Tin Vắn

Ngày 24 – 9 – 2021

* Một số người Việt lớn tuổi ở Mỹ cho biết họ dự định sẽ đăng kí tiêm mũi vaccine COVID-19 tăng cường sau khi cơ quan y tế hàng đầu của nước này hôm 24/9 khuyến nghị hàng triệu người nên tiêm bổ trợ, mở ra một giai đoạn mới cho nỗ lực chủng ngừa virus corona ở Mỹ. Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), bác sĩ Rochelle Walensky, đã tán thành một loạt các khuyến nghị từ một nhóm cố vấn vào cuối ngày 23/9.

* Giám đốc Tài chánh của tập đoàn Huawei Trung Quốc, Mạnh Vãn Chu, đạt thỏa thuận với các công tố viên Mỹ, chấm dứt vụ án gian lận ngân hàng đối với bà, các công tố viên Mỹ loan báo ngày 24/9. Động thái này cho phép bà Mạnh rời khỏi Canada, xoa dịu một mối căng thẳng giữa Trung Quốc với Mỹ. “Mạnh Vãn Châu được tự do rời Canada”, Bộ Tư pháp Canada cho biết trong một thông báo sau khi phiên xét xử bà Mạnh hôm 24/9 kết thúc. Bà Mạnh Vãn Châu đã lên một chuyến bay của hãng hàng không Air China từ Vancouver về Trung Quốc. Bà Mạnh rời Canada sau khi đạt được một thỏa thuận với các công tố viên New York. Theo đó, bà Mạnh thừa nhận một số tội danh, đổi lại bà sẽ không bị dẫn độ về Mỹ.

* Tòa Bạch Ốc ngày 24/9 loan báo hàng triệu nhân viên hợp đồng làm việc cho chính phủ liên bang phải tiêm ngừa COVID trước ngày 8/12 và chính quyền sẽ bổ sung điều khoản bắt buộc tiêm chủng trong các hợp đồng tương lai. Tổng thống Joe Biden hôm 9/9 ký sắc lệnh yêu cầu các công ty hợp đồng với chính phủ liên bang phải buộc nhân viên chích ngừa, nhưng nhiều công ty chờ hướng dẫn chính thức từ Tòa Bạch Ốc trước khi thực hiện.

* Truyền thông Sri Lanka hôm 24/9 cho biết hai container chứa 1.200 quan tài bằng giấy carton mà Việt Nam đặt hàng vừa được vận chuyển về Việt Nam, giữa bối cảnh làn sóng dịch thứ 4 bùng phát kiến cho số ca tử vong tại Việt Nam tăng đột biến và cao hơn cả tỷ lệ tử vong vì COVID-19 trên thế giới. Hợp đồng mua quan tài giấy là kết quả của cuộc thảo luận giữa các quan chức của Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka, công ty Sangnayake Thero của Sri Lanka tại Việt Nam và Chủ tịch Hội đồng thành phố Dehiwala-Mt.Lavinia của Sri Lanka, tờ Daily Mirror cho hay.

* Việt Nam chuẩn bị sản xuất thương mại vaccine COVID-19 Sputnik V sau khi công bố sản xuất thành công lô vaccine đầu tiên sử dụng nguyên liệu bán thành phẩm được vận chuyển từ Nga, Bộ Y tế Việt Nam cho biết hôm 24/9. Hãng tin Reuters dẫn lời một phát ngôn viên của Công ty dược Vabiotech, đơn vị sản xuất vaccine Sputnik V trực thuộc Bộ Y tế Việt Nam, cho biết việc sản xuất thương mại vaccine của Nga sẽ diễn ra trong vài ngày tới.

* Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cách chức viên trạm trưởng ở Vienna sau khi có những lời chỉ trích về vai trò quản lý của ông ta, trong đó, một số người cho rằng đã không có sự ứng phó đến nơi đến chốn khi có những báo cáo về các vụ bị “hội chứng Havana” tại Đại sứ quán Mỹ ở Vienna, Washington Post đưa tin hôm thứ Năm 23/9.

