn Thanh Ngữ làm chủ, ông Hồ Văn Thái làm thuyền trưởng đã khởi hành khai thác thủy sản xa bờ từ ngày 17/5 nhưng đến ngày 26/5 bị xem là “mất tích”.

* Các nhà thờ trên nước Mỹ sẽ phải áp dụng nhiều biện pháp phòng dịch gắt gao khi được mở cửa trở lại thì các tín đồ mới yên tâm mà trở lại sinh hoạt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn đang tiếp tục lây lan ở Mỹ, theo tìm hiểu của VOA. Tổng thống Donald Trump đã tích cực kêu gọi các tiểu bang cho phép mở cửa lại các nhà thờ. Hôm 22/5, ông đã tuyên bố rằng ông sẽ đưa nhà thờ vào dạng ‘hoạt động thiết yếu’ để có thể được mở cửa lại ngay lập tức. Tuy nhiên, lời kêu gọi này của ông Trump đã vấp phải sự chỉ trích của những người cho rằng điều kiện lúc này chưa an toàn để mở cửa trở lại nơi thờ phượng.

* Ủy ban về bắt giữ người tùy tiện của Liên Hiệp Quốc (Working Group on Arbitrary Detention- gọi tắt là WGAD) xác định Hà Nội đã vi phạm luật pháp quốc tế trong vụ bắt giữ blogger Phan Kim Khánh. Ủy ban WGAD khẳng định Phan Kim Khánh bị bắt giữ chỉ vì đã thực thi một cách ôn hòa quyền tự do ngôn luận,Tổ chức nhân quyền Freedom Now cho biết trong một thông cáo báo chí.

* Ngày 27/5 Nga tuyên bố hoãn cuộc họp thượng đỉnh của các nước BRICS dự trù tổ chức tại St Petersburg vào tháng 7 năm nay vì virus corona lây lan. BRICS là nhóm các nền kinh tế mới nổi lớn bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi. Hội nghị của SCO tức Tổ chức Hợp tác Thượng Hải cũng được hoãn lại. Các sự kiện này dự trù được tổ chức tại St Petersburg từ 21-23/7.

* SpaceX, công ty hoạt động trong lĩnh vực hàng không vũ trụ của doanh nhân ty phú Elon Musk, buộc phải dời lịch dự trù đưa hai phi hành gia người Mỹ vào quỹ đạo chiều ngày 27/5 từ bang Florida (Hoa Kỳ) do thời tiết xấu. Đây được xem là chuyến bay vào không gian đầu tiên của các phi hành gia NASA từ lãnh thổ Mỹ trong vòng 9 năm. Kế hoạch bị hoãn khi chỉ còn 17 phút nữa là tới giờ tên lửa Falcon 9 được dự trù phóng đi từ Trung tâm Không gian Kennedy để đưa hai phi hành gia Doug Hurley và Bob Behnken tới Trạm Không gian Quốc tế trong cuộc hành trình kéo dài 19 tiếng trên tàu con thoi vừa được công ty thiết kế tên là Crew Dragon. Sau lần hoãn này, lịch phóng mới được lên kế hoạch là vào chiều thứ Bảy tới đây.

* Thừa nhận 'cuộc chiến về Hong Kong' đang diễn ra, Hoàn cầu Thời báo nói việc 'tách khỏi' Hoa Kỳ không làm TQ sợ hãi vì nước này chuẩn bị “chiến đấu lâu dài”. Cùng lúc, có ý kiến bên ngoài cho rằng ông Tập Cận Bình chọn “giải pháp cứng” với Hong Kong để thổi lên sự ủng hộ cho chủ nghĩa dân tộc Trung Hoa. Vào thời gian Quốc hội Trung Quốc thông qua Luật an ninh để trực tiếp giải quyết làn sóng biểu tình mà Trung Quốc gọi là “các nhóm bạo loạn, ly khai” ở Hong Kong, tờ Hoàn cầu Thời báo của Đảng CS TQ có bài xã luận lên án Mỹ.

* Các tàu ngầm hạt nhân NATO sẽ cập cảng dân sự Tromso, dù giới chức và dân địa phương không đồng ý với quyết định của Bộ Quốc phòng. "Các tàu ngầm đầu tiên dự kiến cập cảng Tromso đầu năm nay, song bị trì hoãn do Covid-19 bùng phát. Chúng tôi đã được hướng dẫn để tiếp nhận các chiến hạm và đang hợp tác với thành phố Tromso về vấn đề này. Chúng tôi không can thiệp vào vấn đề chính trị", phát ngôn viên Bộ Chỉ huy Chiến dịch quân đội Na Uy Brynjar Stordal nói ngày 27/5.

* Một binh sĩ đóng quân tại Kansas, Mỹ được ca ngợi như người hùng sau khi đâm xe vào kẻ xả súng tại cây cầu gần căn cứ Leavenworth. Nhà chức trách hạt Leavenworth, bang Kansas, cho biết một người đàn ông ngày 27/5 dùng súng ngắn và súng trường bắn bừa bãi vào những người đi qua trên cầu Trăm năm, nối liền Kansas và Leavenworth. "Một người lính đóng quân tại căn cứ Leavenworth đã can thiệp bằng cách lao xe của mình vào kẻ xả súng, khiến hắn bị thương nặng, chấm dứt vụ tấn công và cứu được vô số người", Patrick Kitchens, cảnh sát trưởng hạt Leavenworth, nói.

* Kết quả thăm dò mới nhất cho thấy tỷ lệ người Mỹ ủng hộ ứng viên tổng thống Dân chủ Joe Biden đang cao hơn Trump 6 điểm phần trăm. Theo kết quả cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos được công bố hôm 27/5, 41% người được hỏi ủng hộ chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong khi 53% có ý kiến ngược lại. Tỷ lệ này không thay đổi so với tuần trước nhưng giảm đáng kể so với hồi cuối tháng ba. Trong khi đó, Joe Biden, đối thủ của Trump trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay, có tỷ lệ ủng hộ cao hơn 6 điểm phần trăm so với Trump, nhưng giảm khoảng 3 điểm so với tuần trước. Tỷ lệ ủng hộ của các cử tri đã đăng ký bầu cử dành cho Biden cũng cao hơn.

* Các nhà thầu xây dựng Trung Quốc nở rộ cùng Sáng kiến Vành đai và Con đường, nhưng chất lượng công trình hay nguồn vốn thường xuyên bị nghi ngờ. Các nhà thầu xây dựng Trung Quốc đang nổi lên trên toàn cầu trong hơn một thập kỷ qua, một phần nhờ dựa vào Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) do Chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng. Chỉ tính riêng trong năm 2018, họ chiếm gần 1/4 tổng doanh thu ngành xây dựng quốc tế. Nhà thầu Trung Quốc hiện liên quan tới rất nhiều dự án khác nhau, từ xây dựng cơ sở hạ tầng truyền thống tới bất động sản, công nghệ, giáo dục và y tế, hầu hết ở châu Á, châu Phi và Trung Đông. Dù nhanh chóng tăng trưởng về quy mô, nhiều nhà thầu Trung Quốc lại đang bị dư luận quốc tế hoài nghi về chất lượng công trình cũng như năng lực thi công.

* Prahlad Jani, người tuyên bố nhiều thập kỷ không ăn, không uống nhờ "được ban thuốc trường sinh bất lão", qua đời ở tuổi 90. Prahlad Jani, người đàn ông Ấn Độ tu hành theo thuyết Du già, râu tóc bạc trắng, thường mặc áo đỏ và đeo khuyên mũi theo phong cách của nữ thần Hindu, qua đời tại nhà riêng hôm 26/5. "Ông được đưa tới bệnh viện sau nửa đêm, nhưng bác sĩ tuyên bố ông đã chết trước đó", Sheetal Chaudhary, hàng xóm cạnh nhà Jani cho biết.


Ngày 27-5-2020

* Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vừa bổ nhiệm Luật sư - Thẩm phán gốc Việt Tony Phạm vào chức Cố vấn Trưởng Pháp lý của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) tại thủ đô Washington, lãnh đạo hơn 1,100 công tố viên và hàng năm nhân viên thực thi pháp lý liên quan đến việc trục xuất các di dân bất hợp pháp trên khắp lãnh thổ Hoa Kỳ.

* Đảng Cộng sản Việt Nam không loại trừ khả năng ban lãnh đạo khóa 13 sắp tới sẽ vẫn có các nhân vật “cao tuổi” trên giới hạn đặt ra, theo tường thuật của một loạt các trang tin tức lớn trong nước, gồm Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Dân Trí, và VietnamNet. Các trang tin dẫn lời Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Hồng Diên nói hôm 27/5 rằng tinh thần về nhân sự của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa tiếp theo là “tỷ lệ mới nhiều hơn, trẻ cao hơn” nhưng không loại trừ “trường hợp đặc biệt” phù hợp với tình hình thực tiễn.

* Tổng thống Trump hôm 27/5 đe dọa sẽ điều chỉnh hoặc đóng cửa các công ty truyền thông xã hội, một ngày sau khi Twitter lần đầu tiên ra khuyến cáo dưới các tweet của ông, kêu gọi người đọc kiểm chứng các tuyên bố của nguyên thủ Mỹ. Không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào, ông Trump lặp lại cáo buộc về tình trạng thiên vị chính trị của các công ty vận hành các trang mạng xã hội.

* Bốn cảnh sát thành phố Minneapolis ở Minnesota bị sa thải hôm 26/5 sau khi video cho thấy một người đàn ông da đen không vũ trang nằm xấp mặt xuống đường, nói rằng ông “không thể thở được”, khi một cảnh sát da trắng dùng đầu gối đè lên cổ ông trong vài phút. Vài giờ sau khi quyết định sa thải được công bố, hàng nghìn người biểu tình đã đổ ra các đường phố quanh hiện trường vụ chết người xảy ra tối 25/5. Nhiều người đeo khẩu trang để ngăn chặn sự lây lan của virus Corona.

* Cảnh sát Hong Kong đã bắn tiêu cay và thực hiện 300 vụ bắt giữ sau khi hàng nghìn người xuống đường hôm 27/5 để phản đối dự luật an ninh quốc gia của Trung Quốc mà cộng đồng quốc tế lo ngại sẽ xâm phạm tới các quyền tự do ở thành phố. Ngay tại trung tâm tài chính của Hong Kong, cảnh sát chống bạo loạn đã sử dụng tiêu cay để giải tán đám đông. Ở một số nơi khác trong thành phố, cảnh sát bắt hàng chục người bị nghi tham gia biểu tình, bắt họ ngồi trên vỉa hè rồi lục soát đồ đạc của họ.

* Cố vấn kinh tế của Tổng thống Donald Trump ngày 26/5 tuyên bố Trung Quốc “sai lầm to” với luật an ninh quốc gia dự trù áp dụng cho Hong Kong và cam kết rằng Mỹ sẽ trả phí tổn cho các công ty Mỹ nào muốn chuyển hoạt động ra khỏi Hong Kong hay Trung Quốc. Tại Tòa Bạch Ốc, phát ngôn viên Kayleigh McEnany nói trong một cuộc họp báo là ông Trump bất bình với Bắc Kinh về luật an ninh và thấy nhiều khó khăn trong việc “Hong Kong có thể giữ vững là một trung tâm tài chánh nếu Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát.”

* Cảnh sát Bỉ hôm 27/05/2020 cho hay một cuộc truy quét đã bắt giữ 11 người Việt và hai người Morocco trong vụ phá án tìm thủ phạm buôn người vào Anh làm chết 39 nạn nhân ở Essex, phía Đông London tháng 10 năm 2019. Năm trong số người bị bắt đã bị buộc tội buôn người nhập cư với tình tiết nghiêm trọng, tội hoạt động băng đảng và làm giấy tờ giả. Các đơn vị cảnh sát Bỉ, có phối hợp với nhà chức trách Pháp, đã vào cuộc cùng lúc ở tám địa điểm hôm thứ Ba 26/05, và bắt ngay được 13 nghi phạm.

* Công ty SpaceX của Elon Musk, đặt tại California, có sứ mạng lịch sử vào thứ Tư 27/5. Công ty này dự định đưa hai phi hành gia Nasa lên Trạm không gian quốc tế (ISS) trong sứ mạng có tên Demo-2. Demo-2 sẽ là lần đầu tiên có việc gửi phi hành gia Nasa, Doug Hurley và Bob Behnken, từ Mỹ lên không gian kể từ 2011. Từ khi Space Shuttle được cho nghỉ gần 10 năm trước, Mỹ trả tiền cho Nga khoảng 80 triệu USD một ghế để đưa phi hành gia Nasa lên ISS.

* Một phụ nữ da trắng gọi cảnh sát sau khi một người đàn ông da đen yêu cầu bà xích chó của mình vào dây dẫn đi, ở công viên Central Park, New York vừa bị một công ty đầu tư đuổi việc. Công ty đầu tư Franklin Templeton thông báo trên Twitter hôm thứ Ba rằng họ đã sa thải một nhân viên, "có hiệu lực ngay lập tức". "Chúng tôi không dung thứ cho bất kỳ sự phân biệt chủng tộc nào tại Franklin Templeton", tweet trên viết. Christian Cooper, một người quan sát chim, yêu cầu người phụ nữ xích chó của mình lại vì sợ nó có thể gây nguy hiểm cho động vật hoang dã.

* Thống đốc bang Washington Jay Inslee gửi thư cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhờ trợ giúp về vật tư y tế nhằm ứng phó Covid-19. SCMP hôm nay cho biết trong thư gửi Chủ tịch Tập Cận Bình hồi đầu tháng trước, Thống đốc bang Washington, nơi ghi nhận các ca nhiễm nCoV đầu tiên ở Mỹ hồi tháng một, đã đề nghị Trung Quốc trợ giúp bang này các mặt hàng gồm khẩu trang y tế, áo choàng dùng một lần và găng tay. Đề nghị được đưa ra trong bối cảnh bang này và nhiều nơi ở Mỹ phải đối mặt với tình trạng khan hiếm vật tư y tế nghiêm trọng.

* Ứng viên tổng thống Dân chủ Biden chỉ trích Trump "thật sự ngu ngốc" khi không đeo khẩu trang tại loạt sự kiện cũng như xử lý kém Covid-19. "Ông ta đúng là một kẻ ngu ngốc, ngu ngốc thật sự. Mọi tài liệu hàng đầu thế giới đều khuyên mọi người nên đeo khẩu trang ở nơi đông người", ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden nói với CNN hôm 26/5. Biden nói rằng lối hành xử cố tỏ ra mạnh mẽ và những hành động phô trương sự nam tính giả tạo của ông chủ Nhà Trắng đã khiến người dân phải trả giá bằng tính mạng.

* 4 cơ quan truyền thông lớn nhất Brazil rút phóng viên đưa tin từ dinh Tổng thống do bị người ủng hộ của Bolsonaro quấy rối. Organizacoes Globo, chủ sở hữu mạng lưới truyền hình lớn nhất Brazil TV Globo, các tờ báo O Globo và Valor Economico, cùng với ba cơ quan truyền thông lớn khác TV Bandeirantes, nhật báo Folha de S.Paulo và Estado de S.Paulo đã quyết định ngừng đưa tin từ Dinh Alvorada, nơi ở chính thức của Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro.


Ngày 26-5-2020

* Trả lời báo chí trong nước về tình trạng người Trung Quốc lợi dụng kẽ hở pháp lý để thâu tóm đất đai ở Việt Nam, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nói hôm 25/5 rằng bộ của ông sẽ tìm cách khắc phục vấn đề này. Như tin đã đưa, trong một báo cáo mới đây gửi tới Quốc hội để trả lời cử tri, Bộ Quốc phòng Việt Nam cho hay người Trung Quốc đang nắm trong tay hơn 162.000 hectare đất của Việt Nam, trong đó có những nơi trọng yếu thuộc vùng “biên giới” hoặc “ven biển”. Con số này lớn bằng diện tích của một tỉnh như Hải Dương, hay Nam Định, hoặc Hậu Giang.

* Sáng 26/5, một cây phượng bất ngờ bật gốc tại trường THCS Bạch Đằng, quận 3, TPHCM, đè lên 18 học sinh, khiến một em tử vong và một số em bị thương nặng. Vụ tai nạn xảy ra chỉ vài tuần sau khi học sinh tại Việt Nam quay trở lại trường học vào đầu tháng này, sau hơn 3 tháng nghỉ học vì dịch Covid-19. Tại cuộc họp báo vào chiều 26/5, Hiệu trưởng Nguyễn Vạn Phúc cho biết cây phượng bật gốc vào khoảng 6:22 phút, khi các học sinh đang ngồi ăn sáng dưới sân trường và chuẩn bị lên lớp học.

* Vừa qua truyền thông của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng Việt Nam đã lên án ba phụ nữ gốc Việt, đồng sáng lập viên của tổ chức phi chính phủ có trụ sở ở Mỹ, cho rằng tổ chức này là một tổ chức ngoại vi của Việt Tân, đã “lợi dụng các hoạt động dân sinh để chống phá Nhà nước.” Tuy nhiên, tổ chức phi chính phủ Vietnam Rise, còn gọi là RISE, đã bác bỏ các buộc này.