* Dự trữ khí đốt thấp và lệ thuộc vào nguồn gas nhập khẩu là một trong nhiều lý do hàng loạt công ty cung ứng của Anh phá sản và chính phủ phải ‘chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất’. Cho đến ngày 25/09/2021, các công ty Hub, Money Plus, Utility Point, People’s Energy, PFP, Green và Avro ở Anh đã rơi vào tình trạng ngừng hoạt động. Giá khí đốt họ mua vào tăng 70% chỉ trong tháng 8 trong khi giá bán cho người tiêu dùng bị chính phủ cấm tăng, khiến các công ty này không hạch toán được thu chi và phải dừng kinh doanh.

* Lo ngại dịch bệnh, nhiều quy định nghiêm ngặt… khiến tiểu thương các chợ đầu mối TP.HCM không muốn tham gia điểm trung chuyển. Hiện, lượng hàng về các chợ rất thấp. Các thương nhân hoạt động chỉ mới ở mức độ thăm dò thị trường. “Chính vì vậy, tinh thần là Sở Công Thương và địa phương có chợ đầu mối hoạt động sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để hỗ trợ cho các đơn vị này hỗ trợ thương nhân hoạt động”, ông nói.

Ngày 23 – 9 – 2021

* Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian hôm 23/9 nói với Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken rằng cần “thời gian” và “hành động” để hàn gắn quan hệ sau thỏa thuận tàu ngầm đã cắt đứt hợp đồng cung cấp tàu ngầm diesel của Pháp cho Úc. Tuần trước, Mỹ, Anh và Úc loan báo một thỏa thuận theo đó Anh và Mỹ sẽ cung cấp cho Úc các tàu ngầm chạy bằng hạt nhân. Động thái này làm Pháp nổi giận, triệu hồi đại sứ ở Mỹ và Úc.

* Tại hội nghị trực tuyến của Ngoại trưởng các nước khối G20 hôm 23/9, nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc thúc đẩy chấm dứt các chế tài kinh tế lên đất nước Afghanistan do Taliban cai trị để giúp chặn đứng một cuộc khủng hoảng nhân đạo và suy sụp kinh tế. Hội nghị này diễn ra bên lề kỳ họp của Đại hội đồng Liên hiệp quốc. Ông Vương Nghị nói các nước thành viên khối G20-nền tảng toàn cầu chính yếu cho sự hợp tác kinh tế quốc tế-có nghĩa vụ đóng “vai trò xây dựng” trong việc hỗ trợ Afghanistan.

* Tổng giám đốc Moderna, Stéphane Bancel, cho rằng đại dịch virus corona sẽ chấm dứt trong vòng một năm khi mà sản lượng vaccine gia tăng đảm bảo cung ứng toàn cầu. Phát biểu với tờ báo Thụy Sĩ Neue Zuercher Zeitung, ông Bancel nói: “Nếu nhìn vào việc mở rộng khả năng sản xuất trên toàn lĩnh vực công nghiệp này trong 6 tháng qua, tới giữa năm sau sẽ có đủ số lượng vaccine để mọi người trên trái đất có thể được tiêm chủng. Các liều vaccine tăng cường cũng có thể khả dĩ, đáp ứng mức độ cần thiết.”

* Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ngày 23/9 loan báo với các Ngoại trưởng trong Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) rằng Washington sẽ sớm công bố một chiến lược toàn diện mới cho toàn thể khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rộng lớn. Chính quyền Biden hy vọng xoay trục từ cuộc khủng hoảng Afghanistan quay sang chú trọng vào ưu tiên an ninh quốc gia chính là chống lại một Trung Quốc đang trỗi dậy.

* Chính quyền Hà Nội ngày 21/9 gỡ bớt những hạn chế vì COVID mà theo truyền thông quốc tế đã biến thủ đô của Việt Nam trở thành một “nhà tù lộ thiên” sau gần 2 tháng giãn cách với các loại trạm kiểm soát và giấy đi đường khác nhau. Người dân sau 60 ngày bị tù túng đã ùn ùn đổ về Hồ Gươm và các tuyến phố chính trong đêm Trung thu tối ngày 22/9.

* Đặc sứ Mỹ tại Haiti từ chức hôm thứ Năm 23/9, gây nhiều chú ý. Một quan chức cấp cao tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã xác nhận về vụ từ chức. Trong thư từ chức, vị đặc sứ chỉ trích Washington thậm tệ vì đã trục xuất hàng trăm di dân Haiti khỏi một trại ở biên giới trong những ngày gần đây. Haiti, một quốc gia vùng Caribe, hiện đang chìm trong khủng hoảng.

* Một liệu pháp điều trị Covid từ một con lạc đà không bướu có tên Fifi đã cho thấy “tiềm năng đáng kể” trong những thử nghiệm ban đầu. Đây là liệu pháp làm từ các “kháng thể nano” – một dạng nhỏ hơn và đơn giản hơn của kháng thể, mà cơ thể lạc đà thường và lạc đà không bướu sản xuất một cách tự nhiên để phản ứng với nhiễm trùng. Các nhà khoa học nói sau khi liệu pháp này đã được thử nghiệm ở người, nó có thể được dùng dưới dạng thuốc xịt mũi – để điều trị và thậm chí ngăn ngừa lây nhiễm Covid.

* Đài Loan đã nộp đơn xin gia nhập hiệp định thương mại quan trọng tại châu Á – Thái Bình Dương, chỉ vài ngày trước khi Trung Quốc đệ đơn vào cùng chỗ. Nhưng Đài Loan nói rằng nỗ lực của mình trong việc gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có thể gặp rủi ro nếu như Trung Quốc được chấp nhận trước.

* Các nghị sĩ ở Hạ viện Mỹ hôm 23/9 bỏ phiếu thông qua dự luật nhằm tài trợ 1 tỷ USD cho hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt của Israel. Dự luật nhận được 420 phiếu thuận và 9 phiếu chống – gồm 8 phiếu từ đảng Dân chủ và 1 phiếu từ đảng Cộng hòa, theo Reuters. Sau khi đã được thông qua ở hạ viện, dự luật sẽ được chuyển qua thượng viện để được tiếp tục xem xét. Cơ quan này vẫn chưa lên lịch biểu quyết dự luật.

* Người đứng đầu cơ quan nhân quyền Liên Hợp Quốc Michelle Bachelet cảnh báo nguy cơ nội chiến ở Myanmar giữa lúc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy và chính quyền quân sự gia tăng. Bà Michelle Bachelet nói với Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc hôm 23/9 rằng cộng đồng quốc tế không còn nhiều thời gian để ngăn chặn một cuộc xung đột lớn hơn ở Myanmar. “Xung đột, đói nghèo và ảnh hưởng của đại dịch ngày càng nghiêm trọng. Myanmar hiện phải đối mặt với vòng xoáy bạo lực và suy sụp kinh tế”, bà Bachelet nói.

* Trả lời về liên minh AUKUS, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói rằng hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới là mục tiêu chung của tất cả quốc gia. “Việt Nam luôn quan tâm theo dõi các diễn biến của tình hình khu vực. Chúng tôi cho rằng hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới là mục tiêu chung của tất cả quốc gia, và các nước có trách nhiệm đóng góp vào mục tiêu này”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng trả lời báo chí về quan hệ đối tác an ninh AUKUS trong buổi họp báo ngày 23/9.