* Đặc khu trưởng Hong Kong, bà Carrie Lam, nói rằng các nước khác "không có chỗ" để can thiệp vào vùng lãnh thổ này, trong lúc bà mạnh mẽ bảo vệ luật an ninh gây tranh cãi mà Trung Quốc đang dự định thông qua. Những người chỉ trích nói rằng luật mới sẽ hạn chế quyền tự do của thành phố. Nhưng trong cuộc họp báo hàng tuần của mình, bà Lam nói rằng đây là một bước đi "có trách nhiệm" nhằm bảo vệ đa số những người tuân thủ pháp luật.

* Annika Linde, chuyên gia dịch tễ học Thụy Điển, thừa nhận quốc gia Bắc Âu đã "sai lầm" khi không phong tỏa để chống Covid-19. Bà Linde, nhà dịch tễ học từng đứng đầu chiến dịch ứng phó với SARS và cúm lợn ở Thụy Điển từ năm 2005 tới 2013, tin rằng nước này cần có những biện pháp hạn chế nghiêm ngặt hơn từ đầu để kiểm soát Covid-19, cũng như bảo vệ người cao tuổi.

* Hệ thống camera giám sát được gọi là "phòng chiến tranh" giúp Trung Quốc kiểm tra lịch trình đi lại của người dân và ngăn chặn dịch bệnh. Trung Quốc đang cố gắng xây dựng một trong những mạng lưới công nghệ giám sát tinh vi nhất thế giới với hàng trăm triệu camera lắp đặt nơi công cộng và tăng cường sử dụng các công nghệ giám sát như theo dõi qua điện thoại thông minh và nhận diện. Năm nay, từ nông thôn tới thành thị trên cả nước, hệ thống này được sử dụng trong "cuộc chiến toàn dân chống lại nCoV", theo cách gọi của chính phủ Trung Quốc.

* Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cho biết ông sẽ không cho phép học sinh quay lại trường học đến khi có vaccine phòng Covid-19. "Việc thảo luận về khả năng mở cửa các trường học sẽ không có tác dụng gì, trừ khi tôi chắc chắn rằng điều đó thực sự an toàn. Với tôi, trước hết phải có vaccine, lúc đó mới ổn", ông Duterte phát biểu trên truyền hình tối qua, trong bối cảnh 25 triệu học sinh tiểu học và trung học phải ở nhà từ tháng 3, sau khi Philippines áp dụng các biện pháp kiềm chế Covid-19.

* Một số mặt hàng Australia gặp rắc rối khi nhập khẩu tại cảng Trung Quốc năm ngoái, gây lo ngại Bắc Kinh có thể mở rộng hạn chế. Trung Quốc tuần trước tuyên bố áp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp tới 80,5% với lúa mạch nhập khẩu từ Australia cũng như cấm cửa 4 nhà sản xuất thịt bò lớn của nước này với lý do không đáp ứng yêu cầu nhãn mác và chứng nhận nhập khẩu trong thời gian dài.

* Truyền thông Iran cho rằng Mỹ đã thất bại khi không ngăn cản được tàu chở dầu Fortune cập cảng Venezuela bất chấp những lời đe dọa. "Sự kiện tàu chở dầu Fortune cập cảng Venezuela là chiến thắng chống lại Mỹ cùng lệnh trừng phạt nhằm vào hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran", hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 25/5 đăng bài xã luận. "Đây là cú tát vào mặt chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, là bằng chứng cho thấy chính sách bao vây Venezuela của Mỹ đang sụp đổ".

* Brazil ghi nhận thêm 806 ca tử vong vì nCoV, cao hơn mức 482 của Mỹ, khiến Washington đẩy nhanh lệnh cấm nhập cảnh từ nước này. Bộ Y tế Brazil ngày 25/5 ghi nhận thêm 13.051 ca nhiễm nCoV, nâng tổng số người nhiễm ở nước này lên 376.669, trong đó 23.522 người chết. Số ca nhiễm và tử vong của Brazil thấp hơn Mỹ, vùng dịch lớn nhất thế giới với 1,7 triệu người nhiễm và gần 100.000 người chết, nhưng mức độ tăng ca tử vong đang cao hơn.

* Dữ liệu cho thấy máy bay PK 8303 không thả càng đáp khi cố hạ cánh, khiến động cơ bị mài xuống đường băng dẫn đến mất lực đẩy. Các quan chức phụ trách điều tra vụ tai nạn máy bay Airbus 320 mang số hiệu PK 8303 của hãng Hàng không Quốc tế Pakistan (PIA) khiến 97 người thiệt mạng hôm 22/5, đang xem xét khả năng động cơ máy bay bị hỏng trong lần hạ cánh thất bại đầu tiên xuống sân bay quốc tế Jinnah ở Karachi, miền nam Pakistan hôm 22/5.


Ngày 25-5-2020

* Tổng thống Donald Trump hôm 25/5 đã tới Nghĩa trang quốc gia Arlington để tưởng nhớ các quân nhân Mỹ hy sinh nhân ngày Chiến sĩ Trận vong, đồng thời lên tiếng bảo vệ quyết định dành gần như toàn bộ kỳ nghỉ lễ cuối tuần qua để đi chơi golf trong khi số tử vong vì virus Corona ở Mỹ gần tăng lên 100 nghìn người.

* Cựu Phó Tổng thống Mỹ, Joe Biden, hôm 25/5, ra ngoài thực hiện chuyến vận động tranh cử đầu tiên kể từ khi tự cách ly tại nhà ở Delaware 10 tuần trước. Tin cho hay, ứng viên tổng thống của Đảng Dân chủ tới một khu tưởng niệm các cựu chiến binh để đánh dấu ngày Chiến sĩ Trận vong. Ông Biden và phu nhân cùng đeo khẩu trang màu đen khi tới đặt hoa tại đài tưởng niệm các cựu chiến binh Thế Chiến II và Chiến tranh Triều Tiên ở Delaware.

* Một quan chức hàng đầu của Nhà Trắng hôm 24/5 ví cách xử lý virus Corona của Trung Quốc giống như việc Liên Xô che giấu thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986. Cố vấn an ninh quốc gia Robert O’Brien nói rằng Bắc Kinh biết về virus xuất phát từ Vũ Hán từ tháng 11 nhưng nói dối Tổ chức Y tế Thế giới và ngăn các chuyên gia quốc tế tiếp cận thông tin.

* Nhà báo độc lập Nguyễn Tường Thụy bị lực lượng an ninh bắt tạm giam sau một cuộc đột kích tại nhà riêng sáng ngày thứ Bảy ở Hà Nội trong một đợt trấn áp mới nhắm vào những người chỉ trích chính phủ. Vụ việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi nhà văn Phạm Thành, người từng viết sách chỉ trích Tổng Bí thư-Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, bị công an Hà Nội bắt giữ vào ngày thứ Năm.

* Tổng Thống Donald Trump hôm thứ 21/5 nói rằng các hành vi vi phạm của Nga là nguyên nhân khiến Hoa Kỳ không thể ở lại một hiệp ước cho phép hơn 30 quốc gia thực hiện các chuyến bay quan sát trên lãnh thổ của nhau, tuy nhiên ông ra dấu hiệu cho thấy là Hoa Kỳ có thể xem xét lại quyết định rút lui khỏi hiệp ước này.

* Văn phòng Bộ Ngoại giao Trung Quốc ở Hong Kong và quan chức cơ quan an ninh của thành phố này hôm 25/5 lên tiếng bảo vệ dự luật an ninh quốc gia, nói rằng đó là bước đi cần thiết để xử lý điều bị coi là hành động “khủng bố” trong các cuộc biểu tình rầm rộ đòi dân chủ năm ngoái.

* Thuốc trị sốt rét hydroxychloroquine mà Tổng thống Donald Trump cho biết đang dùng có liên hệ đến nguy cơ gia tăng tử vong nơi bệnh nhân COVID-19, theo một cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa Lancet. Cuộc nghiên cứu quan sát hơn 96.000 người nhập viện vì COVID-19 cho thấy những ai được chữa trị bằng hydroxychloroquine hay thuốc chloroquine tương tự, có nguy cơ tử vong cao hơn khi so sánh với những người không dùng thuốc này.

* Các nhà khoa học Trung Quốc loan báo một loại thuốc mới cho thấy có nhiều kết quả đầy hứa hẹn trong việc chữa trị và phòng ngừa COVID-19, có thể chấm dứt dịch bệnh hữu hiệu trước khi có vaccine. Các nhà khoa học Mỹ nói cách chữa trị của Trung Quốc “có tiềm năng,” nhưng có thể mất một thời gian dài trước khi xác định được đây có phải là một giải pháp thực tế hay không.

* Ngoại trưởng Trung Quốc vừa lên tiếng cáo buộc Hoa Kỳ là tung "các thuyết âm mưu và những lời dối trá" về virus corona, làm căng thêm mối quan hệ giữa hai quốc gia. Nước Mỹ đã bị lây nhiễm một "loại virus chính trị" khiến một số chính trị gia liên tục tấn công Trung Quốc, ông Vương Nghị nói với các phóng viên hôm Chủ Nhật. Ông thúc giục Hoa Kỳ hãy "chấm dứt việc lãng phí thời gian và chấm dứt việc phung phí sinh mạng quý giá" trong việc đối phó với dịch bệnh Covid-19.

* Lần đầu tiên số người chết hàng ngày của tiểu bang New York đã giảm xuống dưới 100 kể từ cuối tháng Ba. Tổng cộng có 84 người chết trong 24 giờ qua, Thống đốc Andrew Cuomo cho biết hôm thứ Bảy, so với 109 ngày trước đó. Trong thời kỳ bùng phát vào tháng Tư, hơn 1.000 người chết mỗi ngày ở tiểu bang Mỹ bị virus corona tàn phá nặng nề nhất.

* Kinh tế gia hàng đầu Nouriel Roubini cảnh báo về sự suy thoái kéo dài và sự phục hồi chậm chạp sau đại dịch virus corona. Biệt danh ''Tiến sĩ Doom'' vì những dự đoán ảm đạm của mình, Giáo sư Roubini cho biết có một số công ăn việc làm đơn giản sẽ không quay trở lại sau cuộc khủng hoảng này. Ngay cả khi nền kinh tế toàn cầu có được phục hồi trong năm nay sau tác động của virus corona, nó cũng sẽ bị "thiếu máu". GS Roubini cảnh báo về suy thoái "chưa từng có". Giáo sư Roubini là người đã thấy trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 trước nhiều người khác.

* Trong các thập niên gần đây, chính trị Anh chứng kiến các cuộc đấu quyết liệt vì châu Âu. Nhưng nay Trung Quốc đang chiếm chỗ là vấn đề đối ngoại lớn nhất. Thái độ chống Trung Quốc có vẻ đang gia tăng trong chính trị Anh, một phần vì cách Bắc Kinh ứng phó trong đại dịch virus corona, và cũng vì Trung Quốc mới nhất muốn áp đặt luật an ninh lên Hong Kong. Có những nhóm mới do nghị sĩ đảng Bảo thủ lập ra, như China Research Group, đòi đường lối mạnh mẽ hơn.

* Chính quyền Trump đã thảo luận vào tuần trước về việc có nên tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên kể từ năm 1992 hay không, theo Washington Post, tờ đầu tiên đưa tin này hôm thứ Sáu 22/5. Chủ đề này nổi lên tại một cuộc họp của các quan chức cấp cao đại diện cho các cơ quan an ninh quốc gia hàng đầu của Mỹ sau những cáo buộc từ chính quyền Trump rằng Nga và Trung Quốc đang tiến hành các vụ thử hạt nhân năng suất thấp, Washington Post cho biết.

* Thủ tướng Nhật chấm dứt tình trạng khẩn cấp ở Tokyo, ba tỉnh lân cận và đảo Hokkaido nhưng để ngỏ khả năng tái áp đặt. "Chính phủ sẽ dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp trên toàn đất nước vào hôm nay. Chúng ta đã đặt ra những tiêu chí chấm dứt phong tỏa chặt chẽ nhất thế giới, chúng tôi kết luận các tỉnh trên khắp đất nước đã đáp ứng tiêu chuẩn đó", Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe hôm nay cho biết trong cuộc họp báo tại thủ đô Tokyo.

* Ba hố sâu 22-24 m, kết hợp với dòng chảy sát bờ sông Hậu tại khu vực sạt lở ở huyện Châu Phú, đe dọa hơn 2 km quốc lộ 91. Ngày 25/5, vết nứt mặt quốc lộ 91 cặp bờ sông Hậu tại xã Bình Mỹ đã rộng 4-5 cm, dài gần 30 m, lần lượt tăng 3-4 cm chiều ngang và 8 m chiều dài so với lúc phát hiện hai hôm trước. Để đảm bảo an toàn giao thông, tỉnh An Giang khẩn cấp làm đường tránh dài 5 km qua khu vực này với kinh phí khoảng 250 tỷ đồng. Đến nay, việc ổn định đường bờ, gia cố mái ta luy, lấp hố xoáy đã hoàn tất. Quốc lộ 91 dài 142 km, nối từ TP Cần Thơ đến cửa khẩu Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Đây là một trong những tuyến đường huyết mạch của An Giang và các địa phương lân cận cũng như giao thương với Campuchia.

* Bệnh viện quá tải, nghĩa trang đầy mồ mới xây, dịch lan khắp khu ổ chuột dù Covid-19 chưa đạt đỉnh ở Brazil. Tại Sao Paulo, thành phố lớn nhất và bị Covid-19 gây ảnh hưởng nặng nề nhất Brazil, đại dịch chưa lên tới đỉnh nhưng hệ thống y tế đã quá tải. Khi y bác sĩ đang chiến đấu để cứu người, Tổng thống Jair Bolsonaro dường như chỉ quan tâm đến một bệnh nhân ốm yếu khác: nền kinh tế của Brazil. Brazil hiện là vùng dịch lớn thứ hai thế giới sau Mỹ, với hơn 365.000 ca nhiễm. Nhưng Bolsonaro, người từng tuyên bố Covid-19 chỉ là "cúm vặt", đang thúc giục doanh nghiệp tái mở cửa, cho dù nhiều thống đốc đã kêu gọi thực hiện cách biệt cộng đồng để giảm tốc độ lây lan.

* Trump cảnh báo sẽ dời nơi tổ chức Hội nghị Toàn quốc đảng Cộng hòa khỏi bang Bắc Carolina nếu Thống đốc Roy Cooper không sớm gỡ lệnh phong tỏa. "Đáng tiếc là Thống đốc Bắc Carolina Roy Cooper vẫn trong chế độ phong tỏa và không bảo đảm rằng chúng tôi có thể sử dụng hết chỗ ngồi ở nhà thi đấu tại Charlotte. Nói cách khác, chúng tôi có thể sẽ chi hàng triệu USD để chỉnh sửa nơi này theo tiêu chuẩn rất cao mà không biết liệu thống đốc của đảng Dân chủ có cho thành viên đảng Cộng hòa ngồi kín không gian ở đó hay không", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Twitter hôm nay.

* Paul Whelan, cựu lính thủy đánh bộ Mỹ, bị công tố viên Nga đề xuất mức án 18 năm tù vì tội gián điệp. "Bản án sẽ được công bố sáng 15/6. Whelan khẳng định vô tội và mong được xử trắng án", Vladimir Zherebenkov, luật sư của cựu binh Mỹ, cho biết sau phiên xử tại thủ đô Moskva của Nga hôm nay.

* Những quy định phòng ngừa lây nhiễm khiến các hành khách hoang mang và hàng chục chuyến bay bị hủy khi Ấn Độ nối lại các đường bay nội địa. Các hãng hàng không đã hủy hàng chục chuyến bay và hàng trăm hành khách hủy đặt vé khi các sân bay ở Ấn Độ tái mở cửa hôm nay. NDTV cho hay 82 chuyến đến và đi từ thủ đô New Delhi, cùng 9 chuyến ở sân bay Bangalore đã bị hủy.

* Trump cho rằng Jeff Sessions "không đủ năng lực trí tuệ" đảm nhận chức bộ trưởng tư pháp và là một "thảm họa" khi còn đương chức. "Jeff Sessions là một thảm họa khi làm bộ trưởng tư pháp," Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn hôm 24/5. "Ông ta không đủ năng lực về trí óc để trở thành người đứng đầu Bộ Tư pháp. Ông ta chính là vấn đề lớn nhất".

* Hai thiết giáp Mỹ dàn hàng ngang cản đường xe tuần tra của quân cảnh Nga trên cao tốc M4 nối Aleppo và Hasakah. Một nguồn tin thân cận với lực lượng quân đội Nga tại căn cứ không quân al-Qamishli cho biết xe tuần tra của quân cảnh Nga khi vừa rời khỏi thành phố Tal Tamr, phía bắc tỉnh al-Hasakah, Syria ngày 24/5 để tuần tra dọc cao tốc M4 tới Qamishli thì chạm mặt lực lượng quân sự Mỹ. Hai thiết giáp Mỹ lập tức dàn hàng ngang trên đường, khiến xe tuần tra Nga không thể đi tiếp.