* Hiệu quả bảo vệ từ vaccine ngừa Covid-19 của hãng Moderna vẫn bền vững và không suy giảm trong hơn 5 tháng sau khi tiêm mũi hai, nghiên cứu mới từ một bệnh viện ở Mỹ cho biết. Trong nghiên cứu của Bệnh viện Brigham and Women (BWH) tại bang Massachusetts, Mỹ với hơn 30.000 người tham gia, vaccine Moderna cho thấy an toàn và hiệu quả trong trung bình 5,3 tháng sau khi tiêm mũi thứ hai, Boston Herald đưa tin ngày 22/9. Kể cả sau khoảng thời gian trên, vaccine vẫn có hiệu quả 93,2% trong việc ngăn ngừa mắc Covid-19, đồng thời có hiệu quả 98,2% trong việc bảo vệ bệnh nhân không diễn biến nặng.

* Tập đoàn công nghiệp quân sự Naval Group của Pháp muốn nhận được khoản bồi thường từ Australia sau khi quốc gia này hủy hợp đồng tàu ngầm để tham gia liên minh AUKUS với Mỹ và Anh. Theo AFP, hôm 22/9, Naval Group tuyên bố sẽ gửi “đề nghị chi tiết và có tính toán” về khoản tiền bồi thường mà Canberra phải trả trong những tuần tới. “Australia hủy bỏ hợp đồng vì lợi ích của họ. Do đó, chúng tôi không có lỗi”, ông Eric Pommellet, giám đốc điều hành Naval Group, nói với tờ Le Figaro của Pháp.

* FDA ngày 22/9 đã cấp phép sử dụng vaccine phòng Covid-19 của Pfizer làm mũi tiêm thứ 3 cho những người từ 65 tuổi trở lên và một số đối tượng có nguy cơ cao tại Mỹ. Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), người từ 65 tuổi trở lên và những ai thuộc nhóm nguy cơ cao sẽ nhận mũi tiêm Pfizer thứ 3 ít nhất 6 tháng sau khi hoàn thành mũi thứ 2. Nhóm nguy cơ cao bao gồm người dễ có triệu chứng nặng khi mắc Covid-19 và làm công việc gặp rủi ro nhiễm virus, Reuters đưa tin. Trước đó, cố vấn của FDA đã bỏ phiếu vào hôm 17/9 để đề nghị tiêm cho nhóm đối tượng trên 65 tuổi và người nguy cơ cao bị bệnh nặng, sau khi bác bỏ hoàn toàn lời kêu gọi phê duyệt rộng rãi thêm nhiều nhóm khác.

* Thủ tướng Anh Boris Johnson ngày 21/9 đã đến Nhà Trắng để gặp gỡ Tổng thống Biden. Ông di chuyển trên chuyến tàu Amtrak từ thành phố New York, sau khi phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, theo AP. Trong ảnh, Thủ tướng Johnson tại ga Penn ở thành phố New York, chuẩn bị lên chuyến tàu Amtrak để đến Washington D.C.

Ngày 22 – 9 – 2021

* Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa điều chỉnh mức dự báo tăng trưởng Tổng Sản phẩm Quốc nội (GDP) của Việt Nam trong năm 2021 xuống chỉ còn 3,8%, thấp hơn rất nhiều so với con số 6,7% hồi đầu năm. Đây là lần thứ ba ADB hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam tăng lên trong nửa đầu năm 2021 chủ yếu nhờ lưu lượng thương mại gia tăng. Tuy nhiên, tình trạng bùng phát của đại dịch COVID-19 bắt đầu vào cuối tháng 4 đã gây thiếu hụt nguồn cung lao động vì giãn cách xã hội, làm giảm sản lượng công nghiệp và phá vỡ chuỗi giá trị nông nghiệp của Việt Nam, ngân hàng cho biết trong một báo cáo phát hành hôm 22/9.