* Mưa đá đường kính gần 13 cm đã trút xuống thành phố Burkburnett, bang Texas, hôm 22/5, khiến nhiều ngôi nhà và đoạn đường hư hại. Viên đá lớn nhất được ghi nhận trong trận mưa có kích thước to hơn quả bưởi và nặng khoảng 450 gram. Cơn mưa đá khiến nhiều mái nhà thủng lỗ và tạo nên những vết lõm trên mặt đường.

* Bắc Kinh ngày càng thể hiện rõ mong muốn đảo ngược hệ thống quốc tế do Mỹ dẫn đầu và tạo trật tự thế giới cạnh tranh mới của riêng mình. Một cách nói bóng gió thường thấy trong các cuộc tranh luận ở Mỹ về tham vọng của Trung Quốc là Bắc Kinh không biết họ muốn tìm kiếm điều gì và các lãnh đạo chưa tính toán mức độ ảnh hưởng của Bắc Kinh sẽ tới đâu. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng được tổng hợp và phân tích bởi các chuyên gia hàng đầu về Trung Quốc cho thấy Bắc Kinh thực sự nhắm đến vị trí cường quốc toàn cầu và có thể là vị trí số một thế giới trong thế hệ tiếp theo, theo Hal Brands, nhà phân tích của Bloomberg, giáo sư nổi tiếng của Trường nghiên cứu quốc tế tiên tiến thuộc Đại học Johns Hopkins, Mỹ.

* Quan chức quân sự Trung Quốc cho rằng quần đảo Đông Sa do Đài Loan kiểm soát không còn giá trị chiến lược và không đáng diễn tập đánh chiếm. "Chỉ có 200 lính đồn trú tại Đông Sa, thật vô nghĩa nếu quân đội Trung Quốc phải triển khai cả một nhóm tác chiến tàu sân bay để chiếm quần đảo nhỏ như vậy", một quan chức giấu tên trong quân đội Trung Quốc (PLA) ngày 24/5 tuyên bố, đề cập đến cuộc diễn tập sẵn sàng chiến đấu trên biển vào mùa hè này.

* Quân đội Trung Quốc được cho là đang tăng cường hiện diện dọc Đường Kiểm soát Thực tế ở Ladakh, khi căng thẳng biên giới với Ấn Độ gia tăng. Thêm nhiều binh sĩ Trung Quốc được điều động đến vùng hồ Pangon Tso và thung lũng Galwan dọc Đường Kiểm soát Thực tế (LAC) ở vùng Ladakh, miền bắc Ấn Độ, các nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình hôm qua tiết lộ với truyền thông Ấn Độ. Đây được coi là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh chưa sẵn sàng chấm dứt tình hình căng thẳng với Ấn Độ ở khu vực biên giới tranh chấp.

* Tổng thống Jair Bolsonaro bị người biểu tình gọi là "sát nhân" khi vẫn ra ngoài ăn uống trong lúc số người chết vì nCoV ở Brazil tăng vọt. Video trên mạng xã hội cho thấy một số người ủng hộ hô vang "Mito" (Huyền thoại), trong khi nhiều người đập xoong nồi la hét và lăng mạ Tổng thống Brazil, chỉ trích ông là "sát nhân", "rác rưởi", "phát xít".

* Charlie Tôn Quý, sở hữu thương hiệu với 825 tiệm nail ở Mỹ, áp dụng các biện pháp phòng dịch và tài chính để khôi phục kinh doanh trong Covid-19. "Trong hệ thống Regal Nails của tôi, gần 280 tiệm đã mở cửa trở lại, sau thời gian nghỉ do dịch", ông Quý nói với VnExpress. Các tiệm nail của Regal Nails hoạt động theo hình thức nhượng quyền, đặt trong các siêu thị của Walmart trên khắp nước Mỹ.

* Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm nay có mặt tại tòa án quận Jerusalem khi phiên tòa xét xử các cáo buộc tham nhũng nhằm vào ông bắt đầu diễn ra. Phiên tòa kết thúc sau khoảng một giờ. Thủ tướng Netanyahu im lặng trong hầu hết phiên tòa, chỉ thỉnh thoảng thì thầm với đội ngũ pháp lý của ông. Các luật sư đại diện cho Thủ tướng Israel nói họ không được tiếp cận kịp thời tất cả những tài liệu liên quan, do đó yêu cầu trì hoãn tiến hành phiên tòa tiếp theo sau vài tháng. Hiện thời gian diễn ra phiên tòa kế tiếp chưa được ấn định.


Ngày 22-5-2020

* Trung Quốc lần đầu tiên bỏ mục tiêu tăng trưởng hàng năm hôm thứ Sáu 22/5 và cam kết tăng công chi giữa lúc đại dịch COVID-19 tiếp tục tàn phá nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, tạo ra một bầu không khí ảm đạm vào lúc sắp diễn Đại hội Đại biểu Toàn quốc năm nay, theo Reuters. Báo cáo của Thủ tướng Lý Khắc Cường không đề cập tới mục tiêu tăng trưởng đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc không đề ra các mục tiêu tăng trưởng cụ thể cho tổng sản phẩm quốc nội (GDP), kể từ khi chính phủ bắt đầu công bố các mục tiêu này vào năm 1990.

* Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 21/5 cảnh báo Trung Quốc chớ áp đặt luật an ninh quốc gia mới đối với Hồng Kông, nói rằng mức độ tự trị cao và tôn trọng nhân quyền là chìa khóa để duy trì quy chế đặc biệt của lãnh thổ Hong Kong, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Morgan Ortagus nói. “Bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt luật an ninh quốc gia không phản ánh ý nguyện của người dân Hong Kong sẽ gây bất ổn cao độ, và sẽ bị Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế lên án mạnh mẽ, bà Mitch Ortagus viết qua email.

* Trung Quốc vừa thu hoạch 1,5 tấn rau tại căn cứ quân sự lớn nhất của mình ở đảo Phú Lâm, tờ báo nhà nước Trung Quốc, Hoàn cầu Thời báo, đưa tin. Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa, nơi Việt Nam tuyên bố chủ quyền nhưng do Trung Quốc kiểm soát trên thực tế. Cuộc thu hoạch vừa rồi được xem là “một chiến thắng to lớn” của Bắc Kinh trong cuộc chiến tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, báo của Trung Quốc viết. Đó là vì theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), những nơi duy trì được khả năng cư trú của con người, có nền kinh tế độc lập, không phụ thuộc vào nhập khẩu từ bên ngoài thì đủ điều kiện để trở thành đảo chính thức.

* Bộ Ngoại giao Campuchia vừa gửi công hàm ngoại giao tới Đại sứ quán Việt Nam để yêu cầu dỡ bỏ các lán trại biên phòng đã dựng trong khu vực biên giới tranh chấp giữa hai nước, Khmer Times cho biết hôm 21/5. Các lán trại mà Campuchia đề cập đến là các chốt kiểm soát mà biên phòng Việt Nam dựng lên gần đây để “thực hiện nhiệm vụ kép, vừa bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, vừa thực hiện nhiệm vụ cấp bách phòng, chống dịch bệnh COVID-19”, theo truyền thông Việt Nam.

* Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo nói hôm 20/5 rằng căn cứ vào cách Hong Kong đối xử với các nhà hoạt động dân chủ ở xứ này gần đây, càng khó khăn hơn để đánh giá rằng lãnh thổ này có tính tự trị cao đối với Trung Quốc. Reuters dẫn lời ông Pompeo cho biết hiện Bộ Ngoại giao Mỹ vẫn bỏ lửng việc đưa ra đánh giá xem liệu cựu thuộc địa của Anh có duy trì mức độ tự trị hay không. Bộ Ngoại giao Mỹ phải đưa ra đánh giá theo quy định của Quốc hội Mỹ.

* Chính phủ Hoa Kỳ vừa thông báo cho Quốc hội về việc có thể bán ngư lôi tiên tiến cho Đài Loan trị giá khoảng 180 triệu đô la, một động thái mà theo Reuters là sẽ làm gia tăng căng thẳng trong mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh, nơi luôn tuyên bố Đài Loan là lãnh thổ của Trung Quốc. Cũng như hầu hết các quốc gia, Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng bị ràng buộc bởi luật pháp trong việc cung cấp phương tiện để tự vệ cho đảo quốc dân chủ. Trung Quốc thường xuyên lên án Mỹ về việc bán vũ khí cho Đài Loan.

* Trung Quốc cam kết sẽ tiếp tục làm việc để thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 với Hoa Kỳ, vào lúc căng thẳng bùng lên giữa hai cường quốc kinh tế. Trong báo cáo về hoạt động của chính phủ đọc trước quốc hội hôm thứ Sáu 22/5, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tuyên bố rằng Bắc Kinh sẽ nỗ lực vì tự do hóa thương mại và đầu tư toàn cầu. “Chúng tôi sẽ hợp tác với Hoa Kỳ để thực hiện thỏa thuận kinh tế và thương mại Trung Quốc-Hoa Kỳ giai đoạn 1”, ông Lý phát biểu. “Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại với các nước khác để mang lại lợi ích chung”, vẫn theo lời ông Lý.

* Các nhân viên y tế tại những bệnh viện Anh sẽ là những người đầu tiên tham gia cuộc nghiên cứu toàn cầu thử nghiệm thuốc chống sốt rét hydroxychloquine và chloroquine để xem hai loại thuốc này có thể dùng để trị hay ngừa COVID-19 hay không. Cuộc nghiên cứu do Đại học Oxford dẫn đầu khởi sự hôm 21/5, sẽ thử nghiệm trên 40.000 nhân viên y tế tuyến đầu tại Chậu Âu, Châu Phi, Châu Á và Nam Mỹ. Riêng tại Anh có 25 địa điểm thử nghiệm, theo Reuters. Tất cả nhân viên y tế chưa bị nhiễm COVID-19 đủ tiêu chuẩn tham gia vào cuộc nghiên cứu “COPCOV”.

* Hàn Quốc đang theo dõi sát tình hình Bắc Hàn và nơi ở của lãnh đạo Kim Jong-un, theo lời Bộ Thống nhất Hàn Quốc hôm 22/5. Ông Kim Jong-un hôm 1/5 đã xuất hiện tại một buổi lễ sau khi biến mất khỏi các sự kiện trong 20 ngày. Nhưng từ hôm đó, ông lại không xuất hiện tại Bắc Hàn, đến nay được ba tuần. Yoh Sang-key, phát ngôn viên cho Bộ Thống nhất Hàn Quốc, nói: "Giới chức đang theo dõi kỹ."

* Sự kiện bộ trưởng ngoại giao Mỹ, Mike Pompeo công khai chúc mừng nữ tổng thống Đài Loan nhậm chức nhiệm kỳ hai đã làm Bắc Kinh bực bội. Nhưng đây chỉ là một trong nhiều hoạt động ngoại giao trên thế giới ngày càng theo hướng ủng hộ Đài Loan và không thích bị Trung Quốc bắt tuân phục. Trước sự kiện bà Thái Anh Văn nhậm chức ở Đài Bắc, tối 19/5, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo viết: "Khi chúng ta nhìn về tương lai, tôi tin tưởng rằng, với Tổng thống Thái Anh Văn tại vị lãnh đạo, quan hệ đối tác của chúng tôi với Đài Loan sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ."

* Chủ tịch ngân hàng cùng ít nhất một người khác đã thoát chết thần kỳ và được đưa ra khỏi xác chiếc máy bay của hãng Hàng không Quốc tế Pakistan. Zafar Masood, Chủ tịch ngân hàng tỉnh Punjab, Pakistan, đã nhanh chóng được đưa ra khỏi hiện trường vụ tai nạn máy bay của hãng Hàng không Quốc tế Pakistan (PIA) ở thành phố Karachi hôm nay. "Cảm ơn mọi người rất nhiều. Thượng đế đã xót thương tôi", Masood nói trong bệnh viện khi được các quan chức hỏi thăm. Chiếc máy bay mang số hiệu PK 8303 cất cánh từ Lahore đến sân bay quốc tế Jinnah, thành phố Karachi, chở theo gần 100 hành khách, đã gặp nạn và lao vào khu dân cư gần sân bay. PIA nghi ngờ vụ tai nạn xảy ra do lỗi kỹ thuật.

* Nga báo cáo thêm 150 người chết vì nCoV, mức tăng kỷ lục trong vòng 24 giờ, nâng số ca tử vong tại nước này lên 3.249. Chính phủ Nga hôm nay cho biết 8.894 ca nhiễm nCoV mới được ghi nhận một ngày qua, trong khi 7.144 người đã bình phục. Đây là ngày thứ ba liên tiếp số ca nhiễm mới ở Nga xuống dưới 9.000. Nước này hiện là vùng dịch lớn thứ hai thế giới sau Mỹ, với tổng cộng 326.448 ca nhiễm.

* Việc Trump rút Mỹ khỏi hiệp ước Bầu trời mở dường như chỉ phục vụ mục đích chính trị, nhưng có thể ảnh hưởng lợi ích các đồng minh Mỹ. Hiệp ước Bầu trời mở được 34 quốc gia ký năm 1992, cho phép các thành viên gồm Mỹ, Nga và hầu hết các quốc gia châu Âu triển khai trinh sát cơ mang camera và radar bay theo lộ trình được thống nhất trước trên lãnh thổ của nhau. Các chuyến bay nhằm mục đích giám sát hoạt động quân sự và xác minh việc tuân thủ các hiệp ước khác.

* Bộ Quốc phòng Mỹ dùng khoản tiền 650 triệu USD, vốn dành cho dự án đóng tàu đổ bộ tấn công mới, để xây tường biên giới với Mexico. Thông tin được Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) công bố trong báo cáo ngày 6/5, nhưng mới được truyền thông tiết lộ gần đây. Theo đó, 650 triệu USD được quốc hội Mỹ phân bổ cho dự án đóng tàu đổ bộ tấn công mới LHA-9 thuộc lớp America đã bị điều chuyển sang dự án xây tường ngăn biên giới với Mexico.

* 3 phụ nữ bị giẫm đạp đến chết khi 1.000 người tranh nhau nhận 8 USD tiền từ thiện được một doanh nhân phát ở thủ đô Colombo. Khoảng 1.000 người đã xếp hàng trước nhà kho của một doanh nhân hôm 21/5 để nhận khoản tiền từ thiện vào ngày cuối cùng của tháng ăn chay Ramadan, nghị sĩ địa phương Mujibur Rahman cho biết. Đây là sự kiện từ thiện đã diễn ra hàng chục năm nay. Khi cánh cổng mở ra, họ ùa tới tranh nhau 1.500 rupee (8 USD), tương đương mức lương hàng ngày của một lao động ở Sri Lanka.

* Một gia đình ở bang Virginia được cảnh sát ca ngợi khi trả lại hai túi lớn chứa gần một triệu USD tiền mặt mà họ tìm thấy giữa đường. Vợ chồng David và Emily Schantz hôm 16/5 lái xe chở các con rời ngôi nhà ở hạt Caroline, phía bắc thủ phủ Richmond của bang Virginia, Mỹ thì cán phải một chiếc túi trên đường. Ban đầu, họ nghĩ đó chỉ là một túi rác, nhưng vẫn dừng lại xem xét và phát hiện một túi khác ở con mương gần đó. Chỉ sau khi quay về nhà, họ mới nhận ra mình đã chở gần một triệu USD tiền mặt sau xe bán tải. Số tiền được bọc trong nilon, cất trong hai túi.


Ngày 21-5-2020

* Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo hôm 20/5 tiếp tục chỉ trích Trung Quốc về vấn đề virus corona. Ông gọi khoản tiền 2 tỷ đô la mà Bắc Kinh cam kết chống đại dịch là “quá nhỏ” so với mất mát hàng trăm ngàn sinh mạng con người và hàng ngàn tỷ đô la, theo Reuters. Ông Pompeo đã bác bỏ tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói rằng Bắc Kinh đã hành động minh bạch sau khi dịch bệnh bùng phát ở Trung Quốc. Ngoại trưởng Mỹ nói nếu ông Tập muốn thể hiện điều đó, ông nên tổ chức một cuộc họp báo và cho phép các phóng viên hỏi ông bất cứ điều gì họ muốn.

* Tổng thống Donald Trump nhắm mục tiêu vào một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc trong cuộc tấn công mới nhất của ông vào Bắc Kinh về đại dịch virus corona. Theo tổng thống Mỹ, các tuyên bố của chính phủ Trung Quốc là "một sự ô nhục", và ông Trump quy trách nhiệm cho Đảng Cộng sản Trung Quốc về "nỗi đau và mất mát" do dịch COVID-19 gây ra.

* Ngoài cuộc khẩu chiến gay gắt với Trung Quốc về việc xử lý virus corona, Nhà Trắng tiếp tục đưa ra một cuộc tấn công trên diện rộng vào các chính sách kinh tế hung hãn, củng cố quân đội, các chiến dịch xuyên tạc và vi phạm nhân quyền của Bắc Kinh.

* Hôm 21/5, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Hoa Kỳ đã cam kết một khoản tiền ban đầu là 3,9 triệu đôla cho các hoạt động về Covid-19 của CDC Hoa Kỳ tại Việt Nam để hỗ trợ công tác phòng ngừa, chuẩn bị và ứng phó, bao gồm cả một số hoạt động trong khu vực.

* Nhà văn Phạm Thành, người viết sách chỉ trích Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, bị bắt sáng nay 21/5/2020 tại Hà Nội, theo tin từ các nhà báo độc lập. Từ Hà Nội, nhà báo độc lập Nguyễn Vũ Bình cho VOA biết thông tin về việc Công an Hà Nội bắt tạm giam nhà văn Phạm Thành, sau khi được bà Nguyễn Thị Nghiêm, vợ ông Thành, báo tin.

* Hơn 1.100 cựu công tố viên liên bang Hoa Kỳ hôm 19/5 đã chỉ trích nỗ lực của Bộ Tư pháp dưới quyền Tổng thống Donald Trump, thuộc đảng Cộng hòa, trong việc hủy bỏ cáo buộc chống lại cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn. Họ nói rằng hành động này đã đặt lợi ích cá nhân của ông Trump trước lợi ích của công chúng, theo Reuters. Lời chỉ trích được đưa ra trong một bản tóm tắt pháp lý mà tổ chức phi lợi nhuận “Protect Democracy Project” dự định đệ trình lên tòa án liên bang ở Washington.

* Dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới về những cuộc tấn công vào hệ thống y tế không nhắc gì đến việc chính phủ Trung Quốc bóp nghẹt tiếng nói của các bác sĩ tìm cách báo động về virus corona—một điều mà những người chỉ trích cho là dấu hiệu mới nhất về lập trường thiên vị Trung Quốc của WHO.

* Ngày 20/5, Thượng viện Mỹ thông qua dự luật cấm các công ty Trung Quốc đưa cổ phiếu lên thị trường chứng khoán Mỹ hay gây quỹ từ các nhà đầu tư Mỹ mà không tuân theo các tiêu chuẩn về qui định và thanh tra của Washington. Dự luật do Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Kennedy, Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Van Hollen và Thượng nghị sĩ Cộng hòa Kevin Cramer bảo trợ. Dự luật này buộc các công ty phải chứng nhận là “không do chính phủ nước ngoài làm chủ hay kiểm soát.”

* Đô đốc Nguyễn Văn Hiến, cựu thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam bị tuyên phạt 4 năm tù về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng chiều 21/5. Tòa án quân sự Quân chủng Hải quân (QCHQ) đã mở phiên xử các bị cáo trong vụ sai phạm tại ba khu đất quốc phòng trên đường Tôn Đức Thắng (TP.HCM). Mới vào tháng 5, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản quyết định thi hành kỷ luật Đô đốc Nguyễn Văn Hiến, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng.

* Người nước ngoài nhập cảnh Malaysia từ 1/6 sẽ phải trả toàn bộ chi phí cách ly dịch Covid-19, theo loan báo mới nhất. Bộ trưởng An ninh Ismail Sabri Yaakob cho hay người nước ngoài sẽ phải trả toàn bộ phí, còn công dân Malaysia phải trả một nửa phí cách ly. Hội đồng An ninh Quốc gia Malaysia quyết định công dân Malaysia sẽ trả một nửa của khoản phí 150 ringgit (khoảng 34,50 USD) một ngày.

* Thượng viện Cộng hòa Czech bỏ phiếu ủng hộ Chủ tịch Thượng viện thăm Đài Loan, trong động thái chỉ trích Bắc Kinh. Nghị quyết gửi phái đoàn kinh doanh thăm Đài Loan do Chủ tịch Thượng viện Milos Vystrcil dẫn đầu, được thông qua hôm 20/5 với tỉ lệ phiếu 54/1. Nghị quyết nói chuyến thăm "đồng nhất với lợi ích ngoại giao lâu dài của Cộng hòa Czech". Thượng viện Czech phản ứng sau khi Sứ quán Trung Quốc ở Prague gửi thư đe dọa cho văn phòng Tổng thống Czech hồi tháng Giêng.

* Khoảng 10.000 nhân viên y tế Iran nhiễm nCoV, truyền thông nước này dẫn lời Thứ trưởng Y tế hôm nay tiết lộ. Thông tin về số y bác sĩ nhiễm nCoV được Thứ trưởng Y tế Iran Qassem Janbabai đưa ra trên hãng thông tấn bán chính thức ILNA hôm nay đưa ra. Ông Janbabai cho hay nhiều người trong số họ đã chết, song không cung cấp thêm thông tin chi tiết.

* Bộ Ngoại giao Trung Quốc "giao thiệp chính thức" với Mỹ, phản đối kế hoạch bán ngư lôi hạng nặng cho Đài Loan. "Trung Quốc phản đối các thương vụ vũ khí giữa Mỹ với Đài Loan và đã có giao thiệp chính thức với phía Mỹ. Phía Trung Quốc rất không hài lòng và phản đối mạnh mẽ những hành động như vậy", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nói trong cuộc họp báo hôm nay ở Bắc Kinh.

* Cơ quan Tình báo Iraq tuyên bố bắt Abdulnasser al-Qirdash, kẻ được cho là kế nhiệm Abu Bakr al-Baghdadi, làm thủ lĩnh tối cao của IS. Hãng thông tấn Iraq INA ngày 20/5 đưa tin Cơ quan Tình báo Quốc gia tuyên bố đã bắt Qirdash, được chọn kế nhiệm Baghdadi, thủ lĩnh tối cao của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) bị tiêu diệt hồi cuối năm ngoái. Hiện chưa rõ việc bắt Qirdash diễn ra như thế nào cũng như thời điểm bắt tên này.

* Mỹ cáo buộc Trung Quốc sử dụng các cuộc đụng độ biên giới với Ấn Độ để cố thay đổi hiện trạng và khuyến khích New Delhi chống lại. Alice Wells, phó trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề Trung và Nam Á, hôm 20/5 chỉ ra sự tương đồng giữa các cuộc giao tranh đang tăng lên ở Himalayas với những hành động quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông trong những năm qua và xem đây là mối đe dọa do Bắc Kinh đặt ra.

* Mưa lớn khiến hai con đập ở Michigan bị vỡ, buộc chính quyền bang sơ tán 10.000 người khỏi trận lụt tồi tệ nhất 500 năm qua. Nước sông dâng cao sau nhiều ngày mưa lớn làm vỡ hai con đập Edenville và Sanford ở phía bắc thành phố Midland, bang Michigan, Mỹ, tối 19/5, gây ngập lụt nghiêm trọng. "Nước lũ gây thiệt hại quá lớn", Thống đốc Michigan Gretchen Whitmer nói với các phóng viên hôm 20/5. Nhiều nơi ở thành phố Midland và các khu vực xung quanh gần sông Tittabawassee ngập trong biển nước.

* Quân đội Venezuela thông báo điều lực lượng không quân, hải quân bảo vệ tàu chở dầu từ Iran sau khi Mỹ định ngăn cản hoạt động này. "Khi các tàu dầu tiến vào vùng đặc quyền kinh tế của chúng tôi, tàu chiến và máy bay của lực lượng vũ trang quốc gia sẽ được triển khai để chào đón họ, cũng như cảm ơn người dân Iran vì sự đoàn kết và hợp tác", Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino hôm qua thông báo, đề cập tới 5 tàu hàng Iran đang chở 1,5 triệu thùng dầu đến Venezuela.


Ngày 20-5-2020

* Chủ tịch nước Việt Nam hôm 20/5 đề nghị Quốc hội phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do với khối Liên minh châu Âu (EVFTA) mà Hà Nội coi là “toàn diện, chất lượng cao” dù nó đã vấp phải phản đối từ các nhà lập pháp châu Âu và giới ủng hộ nhân quyền quốc tế. Theo báo điện tử Chính phủ, tờ trình của Chủ tịch nước về việc đề nghị Quốc hội phê chuẩn hiệp định EVFTA được Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh đưa ra tại Quốc hội hôm 20/5.

* Trong tháng 5 này, lực lượng tàu ngầm thuộc Hạm đội Thái Bình Dương, Hải quân Hoa Kỳ, tuyên bố rằng tất cả các tàu ngầm tiền phương của họ đều đồng loạt tiến hành "các hoạt động ứng phó dự phòng" ở Tây Thái Bình Dương để hậu thuẫn chính sách "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở" của Lầu Năm Góc. Động thái này là để chống lại chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, đồng thời cũng phần nào bác bỏ quan niệm cho rằng Hải quân Hoa Kỳ đã bị suy yếu vì đại dịch virus corona chủng mới đang diễn ra, theo National Interest.

* Mỹ tung hạm đội tàu ngầm tới Thái Bình Dương. Ít nhất 7 tàu ngầm Mỹ đồng loạt được triển khai tới các vùng biển ở tây Thái Bình Dương, dường như nhằm phát thông điệp tới Trung Quốc. Lực lượng Tàu ngầm thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của hải quân Mỹ hồi đầu tháng 5 có một động thái bất ngờ khi thông báo toàn bộ đội tàu ngầm tiền phương của họ đang đồng loạt thực hiện "hoạt động ứng phó khẩn cấp" tại các vùng biển ở Tây Thái Bình Dương.

* Hải quân Iran sẽ duy trì hoạt động thường xuyên ở vùng Vịnh, hãng tin ISNA đưa tin hôm 20/5, một ngày sau khi Hoa Kỳ cảnh báo các thủy thủ ở đó phải tránh xa các tàu chiến Mỹ. ISNA dẫn lời một quan chức quân sự không nêu danh tính nói rằng “các đơn vị hải quân của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman sẽ tiếp tục các hoạt động thường xuyên đúng theo các nguyên tắc nghề nghiệp như trong quá khứ”.

* Việt Nam đang nhắm mục tiêu phát triển lĩnh vực thương mại điện tử đạt tăng trưởng hai con số trong trong vòng 5 năm tới, ước lượng trị giá doanh thu có thể lên tới 35 tỷ USD vào năm 2025, theo Reuters. Dự kiến hơn phân nửa dân số tổng cộng 96 triệu người Viêt Nam sẽ mua hàng trục tuyến vào năm 2025, theo chiến lược phát triển thương mại điện tử vừa được chính phủ Việt Nam công bố vào chiều tối ngày thứ Hai 18/5/2020.

* Một thẩm phán Mỹ đã ra lệnh cho một phụ nữ Trung Quốc cư ngụ ở Canada phải trả khoản tiền phạt 250.000 USD sau khi bà nhận đã chi ra 400.000 USD để con trai bà được nhận vào Đại học California, Los Angeles. Bà Xiaioning Sui, 48 tuổi, xuất hiện trước một thẩm phán liên bang ở Boston qua nối kết video với ứng dụng Zoom, trong vụ tuyên án thứ nhì diễn ra từ xa vì đại dịch corona.

* Đài Loan không thể chấp nhận trở thành một phần của Trung Quốc theo hình thức “một quốc gia, hai chế độ” và mạnh mẽ bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc, Tổng thống Thái Anh Văn tuyên bố hôm 20/5. Trung Quốc đáp trả với tuyên bố rằng “việc thống nhất” là điều không thể tránh khỏi và rằng Bắc Kinh sẽ không bao giờ chấp nhận Đài Loan độc lập. Phát biểu sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai và cũng là cuối cùng, bà Thái nói rằng quan hệ giữa Đài Loan và Trung Quốc đã tới bước ngoặt lịch sử. “Cả hai bên có trách nhiệm phải tìm cách cùng tồn tại trong thời gian dài và ngăn chặn sự gia tăng đối kháng và khác biệt”, bà nói.

* Trung Quốc tuyên bố kiên định mô hình "Một quốc gia, hai chế độ" và không bao giờ tha thứ cho các "phần tử ly khai" ở Đài Loan. Mã Hiểu Quang, phát ngôn viên Văn phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc đại lục, hôm nay nói rằng mô hình "Một quốc gia, hai chế độ" là nguyên lý trung tâm trong chính sách Đài Loan của Chủ tịch Tập Cận Bình. Trung Quốc sẽ kiên định mô hình này.

* Dữ liệu về lây nhiễm COVID-19 và con số tử vong tại thành phố New York tính theo sắc tộc cho thấy người gốc Á có tỉ lệ lây nhiễm và tử vong thấp hơn các sắc dân khác. Số liệu tương tự tại Los Angeles cho thấy người gốc Á cũng có tỉ lệ lây nhiễm thấp nhất trong tất cả các sắc dân.

* Các ca nhiễm virus corona tăng cao từ Ấn Độ đến Nam Phi và Mexico, một chỉ dấu rõ ràng cho thấy đại dịch còn lâu mới hết, trong khi Nga và Brazil hiện chỉ đứng sau Mỹ về con số lây nhiễm. Đà tăng này diễn ra vào lúc nhiều nước tại Châu Á, Châu Âu và nhiều tiểu bang nước Mỹ đang nới lỏng đóng cửa để khởi động nền kinh tế. Công nhân sản xuất ô tô Mỹ, giáo viên Pháp và các nhân viên bán hàng ở Thái Lan nằm trong số hàng trăm ngàn công nhân trở lại làm việc với những biện pháp cẩn thận-an toàn mới.

* Một người đàn ông đã bị kết án tử hình qua cuộc gọi video trên Zoom ở Singapore, trong lúc quốc đảo này vẫn đang thực hiện phong tỏa sau khi có số ca Covid-19 tăng mạnh. Punithan Genasan, 37 tuổi, nhận bản án hôm thứ Sáu 15/5 vì đã tham gia buôn lậu ma túy hồi 2011. Đây là lần đầu tiên một phán quyết như vậy được đưa ra từ xa. Các tổ chức vận động nhân quyền cho rằng tuyên án tử hình trong thời điểm thế giới đang vật lộn chống đại dịch là "ghê tởm".

* Trump nói Trung Quốc đổ lỗi cho các bên khác về Covid-19 và "sự kém cỏi của Trung Quốc đã giết người hàng loạt toàn cầu". "Một số gã khùng ở Trung Quốc vừa đưa ra tuyên bố đổ lỗi cho tất cả mọi bên trừ Trung Quốc về loại virus đã giết hàng trăm nghìn người. Hãy giải thích cho những gã ngốc này rằng không gì có gì khác ngoài sự kém cỏi của Trung Quốc đã giết người hàng loạt toàn cầu!", Trump viết trên Twitter ngày 20/5.

* Ông Trần Quốc Tỏ, Bí thư Tỉnh uỷ Thái Nguyên được Thủ tướng bổ nhiệm giữ chức vụ Thứ trưởng Công an, ngày 20/5. Tân Thứ trưởng Công an 58 tuổi, Uỷ viên Trung ương Đảng; PGS ngành Khoa học an ninh; tiến sĩ Luật học, tội phạm học, điều tra tội phạm. Ông là Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên; Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội.

* Nội các Đức thông qua quy định cho phép chính phủ chặn nhà đầu tư ngoài EU tiếp quản công ty y tế, để đảm bảo nguồn cung không gián đoạn trong đại dịch. Theo quy định mới, các công ty Đức đang phát triển hoặc sản xuất các sản phẩm y tế quan trọng sẽ phải thông báo cho chính quyền nếu công ty bên ngoài EU muốn mua hơn 10% cổ phần. Chính phủ có quyền định đoạt thương vụ.

* Tờ Lusaka Times hôm 19/5 cho hay thị trưởng thành phố Lusaka Miles Sampa đã ra lệnh đóng cửa một nhà hàng Trung Quốc, sau khi nhà hàng này từ chối tiếp nhận khách là một người đàn ông Namibia, gọi đây là "người nước ngoài". Dù Sampa không trực tiếp đề cập tới vụ việc, nhưng tuyên bố "lòng mến khách của các chủ sở hữu Trung Quốc đang kinh doanh trên địa bàn thành phố chưa thích đáng hoặc hành xử không đúng".

* Tiêm kích F-35A gặp nạn khi huấn luyện tại bang Florida, trở thành phi cơ tàng hình thứ hai của Mỹ rơi trong chưa đầy một tuần. "Chiếc F-35A thuộc biên chế Phi đoàn Tiêm kích số 58 rơi khi hạ cánh lúc 21h30 ngày 19/5. Phi công phóng ghế thoát hiểm an toàn và được đưa tới bệnh viện kiểm tra, hiện trong tình trạng ổn định. Tai nạn xảy ra khi phi cơ tham gia huấn luyện bay đêm, không có thiệt hại về người và tài sản dưới mặt đất", chỉ huy căn cứ không quân Eglin, bang Florida, Mỹ ra thông cáo hôm 20/5.

* Ít nhất 15 người nhiễm nCoV ở tỉnh Đông Java sau khi mở quan tài của một bệnh nhân Covid-19 để làm nghi lễ tắm rửa theo truyền thống. "Người thân và hàng xóm của người đã khuất mở cả tấm nilon quấn xung quanh và tắm cho thi thể. Hành động này quá bất cẩn", Nur Ahmad Syaifudin, quan chức khu vực Sidoarjo, tỉnh Đông Java, cho biết hôm 17/5.