* Cảnh sát Ukraine cho biết chiếc xe ôtô chở phụ tá chính của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã bị trúng đạn sáng ngày 22/9, khiến người lái xe bị thương, theo Reuters. Chiếc ô tô bị hơn 10 viên đạn bắn vào tại gần làng Lesnyky, ngoại ô thủ đô Kyiv, tuyên bố của cảnh sát cho biết. Một nhà lập pháp cấp cao cho biết phụ tá Serhiy Shefir không bị thương.

* Hôm 22/9, tướng quân đội hàng đầu của Mỹ hội đàm với người đồng cấp Nga giữa lúc Mỹ chật vật để bảo đảm vẫn có quyền đặt căn cứ và tiến hành các hoạt động khác hỗ trợ cho việc chống khủng bố ở các nước giáp biên giới với Afghanistan – một nỗ lực mà Moscow phản đối, theo AP.

* Trung Quốc và Hoa Kỳ, hai nền kinh tế lớn nhất và gây ô nhiễm carbon lớn nhất trên thế giới, hôm 21/9 công bố các biện pháp tài chính riêng biệt về ứng phó với biến đổi khí hậu, theo AP.

* Hai quan chức Hoa Kỳ hôm 21/9 cho biết nhiều người di cư Haiti dựng lán trại ở một thị trấn biên giới nhỏ của bang Texas được trả tự do tại Hoa Kỳ, theo hãng tin AP. Người Haiti đã được trả tự do trên quy mô “rất, rất lớn” trong những ngày gần đây, theo một quan chức Hoa Kỳ, người tiết lộ con số này lên đến hàng nghìn người. Quan chức này là người nắm được thông tin nhưng không được phép thảo luận về vấn đề này và do đó đã cung cấp thông tin cho AP với điều kiện không nêu tên.

* Các chuyên gia y tế và bác sĩ ở Mỹ bày tỏ lạc quan về triển vọng trẻ em dưới 12 tuổi được tiêm vaccine ngừa COVID-19 sau khi một hãng sản xuất vaccine lớn loan báo thử nghiệm thành công ở nhóm tuổi từ 5 tới 11. Pfizer ngày 20/9 cho biết vaccine COVID-19 của họ hiệu nghiệm nơi trẻ em từ 5 đến 11 tuổi và sẽ sớm yêu cầu nhà chức trách ở Mỹ cho phép sử dụng cho nhóm tuổi này — một bước quan trọng để bắt đầu tiêm chủng cho trẻ nhỏ.

* Gần 8000 dân một thị trấn ở Myanmar đã bỏ chạy sau khi xảy ra giao tranh giữa quân đội và các lực lượng phản đối đảo chính quân sự. Một số nhà cửa ở Thantlang, tỉnh Chin, bị cháy do trúng pháo trong chiến sự hồi cuối tuần. Tin cho hay hàng ngàn cư dân đã chạy qua biên giới sang Ấn Độ. Quân đội Myanmar lên nắm quyền sau vụ đảo chính hồi tháng Hai, làm dấy lên các đợt biểu tình lớn và dẫn đến sự hình thành của lực lượng phòng vệ.

* Bộ Quốc phòng Lithuania khuyên người dùng tránh mua điện thoại di động TQ, còn nếu mua rồi thì nên bỏ, sau khi một báo cáo của chính phủ cho thấy chúng có thể tích hợp chức năng kiểm duyệt, theo Reuters. Cơ quan an ninh mạng của Lithuania cho biết các điện thoại của Xiaomi Corp bán ở châu Âu, được tích hợp sẵn khả năng phát hiện và kiểm duyệt các cụm từ như “Hãy trả tự do cho Tây Tạng”, “Đài Loan độc lập muôn năm” hoặc “phong trào dân chủ”.

* Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố không ủng hộ những chỉ trích của Pháp nhắm vào Mỹ, xoay quanh xung đột về hợp đồng tàu ngầm với Australia. Phát biểu tại cuộc họp của lãnh đạo các nước trong Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels ngày 22/9, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói Tổng thống Mỹ Joe Biden “rất thủy chung” với châu Âu, dù Mỹ và Anh vừa “nẫng tay trên” hợp đồng tàu ngầm của Pháp với Australia, theo AFP.