* Bộ trưởng Tài chính Mnuchin cảnh báo kinh tế Mỹ có thể hứng chịu thiệt hại không thể phục hồi nếu kéo dài lệnh phong tỏa ngăn Covid-19. "Nếu lệnh phong tỏa và đóng cửa kéo dài vô thời hạn, chúng ta có nguy cơ chịu tổn hại vĩnh viễn. Chúng tôi nhận thức rõ về các vấn đề về sức khỏe liên quan đến việc mở cửa trở lại, nên chúng tôi muốn thực hiện điều này một cách cân bằng và an toàn", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin nói trong cuộc họp trực tuyến với Ủy ban Ngân hàng của Thượng viện ngày 19/5.


Ngày 19-5-2020

* Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm thứ Hai dọa sẽ cắt tài trợ vĩnh viễn cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), và xét lại tư cách thành viên của Hoa Kỳ nếu WHO không cam kết thực hiện những cải cách trong vòng 30 ngày. Vào tháng trước, ông Trump đã tạm ngưng các đóng góp của Hoa Kỳ cho WHO, và cáo buộc cơ quan này là cổ vũ cho những thông tin sai sự thực của Trung Quốc về dịch virus corona chủng mới, mặc dù các quan chức WHO đã bác bỏ cáo buộc đó, và Trung Quốc khẳng định rằng họ rất minh bạch và công khai.

* EU tuyên bố ủng hộ WHO và những nỗ lực đa phương nhằm chống lại Covid-19, sau khi Trump dọa cắt vĩnh viễn viện trợ và rời tổ chức. "Đây là lúc cần đoàn kết, thay vì đổ lỗi hoặc làm suy yếu sự hợp tác đa phương", phát ngôn viên đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Virginie Battu-Henriksson hôm nay nói trước báo giới. "EU ủng hộ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong nỗ lực ngăn chặn, kiềm chế Covid-19 và đã cung cấp thêm kinh phí hỗ trợ".

* Bộ Thương mại Mỹ vừa khởi xướng một cuộc điều tra xem liệu các sản phẩm thép tấm không gỉ nhập từ Việt Nam có phải là thép Trung Quốc được gia công ở nước láng giềng Đông Nam Á để xuất sang Mỹ nhằm lẩn tránh thuế. Theo một thông cáo báo chí của Cơ quan Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITA) hôm 12/5, Bộ Thương mại Mỹ nghi ngờ rằng các nhà sản xuất thép của Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu thép cán phẳng không gỉ từ Trung Quốc, sau đó gia công hoàn thiện rồi xuất khẩu sang Mỹ.

* Những dữ liệu sớm từ vaccine chống COVID do công ty Moderna phát triển, loại vaccine đầu tiên được thử nghiệm tại Mỹ, cho thấy vaccine này sản sinh ra kháng thể bảo vệ với một nhóm nhỏ các tình nguyện viên khỏe mạnh, công ty loan báo ngày 18/5. Dữ liệu này được đúc kết từ 8 người tham dự một cuộc thử nghiệm an toàn bắt đầu trong tháng 3 lúc đại dịch toàn cầu do virus corona đang lây lan.

* Từ tuần thứ nhì của tháng 5, một số tiểu bang ở nước Mỹ bắt đầu mở cửa trở lại sau thời gian giãn cách xã hội và hạn chế ra đường. Những tiệm chăm sóc sắc đẹp như tiệm tóc và tiệm làm móng dần dà được mở cửa trở lại tại các tiểu bang này. Theo các chủ tiệm nail thì sau một thời gian dài giãn cách xã hội, lượng khách quay trở lại hàng ngày cũng khá nhưng họ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt thợ nghiêm trọng. Điều này xuất phát từ thực tế là các thợ nail, do lo lắng về nguy cơ nhiễm bệnh khi phải ngồi làm việc trong tiệm nhiều giờ mỗi ngày, nên đã chọn phương án tiếp tục ở nhà, chờ tình hình thật sự yên ổn.

* Các nhà lập pháp và quan chức Hoa Kỳ đang đưa ra các đề xuất để thúc đẩy các công ty Mỹ chuyển hoạt động hoặc chuyển nhà cung cấp chính ra khỏi Trung Quốc bao gồm giảm thuế, đưa ra các quy tắc mới và trợ cấp, theo Reuters. Các cuộc phỏng vấn với hàng chục quan chức chính phủ hiện tại và trước đây, các giám đốc điều hành trong ngành và các thành viên của Quốc hội cho thấy các cuộc thảo luận rộng rãi đang diễn ra - bao gồm cả ý tưởng về “một quỹ đầu tư chuyển dịch từ nước ngoài về lại trong nước,” với ngân quỹ ban đầu đến 25 tỷ đôla - để khuyến khích các công ty Hoa Kỳ cải tổ mạnh mẽ mối quan hệ của họ với Trung Quốc.

* Một số nhà lập pháp ủng hộ dân chủ ở Hong Kong đã bị lôi ra khỏi phòng họp tại Nghị viện trong lúc tranh cãi về một dự luật quốc ca của Trung Quốc. Dự luật sẽ hình sự hóa sự thiếu tôn trọng quốc ca. Các nhà lập pháp đã tranh cãi về vai trò lãnh đạo một ủy ban chủ chốt, điều này sẽ ảnh hưởng đến tiến trình của dự luật.

* Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang dùng hydroxychloroquine để phòng tránh virus corona, mặc dù các quan chức y tế đã cảnh báo rằng loại thuốc này có thể không an toàn. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông nói với các phóng viên rằng gần đây ông đã bắt đầu dùng loại thuốc trị sốt rét và lupus ban đỏ hệ thống này. "Tôi đã dùng thuốc đó khoảng một tuần rưỡi và tôi vẫn ổn, vẫn ổn," ông bất ngờ thông báo. Không có bằng chứng hydroxychloroquine có thể chống virus corona, mặc dù các thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành.

* Nhiều quốc gia muốn được xóa hoặc giãn những khoản nợ hàng tỷ USD vì Covid-19, đẩy Trung Quốc vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Khi Covid-19 lan khắp thế giới, Ngoại trưởng Pakistan tháng trước điện đàm với người đồng cấp ở Bắc Kinh để đưa ra một yêu cầu khẩn thiết: Nền kinh tế của quốc gia này đang suy thoái và họ muốn được tái cơ cấu khoản vay hàng tỷ USD từ Trung Quốc.

* Đại hội đồng Y tế Thế giới được tổ chức để các nước vạch ra con đường chống dịch, nhưng thay vào đó, nó biến thành nơi đối đầu Mỹ - Trung. Phát biểu khai mạc cuộc họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) ngày 18/5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố Bắc Kinh sẽ đóng góp hai tỷ USD để chống Covid-19 cũng như triển khai bác sĩ và vật tư y tế đến hỗ trợ châu Phi và các nước đang phát triển khác đối phó đại dịch.

* Vệ binh Quốc gia sử dụng khinh khí cầu gắn camera để giám sát việc thực hiện lệnh phong tỏa ngăn Covid-19 tại tỉnh Moskva. Khinh khí cầu OKO (Con mắt) được thả lên độ cao vài trăm mét, mang theo camera an ninh cho phép Vệ binh Quốc gia Nga (Rosgvardiya) giám sát khu vực rộng 5 km vuông. Nhiệm vụ chính của hệ thống OKO là theo dõi khu vực công viên và rừng cây để phát hiện người vi phạm lệnh phong tỏa nhằm ngăn nCoV lây lan.

* Nông dân Trung Quốc được hỗ trợ tiền mặt để ngừng nuôi động vật hoang dã trong bối cảnh chúng bị nghi là nguyên nhân dẫn tới bùng phát Covid-19. Hai tỉnh Hồ Nam và Giang Tây, miền trung Trung Quốc, đã phác thảo kế hoạch chi tiết về chương trình mua lại động vật hoang dã để giúp nông dân chuyển đổi sinh kế.

* Người biểu tình Chile đụng độ cảnh sát sau khi thủ đô Santiago bị phong tỏa ngăn Covid-19, khiến nhiều người lâm vào cảnh thiếu lương thực. Một nhóm người biểu tình hôm 18/5 ném đá, la hét và đốt lửa dọc một con đường ở khu dân cư nghèo phía nam thủ đô Santiago của Chile. Lực lượng cảnh sát chống bạo động đã phải dùng đạn hơi cay và vòi rồng để giải tán đám đông ngày càng lớn.

* 23 trên 50 thượng nghị sĩ và 4 bộ trưởng Chile phải tự cách ly sau khi tiếp xúc với các đồng nghiệp nhiễm nCoV. Thượng nghị sĩ Jorge Pizarro, thành viên Ủy ban Tài chính thượng viện Chile, được xác nhận dương tính với nCoV hồi tuần trước. Một thượng nghị sĩ khác cũng nhận kết quả xét nghiệm tương tự.

* Ấn Độ chuẩn bị sơ tán hơn một triệu dân, khi siêu bão Amphan dự kiến đổ bộ nước này ngày mai, tạo ra thách thức kép giữa Covid-19. Các bang Tây Bengal và Odisha, cùng khu vực duyên hải của Bangladesh, đang được đặt trong tình trạng báo động cao khi bão Amphan di chuyển qua vịnh Bengal, mạnh lên và dự kiến đổ bộ vào ngày 20/5. Mưa lớn và gió giật 185 km/h dự kiến tấn công bờ biển phía đông Ấn Độ và Bangladesh, gây lụt lội, mất điện, tốc mái nhà và phá hủy mùa màng.

* Alshamrani, kẻ bắn chết ba người tại căn cứ Pensacola, Florida năm ngoái, có quan hệ lâu dài với al-Qaeda và lên kế hoạch tấn công trước khi tới Mỹ. Vụ nổ súng tại căn cứ không quân hải quân Pensacola, bang Florida, hồi tháng 12/2019 của thiếu úy Mohammed Alshamrani, một học viên phi công do không quân Arab Saudi cử sang Mỹ học, là "đỉnh điểm của kế hoạch được lập và chuẩn bị trong nhiều năm", Giám đốc Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Christopher Wray ngày 18/5 cho biết.


Ngày 18-5-2020

* Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc một số đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét, giám sát vụ Hồ Duy Hải, Tổng thư ký Quốc hội Việt Nam, ông Nguyễn Hạnh Phúc, hôm 18/5 cho biết Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã giao cho cơ quan chuyên môi “nghiên cứu” vụ án đang gây tranh cãi và bất bình trong công luận này.

* Tập đoàn Huawei Technologies của Trung Quốc lên tiếng phản ứng chính thức đối với việc chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hạn chế quyền tiếp cận của tập đoàn này đến các nguồn cung cấp chip toàn cầu, nói rằng đó là hành động “tùy tiện”, và cho biết hoạt động kinh doanh của họ sẽ bị ảnh hưởng.

* Hôm 18/05, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi đánh giá độc lập về cách ứng phó toàn cầu đối với đại dịch Covid-19 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) một khi dịch bệnh này được kiểm soát và ông biện hộ cách xử lý đại dịch của Bắc Kinh. Trong một video gửi tới một cuộc họp trực tuyến của Hội đồng Y tế Thế giới của WHO, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đã cam kết 2 tỷ đôla trong hai năm tới để giúp ứng phó đại dịch.

* Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã và đang tìm cách đưa chuỗi cung ứng toàn cầu của Mỹ ra khỏi Trung Quốc kể từ khi cuộc chiến thương mại với Trung Quốc bắt đầu từ giữa 2018 nhưng quyết liệt đẩy mạnh việc này sau cú sốc do đại dịch virus corona bắt nguồn từ Vũ Hán, trong đó Trung Quốc đóng vai trò then chốt trong nhiều chuỗi cung ứng. Cuối tuần trước, Thượng nghị sỹ Mỹ Lindsey Graham nói rằng “vụ virus corona là một lời cảnh tỉnh đau đớn rằng (Mỹ) quá phụ thuộc vào các quốc gia như Trung Quốc về các thiết bị y tế quan trọng.”

* Trả lời câu hỏi của cử tri về vấn đề Biển Đông, Bộ Quốc phòng Việt Nam hôm 18/5 tuyên bố với những đầu tư nâng cao tiềm lực quốc phòng trong những năm qua, các lực lượng của Việt Nam “sẵn sàng đấu tranh với các nhóm tàu Trung Quốc xâm phạm vùng biển”.

* Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell nói rằng sự phục hồi kinh tế Mỹ có thể kéo dài tới cuối năm sau và việc phục hồi hoàn toàn có thể còn phụ thuộc vào vaccine chống virus Corona. “Nền kinh tế sẽ hồi phục. Có thể sẽ mất một thời gian. Nó có thể kéo dài tới cuối năm sau. Chúng tôi thực sự chưa biết”, ông Powell nói trong bình luận trên chương trình “Face the Nation” của kênh CBS.

* Thống đốc New York Andrew Cuomo hôm 16/5 nói rằng các ca nhiễm COVID-19 mới ở tiểu bang này chủ yếu xuất phát từ những người rời nhà để làm những việc như mua sắm hoặc tập thể dục, chứ không phải là từ những người lao động thiết yếu.

* Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Bảy nói chính quyền của ông đang xem xét nhiều đề xuất về Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bao gồm một đề xuất cấp khoảng 10% mức hỗ trợ tài chính trước đây. Viết trên Twitter, ông Trump nhấn mạnh chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra và rằng tiền tài trợ của Mỹ cho cơ quan y tế toàn cầu vẫn bị phong tỏa.

* Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối ngày thứ Sáu loan báo sa thải Tổng thanh tra Bộ Ngoại giao Steve Linick. Ông là quan chức mới nhất thuộc giới giám sát độc lập trong các cơ quan chính phủ Mỹ bị nhắm mục tiêu trong những tháng qua. Ngoại trưởng Mike Pompeo bị Tổng thanh tra Bộ Ngoại giao điều tra, liên quan cáo buộc bắt nhân viên dắt chó đi dạo và làm nhiều việc vặt khác. Tổng thống Trump hôm 15/5 thông báo sa thải Tổng thanh tra Bộ Ngoại giao Steve Linick. Trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, Trump nói rằng ông "không còn niềm tin tuyệt đối" vào Linick và cam kết sẽ chọn một ứng viên phù hợp thay thế ông này. Ông Trump nói trong một lá thư gửi Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi rằng ông không còn tín nhiệm khả năng phục vụ của vị tổng thanh tra, mặc dù ông không nêu lí do cho sự mất tín nhiệm của ông.

* Thỏa thuận thương mại “Giai đoạn 1” giữa Mỹ và Trung Quốc đạt được vào tháng 1 không phải đang đổ vỡ và hai nước vẫn đang nỗ lực thi hành nó, cố vấn kinh tế hàng đầu của Nhà Trắng nói ngày thứ Sáu, nhưng Tổng thống Donald Trump nói thêm rằng ông không “hào hứng” với thỏa thuận này. Ông Larry Kudlow nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng thỏa thuận thương mại “vẫn tiếp tục,” một ngày sau khi ông Trump nói ông có thể cắt đứt quan hệ với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

* Phi cơ thuộc đội bay Snowbirds của không quân Canada rơi khi biểu diễn động viên người dân giữa Covid-19, một trong hai phi công thiệt mạng. "Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin một thành viên đội bay biểu diễn Snowbirds đã thiệt mạng và một người bị thương nặng", Không quân Hoàng gia Canada đăng trên Twitter, thông báo về vụ tai nạn máy bay diễn ra hôm 17/5.

* Phi cơ thuộc đội bay Snowbirds của không quân Canada rơi khi biểu diễn động viên người dân giữa Covid-19, một trong hai phi công thiệt mạng. "Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin một thành viên đội bay biểu diễn Snowbirds đã thiệt mạng và một người bị thương nặng", Không quân Hoàng gia Canada đăng trên Twitter, thông báo về vụ tai nạn máy bay diễn ra hôm 17/5. * Người đứng đầu Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 18/5 cho biết sẽ tiến hành việc đánh giá độc lập cách thức cơ quan này xử lý đại dịch COVID-19 “vào thời điểm phù hợp nhất”, một cách minh bạch và có trách nhiệm.

* Kuwait và Qatar hôm 17/5 thông báo sắp bắt đầu tống giam hoặc phạt tiền hàng nghìn đôla đối với những ai không đeo khẩu trang để ngăn chặn sự lây lan của virus Corona. Bộ Y tế Kuwait nói rằng bất kỳ ai bị bắt gặp không đeo khẩu trang có thể đối mặt với ba tháng tù trong khi đó truyền hình Qatar đưa tin rằng án tù đối đa đối với những ai vi phạm ở nước này là ba năm. Tại Kuwait, mức phạt tiền tối đa là khoảng 16 nghìn đôla, trong khi ở Qatar là khoảng 55 nghìn đôla.

* Đại sứ Trung Quốc ở Israel đã được phát hiện tử vong tại tư gia hôm 17/5 và điều tra ban đầu cho thấy rằng nhà ngoại giao này qua đời vì nguyên nhân tự nhiên, theo Reuters. Ông Du Wei, 57 tuổi, trở thành đại sứ Trung Quốc ở Israel hồi tháng Hai, theo trang web của Đại sứ quán Trung Quốc.

* Sáng 18/5, Tòa án quân sự Quân chủng Hải quân đã bắt đầu xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Văn Hiến cùng các bị cáo khác liên quan đến sai phạm đất đai tại SaiGon.. Theo báo Tuổi Trẻ, các bị cáo trong phiên tòa này liên quan đến sai phạm tại khu 'đất vàng' trên đường Tôn Đức Thắng, P. Bến Nghé, Q.1, TP HCM. Trong đó, Đô đốc Nguyễn Văn Hiến bị truy tố về tội "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng", quy định tại khoản 3 điều 360 Bộ luật Hình sự.

* Không quân Mỹ đã phóng thành công tên lửa Atlas V, mang theo một máy bay không gian X-37B cho một nhiệm vụ bí mật. Tên lửa được phóng từ Mũi Canaveral hôm Chủ nhật, một ngày sau khi thời tiết xấu trì hoãn chương trình phóng từ thứ Bảy. Máy bay X-7B, còn được gọi là Phương tiện Thử nghiệm Quỹ đạo (OTV), sẽ triển khai một vệ tinh lên quỹ đạo và cũng thử nghiệm công nghệ chiếu tia điện. Đây là nhiệm vụ thứ sáu của máy bay trong không gian.

* Ông Boris Johnson ghi nhận là có sự bực bội trong công chúng trước những quy định phức tạp trong việc nới lỏng phong tỏa của Anh. Ông thủ tướng hôm Chủ Nhật viết trên tờ Daily Mail rằng sẽ cần có những thông điệp phức tạp hơn trong giai đoạn tiếp theo của quá trình đối phó với virus corona và khi có những thay đổi trong các biện pháp hạn chế được đưa ra.

* Pháp từng coi vật tư y tế rất quan trọng với an ninh quốc gia và cần sản xuất trong nước, nhưng từ bỏ quan điểm này trước khi Covid-19 ập tới. Khi Tổng thống Emmanuel Macron tuyên chiến với Covid-19 vào tháng ba, ông cam kết nước Pháp sẽ bảo vệ y bác sĩ, những "chiến sĩ" trên tuyến đầu chống dịch, và cung cấp cho họ "vũ khí, áo giáp" để đối phó với kẻ thù vô hình.

* Trung Quốc mua đất, cơ sở hạ tầng và doanh nghiệp Australia với tốc độ đáng báo động khi nước này cố gắng gia tăng ảnh hưởng trên thế giới. Trung Quốc là chủ sở hữu đất nước ngoài lớn thứ hai ở Australia. Các công ty Trung Quốc kiểm soát 2,3% đất của nước này, trong khi các nhà đầu tư Anh xếp thứ nhất với 2,6% và người Mỹ đứng thứ ba với 0,7%, theo Hồ sơ Đăng ký Sở hữu Nước ngoài năm 2018.

* Bộ Tài chính Trung Quốc thông báo áp thuế 80,5% với lúa mạch từ Australia vì lý do phá giá "gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp nội địa". "Các hành động phá giá và trợ cấp của Australia đã gây thiệt hại đáng kể của ngành nông nghiệp nội địa", Bộ Tài chính Trung Quốc hôm nay cho biết trong thông báo áp thuế trừng phạt nhằm vào lúa mạch nhập khẩu từ Australia.

* Tướng Jarmo Lindberg bị tố chỉ thị cho cấp dưới "thiên vị" F-35 khi Phần Lan mua sắm tiêm kích trong thời gian ông là tư lệnh quân đội. Chính phủ Phần Lan năm ngoái nhất trí chi 10 tỷ euro cho dự án mua sắm tiêm kích mới cùng vũ khí và các hệ thống đi kèm để thay thế phi đội 64 chiến đấu cơ F-18 Hornet được nước này mua của Mỹ từ đầu thập niên 1990.

* Một người bị phát hiện dương tính nCoV một ngày sau đi lễ tôn giáo, khiến 180 người khác tham dự buổi lễ phải tự cách ly. Cơ quan y tế hạt Butte, bang California hôm 15/5 thông báo đang tiến hành xét nghiệm nCoV cho tất cả những người tham dự buổi lễ tôn giáo trong Ngày Của Mẹ, sau khi phát hiện một người dương tính nCoV.

* Một tòa nhà ở trung tâm thành phố Los Angeles ngày 16/5 bốc cháy rồi phát nổ khiến 11 lính cứu hỏa bị thương song không có người thiệt mạng.Trong lúc lính cứu hỏa vào bên trong tòa nhà để tìm nguồn gây cháy thì một vụ nổ lớn xảy ra, "làm rung chuyển cả khu vực", Scott nói. Vụ nổ mạnh đến nỗi làm đen một chiếc xe chữa cháy đậu bên kia đường và làm chảy mũ bảo hiểm của nhiều lính cứu hỏa.

* Chuyên gia về hô hấp Chung Nam Sơn cảnh báo sóng lây nhiễm nCoV thứ hai có thể bùng phát do Trung Quốc chưa đủ miễn dịch trong cộng đồng. Sau nhiều tháng phong tỏa và hạn chế đi lại, Trung Quốc đã kiểm soát được phần lớn đại dịch Covid-19 nhưng nỗi lo sợ về sóng lây nhiễm thứ hai đang gia tăng khi những cụm dịch mới xuất hiện ở các tỉnh phía đông bắc và tại thành phố Vũ Hán.


Ngày 15-5-2020

* Mỹ đang tăng áp lực quân sự với Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng đang leo thang trên Biển Đông và Bắc Kinh bị tố cáo là lợi dụng đại dịch Covid để mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình trong khu vực. Trong vài tuần qua các tàu chiến của hải quân Mỹ và máy bay ném bom B-1 của Không quân Hoa Kỳ đã thi hành nhiệm vụ để đánh đi một thông điệp rõ rệt rằng quân đội Hoa Kỳ quyết tâm duy trì sự hiện diện trong khu vực, và trấn an các đồng minh, đài CNN đưa tin.

* Tính đến 15/5, đã có 40 người trực tiếp xin hiến phổi với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia Việt Nam để cứu phi công người Anh nhiễm virus corona đang trong tình trạng nguy kịch, chưa kể nhiều người khác tại thành phố Hồ Chí Minh cũng muốn tặng phổi cho bệnh nhân số 91 này. VnEpxress dẫn lời ông Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, cho hay toàn bộ những người xin hiến phổi đều là người Việt Nam, ở cả trong nước lẫn nước ngoài.

* Quân đội Việt Nam vừa trình chiếu hình ảnh xe tăng thế hệ mới T-90S/SK, được trang bị hệ thống phòng vệ chủ động (APS) Shtora-1 mới nhập về từ Nga. Đây là lần đầu tiên Việt Nam công chiếu về xe tăng thế hệ mới, có biệt danh “mắt đỏ”, giữa bối cảnh đang có nhiều diễn tiến căng thẳng giữa Hà Nội và Bắc Kinh trên Biển Đông.

* Thượng viện Hoa Kỳ hôm thứ Năm 14/5 phê chuẩn dự luật yêu cầu chính quyền của Tổng thống Trump tăng cường cách ứng phó đối với việc Trung Quốc đàn áp người thiểu số Hồi giáo Uighur, trong nỗ lực mới nhất tại Washington để trừng phạt Bắc Kinh giữa lúc TT Trump đổ lỗi cho Trung Quốc là làm cho đại dịch Covid-19 càng xấu hơn nữa. Dự luật được sự ủng hộ của lưỡng đảng do Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Marco Rubio đề xuất, kêu gọi các biện pháp chế tài chống lại những ai chịu trách nhiệm trong vụ đàn áp người Uighur và các nhóm Hồi giáo khác.

* Hôm 14/5, Bộ Ngoại giạo Việt Nam cho biết Việt Nam đã cùng Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc và New Zealand tiến hành điện đàm không chính thức nhằm đóng góp vào nỗ lực chung đẩy lùi dịch bệnh, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho mở cửa và hồi phục nền kinh tế hậu Covid-19. Trước đó, hãng tin Reuters cho biết Mỹ đang lên kế hoạch thành lập Mạng lưới kinh tế thịnh vượng bắt đầu bằng cách khởi động lại cuộc đối thoại nhóm Bộ tứ kim cương (Nhóm QUAD), gồm Mỹ, Úc, Nhật Bản, Ấn Độ và mời thêm 3 quốc gia khác là Việt Nam, Hàn Quốc và New Zealand, gọi là nhóm Bộ tứ mở rộng (QUAD Plus).

* Một Việt kiều hiện đang sống ở thủ đô Paris của Pháp cho biết tình hình dịch bệnh ở nước này ‘đã yên tâm rồi’ sau khi Pháp dỡ bỏ phong tỏa và cho rằng cộng đồng người Việt ở Pháp đa phần ‘bình tĩnh’ và ‘bình an’ trong đại dịch. Sau gần hai tháng phong tỏa đất nước để ngăn chặn sự lây lan của virus corona, hôm 11/5 Pháp đã dỡ bỏ phong tỏa từng phần bắt đầu với việc mở cửa lại các trường học. Tuy nhiên, việc dỡ bỏ phong tỏa ở Pháp được thực hiện tuần tự theo nhiều bước và được phân tách ra giữa vùng đỏ (vùng ảnh hưởng nặng nhất) và vùng xanh (vùng an toàn).

* Cơ quan Dược phẩm Châu Âu tiên đoán có thể có thuốc được cấp phép để chữa virus corona chủng mới trong vài tháng tới và vaccine có thể được chấp thuận vào đầu năm 2021, trong “kịch bản tốt nhất.” Bác sĩ Marco Cavaleri, người đứng đầu Cục ban hành qui định vaccine của Châu Âu, nói trong một cuộc họp báo ngày 14/5 là việc chấp thuận thuốc chữa trị COVID-19 có thể diễn ra “trước mùa hè,” với những cuộc thử nghiệm đang tiến hành.

* Một loại vaccine được theo dõi chặt chẽ do các nhà khoa học thuộc Đại học Oxford tìm ra dường như bảo vệ được cho 6 con khỉ khỏi mắc bệnh COVID, một phát hiện đầy hứa hẹn đưa đến việc khởi sự thử nghiệm trên người vào cuối tháng trước, các nhà nghiên cứu Mỹ và Anh loan báo ngày 14/5. Những phát hiện sơ khởi, hiện chưa được các nhà khoa học khác duyệt xét kỹ lưỡng, xuất hiện trên bioRxiv ngày 14/5. Công ty dược của Anh, AstraZeneca, tháng trước loan báo đã hợp tác với các nhà nghiên cứu Nhóm Vaccine Oxford và Viện Jenner hiện đang chế tạo vaccine.

* Thượng nghị sĩ Richard Burr đã từ chức Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện sau khi FBI tịch thu điện thoại di động của ông trong khuôn khổ một cuộc điều tra là liệu ông có bán cổ phiếu sau khi nhận được tin tay trong về đại dịch virus corona hay không. “Thượng nghị sĩ Burr liên lạc với tôi sáng nay để thông báo quyết định từ chức Chủ tịch Ủy ban Tình báo trong khi chờ cuộc điều tra,” lãnh đạo khối đa số ở Thượng viện Mitch McConnell nói. “Chúng tôi đồng ý là quyết định này sẽ có lợi nhất cho ủy ban và sẽ có hiệu lực vào cuối ngày mai.”

* Khoảng 200 người phản đối lệnh ở nhà để ngăn nCoV lây lan, có hiệu lực đến 28/5, tới biểu tình trước trụ sở cơ quan lập pháp bang Michigan để bày tỏ sự tức giận và thất vọng. Họ đứng dưới mưa, kêu gọi nới lỏng các hạn chế và cho các cơ sở kinh doanh mở cửa trở lại.

* Tàu khảo sát Địa chất Hải dương 8 của Trung Quốc rời khu vực xảy ra căng thẳng với Malaysia nhiều tháng qua ở Biển Đông. Địa chất Hải dương 8 hồi tháng 4 tới khu vực phía nam Biển Đông khảo sát, gần vị trí hoạt động của tàu khoan West Capella do công ty dầu khí Petronas của Malaysia thuê. Tàu khoan West Capella rời khu vực hôm 12/5 sau khi hoàn thành công việc theo kế hoạch, hãng sở hữu con tàu cho biết.

* Bệnh viện điều trị Covid-19 ở St. Petersburg bất ngờ bốc cháy và người phát ngôn Điện Kremlin nhiễm nCoV khoét sâu thêm khủng hoảng Putin phải đối mặt. Ngày 12/5, Bệnh viện Saint George tại St. Petersburg bốc cháy, khiến 5 người thiệt mạng, trong đó có 4 bệnh nhân trong phòng điều trị tích cực, buộc 150 người phải sơ tán gấp. TASS dẫn một nguồn tin cho biết đám cháy bùng lên sau khi một máy thở dùng để điều trị cho bệnh nhân Covid-19 bị chập điện và bốc cháy.

* Trung Quốc cho biết đã yêu cầu các phòng thí nghiệm trái phép hủy mẫu nCoV trong giai đoạn đầu bùng phát dịch vì lý do an toàn sinh học. Liu Dengfeng, một quan chức của phòng khoa học thuộc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, hôm nay xác nhận các phòng nghiên cứu trái phép đã được yêu cầu hủy những mẫu nCoV để "phòng ngừa rủi ro với an toàn sinh học và ngăn ngừa thảm họa thứ cấp do mầm bệnh không xác định".

* Bắc Kinh tổ chức họp trực tuyến với các quốc đảo Thái Bình Dương và Caribe để thảo luận về Covid-19 và kêu gọi ủng hộ chính sách "Một Trung Quốc". Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Trịnh Trạch Quang hôm 13/5 tham gia hội nghị trực tuyến với đại diện 10 quốc đảo Thái Bình Dương, nhằm thảo luận về kế hoạch Trung Quốc viện trợ và cung cấp vật tư y tế cho các nước này chống Covid-19.

* Quan chức y tế Đài Loan cho biết hòn đảo không chấp nhận là một phần của Trung Quốc để được gia nhập WHO theo điều kiện Bắc Kinh đưa ra. "Tôi không đời nào chấp nhận một điều không tồn tại", người đứng đầu cơ quan y tế Đài Loan Trần Thời Trung (Chen Shih-chung) phát biểu trong cuộc họp báo tại Đài Bắc hôm nay, đề cập đến tuyên bố của Trung Quốc đại lục rằng Bắc Kinh chỉ đồng ý cho Đài Loan tham gia Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nếu hòn đảo chấp nhận là một phần của nước này.

* Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Washington nên hợp tác nhiều hơn để chống Covid-19, trong phát ngôn đầu tiên sau khi Trump dọa cắt quan hệ. "Cả Trung Quốc và Mỹ nên hợp tác nhiều hơn trong việc cùng nhau chống virus, chữa trị bệnh nhân và nối lại sản xuất kinh tế. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi phía Mỹ thực sự mong muốn phối hợp với chúng tôi", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên phát biểu trong cuộc họp báo hôm nay ở Bắc Kinh.

* Hai ngư dân Quần đảo Marshall dạt vào đảo san hô nhỏ ở Thái Bình Dương sau 6 tuần trôi dạt, trong khi người đi cùng họ vẫn mất tích. Chiếc thuyền nhỏ gắn máy ngoài của hai ngư dân dạt vào Namoluk, đảo san hô nhỏ nhất trong Liên bang Micronesia, cách nơi họ xuất phát 1.600 km. "Họ gầy gò và yếu ớt đúng như dự đoán", Bộ trưởng Y tế Quần đảo Marshall Jack Niedenthal hôm qua cho biết. Hai ngư dân được xác định là Godfrey Capelle và Thomas Benjamin, nhưng không có thông tin gì về số phận của Junior Joram, người đi cùng họ khi ba người đàn ông được báo cáo mất tích trên biển.

* FBI bắt tiến sĩ Qing Wang ở bệnh viện Cleveland với cáo buộc che giấu mối quan hệ với Trung Quốc khi nhận tiền tài trợ liên bang. "Tiến sĩ Wang đã cố tình không tiết lộ các khoản tài trợ của Trung Quốc cũng như vai trò nước ngoài của ông ấy, thậm chí còn tham gia vào đường dây gian lận để tránh khả năng phạm tội hình sự", Eric Smith, người đứng đầu văn phòng Cleveland của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), cho biết hôm 13/5.

* Trump nói khi vaccine Covid-19 phát triển thành công, ông sẽ huy động quân đội Mỹ nhanh chóng đưa chúng tới người dân, ưu tiên viện dưỡng lão. "Chúng ta sẽ chủ yếu điều động quân đội một khi đã có vaccine Covid-19. Bạn biết đấy, phân phối vaccine là công việc rất lớn. Quân đội của chúng ta được điều động để có thể chuyển nó thật nhanh cho rất nhiều người vào cuối năm nay", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox Business ngày 14/5.


Ngày 14-5-2020

* Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe hôm 14/5 đã dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp ở hầu hết các khu vực nhưng giữ nguyên tình trạng này ở Tokyo cho đến khi virus corona bị khống chế. Theo Reuters, ông Abe đã dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp ở 39 trong số 47 tỉnh của Nhật Bản, nhưng vẫn duy trì tình trạng này ở thủ đô và khu vực đô thị lớn thứ hai là Osaka. Ông Abe đang nỗ lực chống đỡ cho nền kinh tế trước cơn bão đại dịch trong khi tìm cách ngăn chặn virus corona.

* Ngày 14/5, Nga báo cáo có 9.974 trường hợp mới được xác nhận nhiễm virus corona mới trong vòng 24 giờ qua. Đây là mức tăng hàng ngày thấp nhất kể từ 2/5, đưa tổng số người nhiễm trên toàn quốc lên 252.245 người, theo Reuters. Theo Trung tâm ứng phó virus corona của Nga, có 93 người đã chết trong đêm, đưa số người chết chính thức lên 2.305 người.

* Có ít nhất một cộng đồng ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, đã bắt đầu xét nghiệm virus corona cho cư dân hôm 14/5, sau khi các quan chức được cho thời hạn 10 ngày để xét nghiệm tất cả mọi người trong thành phố xuất phát đại dịch, AP dẫn thông tin từ truyền thông Trung Quốc cho biết. Theo Đài truyền hình Hồ Bắc, khoảng 1.000 cư dân của một khu chung cư ở quận Kiều Khẩu đã được xét nghiệm theo nhóm.

* Nước Mỹ sẽ phải đối mặt với “mùa đông đen tối nhất trong lịch sử hiện đại”, trừ phi các nhà lãnh đạo hành động dứt khoát để ngăn chặn sự phục hồi của virus corona, AP dẫn dự báo của tiến sĩ Rick Bright khi ông đang chuẩn bị điều trần trước Uỷ ban Thương mại và Năng lượng của Hạ viện Hoa Kỳ vào ngày 14/5. Ông Bright được cho là đã bị sa thải khỏi vị trí đứng đầu Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Y sinh Tiên tiến (BARDA) sau khi cảnh báo với chính quyền Tổng thống Trump rằng cần phải chuẩn bị cho đại dịch. Ông trở thành mục tiêu bị chỉ trích khi thúc giục những nỗ lực đầu tư vào phát triển vaccine và dự trữ vật tư.

* Mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vốn đã tiến sát mép vực trước khi có đại dịch Covid-19, nhưng rồi đại dịch đã đẩy mối quan hệ đó rơi xuống. Những chuyển động giữa Bắc Kinh và Washington trở nên căng thẳng trong đợt dịch virus corona đến nỗi các chuyên gia về Trung Quốc giờ đây cho rằng hai cường quốc vừa bước vào những ngày đầu của một cuộc Chiến tranh Lạnh mới, có thể làm kéo dài đại dịch, làm trầm trọng thêm sự tàn phá về kinh tế có liên quan đến virus, và làm suy yếu khả năng của thế giới trong việc ngăn chặn các nguy cơ thông thường.

* Hai đại biểu Quốc hội Việt Nam vừa gửi kiến nghị lên Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cần xem xét lại vụ xử giám đốc thẩm tử tù Hồ Duy Hải. Cùng lúc, Tòa án Nhân dân Tối cao đã chính thức ban hành phán quyết giám đốc thẩm vụ án này. Báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh (PLO) hôm 14/5 dẫn lời Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng cho biết ông vừa có văn bản gửi Tổng Bí thư - Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội về vụ án Hồ Duy Hải.

* Việt Nam quyết tâm dồn tất cả nỗ lực để cứu chữa cho bệnh nhân Covid-19 thứ 91, một phi công người Anh, để tránh xảy ra ca tử vong đầu tiên, hãng tin Reuters cho biết hôm 14/5. Tính tổng cộng từ đầu dịch đến nay, Việt Nam chỉ có 288 ca nhiễm Covid-19 và chưa có xảy ra trường hợp tử vong nào. Việt Nam hy vọng tận dụng thành công của mình trong việc ứng phó dịch bệnh, cho các nước khác biết rằng đất nước này là nơi an toàn để làm ăn kinh doanh giữa lúc các nhà sản xuất quốc tế tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng bằng cách tách khỏi Trung Quốc, cũng theo Reuters.

* Hải quân Mỹ mới xác nhận riêng với VOA Việt Ngữ rằng lực lượng này đã mời Việt Nam tham dự một cuộc thao dượt hải quân được coi là "lớn nhất thế giới" với sự tham gia của 25 nước, và sau khi bị rút lại lời mời năm 2018, lần này Trung Quốc vẫn không có tên trong danh sách. Diễn tập Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) năm nay chỉ diễn ra trên biển ở Hawaii từ ngày 17 tới 31 tháng Tám do các quan ngại về virus Corona. Các hoạt động chính dự kiến gồm thao dượt chống tàu ngầm, đánh chặn hàng hải và diễn tập bắn đạn thật. Hải quân Mỹ cho biết đang tiếp tục ngăn chặn sự lây lan của COVID-19, nên RIMPAC 2020 sẽ không có các sự kiện giao lưu trên bờ.

* Sau khi Thống đốc California Gavin Newsom tiết lộ rằng ca lây nhiễm trong cộng đồng đầu tiên ở tiểu bang này xuất phát từ một tiệm nail (làm móng), người gốc Việt bày tỏ lo ngại về tác động của thông tin này, đồng thời ngỏ lời mời ông Newsom tới thăm để “thấy những con người chăm chỉ nhất, nhiệt huyết nhất và yêu nước nhất”. Trong một buổi họp báo hàng ngày về COVID-19 mới đây, khi được hỏi vì sao ngành dịch vụ như các tiệm nail vẫn tiếp tục phải đóng cửa trong khi tiểu bang bắt đầu tái mở cửa nền kinh tế, ông Newsom nói rằng “ca lây nhiễm trong cộng đồng đầu tiên ở tiểu bang California, xuất phát từ một tiệm nail” và rằng ông “rất lo lắng về điều đó”.

* Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm 13/5 tỏ ra bực dọc với chuyên gia về bệnh truyền nhiễm hàng đầu quốc gia sau khi vị chuyên gia đưa ra cảnh báo một ngày trước đó là chớ mở cửa lại trường học và doanh nghiệp quá nhanh. “Thật sự tôi rất ngạc nhiên với câu trả lời của ông ấy”, CNN dẫn lời ông Trump nói khi được hỏi về những cảnh báo của tiến sĩ Anthony Fauci trong phiên điều trần trước Quốc hội được truyền hình trực tiếp. Ông Fauci cho rằng việc mở cửa lại quá nhanh ở các bang có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng. “Với tôi, đó là câu trả lời không chấp nhận được, đặc biệt là khi nói về trường học”, ông Trump nói.

* Hải quân Mỹ đưa một tàu đi qua Eo biển Đài Loan, trong lúc Đài Loan nói đang theo dõi "thế lực thù địch" sau tin Trung Quốc có thể sắp diễn tập. Báo Nhật Kyodo News hôm 12/5 đưa tin Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc dự định tổ chức tập trận gần tỉnh Hải Nam, theo kịch bản đổ bộ chiếm quần đảo Đông Sa đang do Đài Loan kiểm soát. Bản tin báo Nhật nói đảo Đông Sa quan trọng với Trung Quốc, vì tàu chiến Trung Quốc phải đi qua điểm này nếu muốn đi từ tỉnh Hải Nam ra Thái Bình Dương.

* Pháp nói "không thể chấp nhận được" việc hãng dược phẩm khổng lồ của Pháp, Sanofi, ưu tiên cho thị trường Mỹ một khi hãng phát triển được vaccine phòng chống Covid-19. Thứ trưởng Tài chính Agnès Pannier-Runacher trước đó đã phản ứng trước những bình luận của CEO Sanofi, Paul Hudson, người nói rằng "chính phủ Mỹ có quyền đặt hàng trước với đơn hàng lớn nhất, bởi họ đã đầu tư vào việc rủi ro".

* Lãnh đạo EU đề xuất dần dần mở cửa biên giới ở khu vực này trong một nỗ lực tái khởi động ngành du lịch đang chịu ảnh hưởng nặng nề vì dịch Covid-19. "Thông điệp của chúng tôi là chúng ta sẽ có một mùa du lịch hè năm nay," giám đốc ủy ban kinh tế EU Paolo Gentiloni nói, "ngay cả nếu nó diễn ra với các biện pháp an ninh và các hạn chế khác." Biên giới hiện vẫn đóng trên khắp khối EU, gồm cả khu vực phi biên giới Schengen.

* Trump nói rằng ông thất vọng với cách Trung Quốc xử lý Covid-19 và có thể trả đũa bằng cách cắt hoàn toàn quan hệ với nước này. "Tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng ngay bây giờ tôi không muốn nói chuyện với ông ấy", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox Business Network được phát sóng hôm nay.

* Tòa phúc thẩm liên bang cho rằng Trump không đủ điều kiện bác vụ kiện cáo buộc ông trục lợi từ hoạt động kinh doanh nhờ vị trí tổng thống. "Tổng thống Donald Trump không đủ điều kiện pháp lý để được bãi bỏ vụ kiện cáo buộc ông vi phạm Hiến pháp khi tiếp tục công việc kinh doanh trong lúc nắm quyền tổng thống", Tòa Phúc thẩm Liên bang thứ tư của Mỹ hôm nay ra phán quyết, với sự nhất trí của 9 trên 15 thẩm phán.

* Bầu cử tổng thống Mỹ dự kiến diễn ra ngày 3/11 và Trump không có quyền thay đổi, kể cả trong tình huống khẩn cấp như Covid-19. Con rể kiêm cố vấn của Trump Jared Kushner ngày 13/5 cho biết không loại trừ khả năng bầu cử Mỹ bị hoãn vì Covid-19, tuy nhiên, anh khẳng định không có quyền quyết định và "không tham gia, không biết bất kỳ cuộc thảo luận nào về lùi ngày bầu cử".

* Lãnh đạo số hai Đài Loan Triệu Lập Kiên chỉ trích WHO thiếu trung lập và chuyên nghiệp trong xử lý Covid-19 vì "quá chú trọng vào chính trị". "Thật không may, 23 triệu người Đài Loan đã trở thành những đứa con côi trong hệ thống y tế toàn cầu vì lý do chính trị", lãnh đạo số hai Đài Loan Trần Kiến Nhân phát biểu tại họp báo ở Đài Bắc hôm nay. "Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quá chú trọng chính trị mà quên mất tính chuyên nghiệp, trung lập của mình. Đây là điều khá đáng tiếc".

* Bộ Ngoại giao trao công hàm, đề nghị Indonesia làm rõ vụ tàu cá Việt Nam bị chìm khi tàu công vụ Indonesia truy đuổi, khiến 4 ngư dân mất tích hồi tháng 4. Công hàm được Bộ Ngoại giao trao cho Đại sứ quán Indonesia tại Hà Nội, đề nghị Indonesia tìm kiếm các ngư dân mất tích và đối xử nhân đạo với các ngư dân trên tàu bị bắt, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết trong họp báo trực tuyến hôm nay. Việt Nam cũng đề nghị Indonesia điều tra làm rõ sự việc, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân gây ra vụ chìm tàu.

* Việc kéo dài nhiệm kỳ Chủ tịch của Việt Nam đến 2021 do ảnh hưởng Covid-19 chưa được đưa ra thảo luận tại ASEAN, Bộ Ngoại giao cho biết. "Trong ASEAN chưa có ý kiến nào đề nghị kéo dài nhiệm kỳ Chủ tịch của Việt Nam", bà Lê Thị Thu Hằng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao, hôm nay nói trong họp báo trực tuyến.

* Bộ Ngoại giao khẳng định việc Trung Quốc điều trinh sát cơ đến đá Chữ Thập ở Trường Sa là phi pháp, đề nghị không làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông. "Mọi hoạt động của các bên tại Trường Sa và Hoàng Sa mà không có sự cho phép của Việt Nam đều vô giá trị", bà Lê Thị Thu Hằng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nói trong họp báo thường kỳ trực tuyến chiều nay.

* Trung Quốc đang xem xét trả đũa Mỹ cùng những chính trị gia đang tìm cách buộc nước này bồi thường thiệt hại do đại dịch gây ra. Global Times hôm nay dẫn các nguồn tin giấu tên cho biết những biện pháp trừng phạt có thể được áp dụng với cá nhân, trong đó có Tổng chưởng lý bang Missouri Eric Schmitt, người hồi tháng 4 đệ đơn kiện chính phủ và Đảng Cộng sản Trung Quốc vì Covid-19.

* Giới chức sơ tán 200.000 dân khỏi các khu vực ven biển và miền núi do lo ngại lũ lụt và lở đất khi bão Vongfong đổ bộ. Vongfong, cơn bão đầu tiên tấn công Philippines trong năm nay, hôm nay đổ bộ phía đông nước này với sức gió 155 km/h và giật 190 km/h, cơ quan thời tiết quốc gia cho biết. Chính quyền các tỉnh đã bắt đầu sơ tán dân khỏi những khu vực nguy hiểm.

* Báo cáo của hải quân Mỹ cho rằng UFO chạm trán các tiêm kích có thể là máy bay không người lái, song không thể xác định ai đang vận hành. Trang Drive chuyên đưa tin về các vấn đề quân sự thế giới ngày 12/5 công bố 8 báo cáo sự cố được Trung tâm An toàn Hải quân Mỹ cung cấp theo Đạo luật Tự do Thông tin. Các báo cáo này được dán nhãn "Giải mật" hoặc "Chỉ dùng cho mục đích công vụ", đề cập đến các sự cố tiêm kích hải quân Mỹ chạm trán vật thể bay lạ ở vùng biển ngoài khơi Virginia, Bắc Carolina và Maryland trong nhiều năm qua.

* Không quân Ấn Độ triển khai tiêm kích Su-30MKI đến khu vực Ladakh sát Trung Quốc sau khi phát hiện trực thăng quân sự Bắc Kinh bay gần biên giới. Không quân Ấn Độ (IAF) tuần trước phát hiện nhiều trực thăng quân sự Trung Quốc hoạt động gần Đường kiểm soát thực tế (LAC), ranh giới giữa hai nước ở vùng Ladakh, phía bắc Ấn Độ. Đến ngày 12/5, trực thăng quân sự Trung Quốc xuất hiện lần ba ở khu vực này chỉ trong một tuần.


Ngày 13-5-2020

* Bộ Ngoại giao Việt Nam một lần nữa tuyên bố kiên quyết bảo vệ quần đảo Hoàng Sa và Trường sa, bác bỏ ‘yêu sách phi lý’ của Trung Quốc (TQ) ở Biển Đông. Trang mạng Benarnews của Malaysia nói chính phủ VN khuyến khích ngư dân tiếp tục hoạt động đánh bắt cá xung quanh quàn đảo Hoàng Sa, bất chấp Lệnh cấm đánh cá do Bắc Kinh “đơn phương ban hành”, và cho biết đã chỉ thị các chính quyền tỉnh hậu thuẫn cho ngư dân trên biển.

* Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell hôm 13/5 nói rằng Hoa Kỳ có thể đối mặt với tỷ lệ tăng trưởng thấp “trong thời gian dài”. Ông Powell nói trong một bài phát biểu qua mạng rằng phản ứng của Mỹ cho tới nay “thực sự nhanh chóng và quyết liệt”. “Nhưng sự phục hồi có thể sẽ mất thời gian” và còn phụ thuộc vào tiến bộ đạt được trong cuộc chiến chống COVID-19, ông Powell nói thêm.

* Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam hôm 13/5 thông báo sẽ dừng xem xét việc lập thêm các hãng hàng không mới vì “chưa biết khi nào thị trường hàng không mới phục hồi”, theo VnExpress. Reuters dẫn báo cáo công bố hồi tháng Tư của Bộ này cho biết rằng thị trường hàng không của Việt Nam đã có tỷ lệ tăng trường thường niên ở mức hai con số trong thập kỷ vừa qua, nhưng vì tác động của COVID-19, con số hành khách sẽ giảm khoảng 43% trong năm nay.

* Chuẩn tướng gốc Việt LapThe Flora vừa được thăng quân hàm thiếu tướng và đang chờ nhận nhiệm vụ mới trong Lục quân Hoa Kỳ. Chuẩn tướng LapThe Flora, có tên tiếng Việt là Châu Lập Thể, được thăng cấp thiếu tướng tại một buổi lễ được tổ chức ở căn cứ Richmond của Vệ binh Quốc gia Virginia hôm 02/05/2020, theo tin từ trang nhà của VA National Guard.

* Hệ thống trường đại học ở tiểu bang California, vốn được coi là lớn nhất ở Hoa Kỳ, đã quyết đóng cửa các lớp học vào mùa thu vì virus Corona, trong khi Địa hạt Los Angeles nói rằng lệnh ở nhà nhiều khả năng sẽ được gia hạn thêm ba tháng. Các thông báo trên ở khu vực Bờ Tây được đưa ra sau khi chuyên gia về bệnh truyền nhiễm hàng đầu của Mỹ, bác sĩ Anthony Fauci, nói với Quốc hội rằng việc dỡ bỏ các biện pháp ngăn chặn virus lây lan có thể dẫn tới sự bùng phát dịch bệnh mới, mà nay đã làm gần 81 nghìn người Mỹ thiệt mạng và gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế.

* Hải quân Hoa Kỳ ra thông cáo tối 12/5 nói một tàu tác chiến của họ trong cùng ngày đã hành quân biểu thị sự hiện diện gần tàu thăm dò West Capella do Malaysia vận hành ở Biển Đông. Thông cáo cho hay tàu tác chiến duyên hải USS Gabrielle Giffords, một biến thể của lớp tàu Independence, hoạt động ở vùng nam Biển Đông, và cuộc hành quân này đánh dấu lần thứ hai một tàu tác chiến duyên hải Mỹ tuần tra ở đó kể từ khi con tàu tương tự là USS Montgomery đã hoạt động với tàu USNS Cesar Chavez hôm 7/5 trong cùng khu vực để hỗ trợ tự do hàng hải và hàng không.

* Trung Quốc hôm 13/5 cảnh báo Pháp không bán vũ khí cho Đài Loan, vốn đang có kế hoạch nâng cấp một tàu chiến do Pháp sản xuất mà Đài Loan mua 30 năm trước. Trung Quốc nói rằng Đài Loan là một phần của “một Trung Quốc” và rằng nguyên tắc đó cần phải được chấp nhận bởi bất kỳ nước nào mà Bắc Kinh có quan hệ ngoại giao. Việc bán vũ khí cho Đài Loan là một vấn đề nhạy cảm và thường hay dẫn tới phản ứng giận dữ của Trung Quốc.

* Kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát lần đầu tiên tại Trung Quốc vào mùa đông này, người ta hy vọng là dịch sẽ lắng dịu khi đổi mùa. Tháng 4 đến và đi và dịch bệnh vẫn tiếp tục. Tuy nhiên vào lúc mùa hè tại Bắc Bán cầu đến gần, các chuyên gia bắt đầu thấy một ảnh hưởng nhỏ vì nhiệt độ tăng và ẩm ướt. Các chuyên gia nói thời tiết ấm lên không ngưng đại dịch nhưng có thể làm chậm lại số ca nhiễm. Và ảnh hưởng của thời tiết có thể giúp giải thích tại sao một phần vùng nhiệt đới không bị tác hại nặng nề như vùng ôn đới trên thế giới.

* Thủ tướng Đức Angela Merkel xác nhận bà đã bị tấn công bởi các tin tặc được cho là thuộc cơ quan tình báo quân đội Nga (GRU). Tại Quốc hội, bà được hỏi về một tường thuật trên báo Đức theo đó nói GRU đã lấy được các email từ văn phòng ở đơn vị cử tri của bà trong một vụ tấn công tin tặc hồi 2015.

* Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đang xem xét một đạo luật có thể khiến hàng trăm ngàn người được đưa vào nước này bất hợp pháp khi còn nhỏ, có nguy cơ bị trục xuất. Đạo luật Dreamers (được thông qua vào năm 2012) cho những người trẻ tuổi này cơ hội làm việc và học tập hợp pháp tại Mỹ, nhưng Donald Trump muốn lật ngược nó. Một số người có nguy cơ bị trục xuất là nhân viên y tế đối phó với đại dịch virus corona.

* Ngày xửa ngày xưa, nghệ thuật quản trị nhà nước của Trung Quốc kín đáo và bí ẩn. Dưới thời nhà lãnh đạo cũ, Đặng Tiểu Bình, chiến lược mà Trung Quốc tuyên bố là "giấu mình chờ thời". Giờ không còn nữa. Trung Quốc đã triển khai một đội ngũ các nhà ngoại giao ngày càng mạnh miệng tham gia vào thế giới mạng xã hội để nói đương đầu với mọi đối thủ, đôi khi, với sự thẳng thắng trong chớp mắt. Mục đích của họ là bảo vệ việc Trung Quốc xử lý đại dịch virus corona và thách thức những ai nghi ngờ.

* Hồ Vấn Minh, 63 tuổi, bị nghi ngờ "vi phạm nghiêm trọng luật pháp và kỷ luật", Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc thông báo ngày 12/5, sử dụng cụm từ thường được dùng để ám chỉ điều tra tham nhũng. Ông này từng giữ chức chủ tịch tập đoàn Công nghiệp Đóng tàu Trung Quốc (CSIC) trước khi nghỉ hưu vào tháng 8/2019, một tháng sau khi một cựu tổng giám đốc CSIC bị kết án 12 năm tù vì nhận hối lộ.

* Gia đình hàng loạt bệnh nhi lên tiếng sau khi con em uống một loại nghi là sữa bột giả, buộc chính quyền tỉnh Hồ Nam mở cuộc điều tra. Chính quyền huyện Vĩnh Hưng, thành phố Sâm Châu, tỉnh Hồ Nam, đang mở cuộc điều tra thức uống BeiAnMin, sau khi nhiều gia đình tố cáo con em họ bị còi xương vì uống loại bột này.

* Thành phố Cát Lâm chặn các cửa ngõ giao thông và phong tỏa một phần sau khi một cụm dịch Covid-19 mới xuất hiện trong tỉnh. Cát Lâm, thành phố lớn thứ hai của tỉnh Cát Lâm, đông bắc Trung Quốc, hôm nay đình chỉ hoạt động dịch vụ xe khách và tàu hỏa, áp lệnh phong tỏa sau khi ủy ban y tế tỉnh thông báo 6 ca nhiễm nCoV mới, tất cả đều là người tiếp xúc gần với các ca nhiễm trước đó.

* Thái Lan không ghi nhận thêm ca nhiễm nCoV nào trong 24 giờ qua, lần đầu tiên kể từ ngày 9/3, và tổng số ca nhiễm hiện vẫn hơn 3.000. Trung tâm Quản lý Tình hình Covid-19 của chính phủ Thái Lan hôm nay cho biết nước này không ghi nhận thêm ca nhiễm, ca tử vong nào do nCoV và số liệu hiện vẫn lần lượt là 3.017 và 56. Trong khi đó, 2.844 bệnh nhân đã hồi phục và được xuất viện.

* Tàu tác chiến ven biển USS Gabrielle Giffords xuất hiện gần tàu khoan West Capella nhằm thể hiện cam kết của Washington với khu vực, theo hải quân Mỹ. "Tàu tác chiến ven biển (LCS) USS Gabrielle Giffords hôm 12/5 hiện diện gần tàu khoan West Capella mang quốc tịch Panama ở nam Biển Đông. Đây là lần thứ hai tàu LCS tuần tra vùng biển này kể từ khi chiếc USS Montgomery và tàu tiếp vận USNS Cesar Chavez di chuyển qua khu vực hôm 7/5 để thực thi quyền tự do hàng hải", hải quân Mỹ hôm nay ra thông cáo cho biết.

* Trung Quốc co về phòng thủ trước chỉ trích về nguồn gốc nCoV, trong khi Mỹ loay hoay xử lý đại dịch, vai trò lãnh đạo thế giới dường như bỏ ngỏ. Khi Australia thúc đẩy một cuộc điều tra toàn cầu về nguồn gốc đại dịch Covid-19, không quốc gia nào khác lập tức lên tiếng hưởng ứng. Lãnh đạo các nước không biết cuộc điều tra sẽ đi đến đâu và Trung Quốc sẽ phản ứng quyết liệt đến mức nào.

* Nga kiểm tra độ an toàn của Aventa-M, mẫu máy thở bị nghi gây chập điện làm cháy hai bệnh viện, khiến 6 bệnh nhân thiệt mạng. Cơ quan giám sát y tế Nga Roszdravnadzor hôm nay thông báo mở cuộc điều tra chất lượng và độ an toàn của máy thở Aventa-M được dùng tại hai bệnh viện ở thủ đô Moskva và thành phố St. Petersburg sau hai vụ cháy gây chết người. Giới chức y tế nhiều tỉnh cũng quyết định ngừng sử dụng mẫu máy này tới khi cuộc điều tra kết thúc.

* Bộ trưởng Y tế Matt Hancock bị chỉ trích là "tàn nhẫn" sau khi nói rằng chỉ 1/4 ca tử vong do nCoV trong viện dưỡng lão là "chuyện tốt". Trong cuộc phỏng vấn hôm 12/5, Bộ trưởng Y tế Anh Matt Hancock khẳng định các biện pháp giãn cách và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh đã được thực hiện trong các viện dưỡng lão sớm hơn so với cộng đồng. "Chỉ 1/4 ca tử vong trong số những người chết vì nCoV xảy ra trong viện dưỡng lão, thấp hơn nhiều so với hầu hết các nước", ông Hancock nói.


Ngày 12-5-2020

* TT Trump đột ngột cắt ngắn cuộc họp báo hôm thứ Hai 11/5 sau một cuộc trao đổi gay gắt với một nữ phóng viên gốc Á. Cô Weijia Jiang, phóng viên thường trực của đài CBS tại Tòa Bạch Ốc, hỏi TT Trump tại sao ông coi xét nghiệm Covid-19 như một cuộc cạnh tranh với các nước khác, khi mà hơn 80.000 người Mỹ đã thiệt mạng?

* Ông Elon Musk, Giám đốc điều hành của Tesla, hôm thứ Hai cho biết nhà máy sản xuất ô tô Tesla duy nhất tại Hoa Kỳ, ở bang California đã mở cửa hoạt động trở lại, bất chấp lệnh đóng cửa để chặn đà lây lan của dịch Covid-19. Ông còn thách thức nhà chức trách có muốn bắt ai, thì hãy bắt ông. Việc này diễn ra giữa lúc các tiểu bang và thành phố trên khắp Hoa Kỳ đang từng bước thăm dò phương cách an toàn nhất để mở cửa kinh tế trở lại sau khi các doanh nghiệp bị buộc phải ngưng hoạt động vì dịch Covid-19, khiến hàng chục triệu người Mỹ lâm vào cảnh thất nghiệp.

* Bộ Công an Việt Nam mới đây cho hay dự luật biểu tình chưa thể được trình lên Quốc hội vì cần phải “nghiên cứu kỹ, không để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng”, theo tin của Thanh Niên và Dân Trí hôm 12/5. Hai cơ quan báo chí này cho biết thông tin kể trên nằm trong câu trả lời của Bộ Công an dành cho một số cử tri tỉnh Bình Thuận, những người gửi đề nghị đến Quốc hội sau kỳ họp hồi tháng 11/2019, nói rằng Bộ Công an cần phải sớm trình dự luật biểu tình để Quốc hội ban hành.

* Trung Quốc khó lòng giữ đúng lời hứa mua một số lượng lớn hàng hóa của Mỹ trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đã khiến nền kinh tế của họ bị suy giảm nặng nề, các nhà quan sát cho biết, mặc dù các quan chức Trung Quốc công khai tuyên bố họ vẫn giữ nguyên cam kết. Trong cuộc điện đàm đầu tiên kể từ khi ký thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 hồi cuối tuần trước, Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Steven Mnuchin và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer ‘cam kết sẽ thực hiện thỏa thuận thương mại’, Tân Hoa Xã đưa tin.

* Dmitry Peskov, phát ngôn viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin, vừa cho hay ông nhập viện vì Covid-19. Ông Peskov nói với hãng tin Nga Interfax: "Tôi ốm rồi, đang điều trị." Truyền thông Nga nói ông Peskov lần cuối xuất hiện trước công chúng là ngày 30/4 "tại một cuộc gặp với ông Vladimir Putin".

* Thành phố Vũ Hán của Trung Quốc đang lên kế hoạch xét nghiệm toàn bộ dân số 11 triệu cư dân xem có bị nhiễm Covid-19 không, truyền thông nhà nước cho hay. Kế hoạch dường như đang ở giai đoạn đầu, tất cả các quận ở Vũ Hán được yêu cầu gửi chi tiết về cách xét nghiệm có thể được thực hiện trong vòng 10 ngày.

* Nhân viên Nhà Trắng đã được lệnh đeo khẩu trang khi vào Cánh Tây (West Wing) sau sự kiện hai phụ tá có kết quả dương tính với virus corona. Văn phòng nhân sự của Nhà Trắng cho biết nhân viên của họ phải che mặt mọi lúc trừ khi ngồi vào bàn làm việc và cách xa đồng nghiệp. Chỉ thị này được đưa ra sau khi một phụ tá của Phó Tổng thống Mike Pence và một người phục vụ cho Tổng thống Trump nhiễm bệnh.

* Sau khi lệnh phong tỏa được nới lỏng, dân Mỹ tràn ra các bãi biển và công viên, dù nCoV vẫn có thể âm thầm lây lan giữa đám đông. Mỹ hiện ghi nhận gần 82.000 người chết vì nCoV, cao hơn nhiều so với con số 60.000 từng được dự đoán hồi tháng 8. Tổng thống Donald Trump cho rằng số ca tử vong có thể lên tới 100.000, thậm chí cao hơn. Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế hàng đầu của Nhà Trắng, cũng nhận định số ca nhiễm sẽ tăng đột biến trong những khu vực như viện dưỡng lão, nhà tù hay nhà máy.

* Các nhà môi trường chỉ trích Lào vì thúc đẩy kế hoạch xây đập thủy điện Sanakham "hủy hoại" sông Mekong. "Những gì sông Mekong cần ngay lúc này là lệnh cấm đối với các đập thủy điện quy mô lớn, chứ không phải xây dựng thêm những con đập hủy hoại chỉ mang lại lợi ích cho một số ít cộng đồng trong lưu vực sông", Paiyh Deetes thuộc Tổ chức Sông ngòi Quốc tế (IR), có trụ sợ tại Mỹ, cho biết.

* Nhóm tù nhân tại nhà tù ở Los Angeles, bang California, cố tình uống chung nước và hít khẩu trang để nhiễm nCoV và được phóng thích. Cảnh sát trưởng Los Angeles Alex Villanueva hôm 11/5 cho hay các tù nhân tại Cơ sở cải huấn Hạt Bắc đã cố tình uống chung cốc nước nhằm lây nhiễm nCoV cho nhau, dẫn tới 21 ca dương tính với nCoV ở nhà tù này.

* 5 người chết sau khi đám cháy bùng lên tại bệnh viện điều trị bệnh nhân Covid-19 ở St. Petersburg, nguyên nhân có thể do chập điện máy thở. Các dịch vụ khẩn cấp nhận được thông báo về đám cháy lớn tại Bệnh viện Saint George ở quận Vyborg, thành phố St. Petersburg, nơi điều trị bệnh nhân Covid-19, vào khoảng 6h30 hôm nay (10h30 giờ Hà Nội). Khói bốc ra từ tầng 6 của tòa nhà. Lính cứu hỏa được triển khai đến hiện trường và đám cháy được kiểm soát sau đó. Phát ngôn viên Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga cho biết 5 người chết là bệnh nhân Covid-19 đang được hỗ trợ thở máy.

* Trump quyết không đeo khẩu trang khi gặp các cựu binh, trong khi bên kia Đại Tây Dương, Macron đeo một chiếc có hình quốc kỳ Pháp khi đến trường học. Khi thế giới đang nới lỏng phong tỏa, sự chú ý của dư luận đang đổ dồn về các lãnh đạo. Nhiều chính phủ phương Tây ban đầu không khuyến cáo công chúng đeo khẩu trang, nhưng khi bắt đầu nhận ra rằng thuốc điều trị hoặc vaccine cho Covid-19 còn xa vời, họ thay đổi quan điểm.

* New Zealand ủng hộ Đài Loan trở thành quan sát viên WHO, bất chấp cảnh báo "hủy hoại quan hệ song phương" của Trung Quốc. Với sự hậu thuẫn mạnh mẽ của Mỹ, đảo Đài Loan gần đây tích cực vận động để được tham gia với tư cách quan sát viên tại Đại hội đồng Y tế Thế giới, cơ quan ra quyết sách của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dự kiến diễn ra tuần tới. Động thái này của Đài Loan khiến Trung Quốc rất tức giận.

* New York có thể không thống kê hơn 5.000 người chết vì nCoV Một nghiên cứu của sở y tế New York cho thấy số ca chết vì nCoV ở thành phố có thể nhiều hơn 5.300 so với thống kê. Theo nghiên cứu của Sở Y tế và Tâm thần New York do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ công bố hôm 11/5, từ 11/3 đến 2/5, thành phố ghi nhận nhiều hơn khoảng 24.000 người chết so với dự đoán.

* Tướng về hưu Bakhtawar đi sang phía tây tỉnh Farah để gia nhập Taliban, sau nhiều năm chỉ huy lực lượng cảnh sát chống phiến quân. "Chúng tôi lấy làm tiếc rằng tướng cảnh sát về hưu Abdul Jalil Bakhtawar đã gia nhập lực lượng thù địch với hòa bình và ổn định ở Afghanistan, lựa chọn bạo lực thay vì một cuộc đời danh giá", Tariq Aryan, phát ngôn viên Bộ Nội vụ Afghanistan ngày 10/5 cho biết.


Trở về trang chính


Copyright © 2010 Triều Thành