* Nhóm khủng bố IS-K đang tìm cách gia tăng các vụ tấn công bạo lực, khoét sâu vào những bất ổn nội bộ của Taliban nhằm làm đối thủ mất uy tín và suy yếu. Khi Taliban đang củng cố chính phủ lâm thời ở Kabul, họ phải đối mặt với mối đe dọa an ninh đến từ nhóm khủng bố IS-K. Đây là nhánh của Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng chuyên hoạt động ở Afghanistan và Pakistan.

* Cảnh tượng hỗn loạn đã xảy ra tại sân bay Toussaint Louverture ở thủ đô Port-au-Prince của Haiti vào ngày 21/9 sau khi 523 công dân Haiti bị trục xuất khỏi Texas, Mỹ. 523 công dân Haiti hồi hương trên bốn chuyến bay vào ngày 21/9. Họ nằm trong số 4.000 người nhập cư bị giới chức Mỹ đưa đến các trung tâm giam giữ để xử lý. Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết quá trình trục xuất người Haiti về nước sẽ được duy trì trong thời gian tới.

* Bộ trưởng Y tế Brazil Marcelo Queiroga có kết quả dương tính Covid-19 chỉ vài giờ sau khi tháp tùng tổng thống tới cuộc họp ngày 21/9 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại Mỹ. Ông Queiroga sẽ ở lại thành phố New York, Mỹ để cách ly, văn phòng truyền thông chính phủ Brazil nói, Reuters đưa tin ngày 22/9.

* Cựu Tổng thống Donald Trump đã nộp đơn khởi kiện cháu gái Mary Trump, New York Times và 3 phóng viên của báo vì câu chuyện mà tờ báo này đăng năm 2018 về hồ sơ thuế của ông. Đơn kiện được ông Trump gửi tới tòa án hạt Dutchess, bang New York hôm 21/9, The Hill đưa tin. Ngoài cháu gái Mary Trump, các phóng viên bị khởi kiện gồm Susanne Craig, David Barstow và Russell Buettner vì chuỗi bài viết về hồ sơ thuế, tài chính bí mật của ông Trump mà cựu tổng thống từ chối công bố.

* Chính sách “không khoan nhượng với Covid-19” đã mang lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát dịch bệnh, song cũng gây thiệt hại không nhỏ lên nền kinh tế của nước này. Công ty Du lịch Quốc tế Beizhong ở phía đông thành phố Thiên Tân chỉ có một khách hàng kể từ khi dịch bùng phát trở lại vào tháng 7, do Trung Quốc gia hạn việc đóng cửa thành phố và kiểm soát việc đi lại.

* Chính quyền đảo Đài Loan nộp đơn gia nhập CPTPP, chưa đầy một tuần sau khi Bắc Kinh thông báo cũng nộp đơn gia nhập tổ chức này.Truyền thông Đài Loan hôm nay dẫn lời quan chức kinh tế Chen Chern-chyi cho biết lãnh đạo Cơ quan Kinh tế Wang Mei-hua sẽ thông tin cụ thể về việc chính quyền hòn đảo nộp đơn gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vào ngày 23/9.

* Sau khi bắt đại tá Thitisan Utthanaphon với cáo buộc tra tấn nghi phạm, giới chức Thái Lan phát hiện 42 xe sang thuộc sở hữu của ông này. Thitisan Utthanaphon, 41 tuổi, cựu đồn trưởng đồn cảnh sát ở Nakhon Sawan, miền trung Thái Lan, hôm 11/9 bị cáo buộc tội giết người, lạm quyền và nhiều tội danh khác. Ông ta được cho là đã tra tấn, khiến một nghi phạm ma túy chết vì ngạt thở do bị quấn 6 túi nilon quanh đầu hồi tháng 8.

* Không quân Mỹ đang thiếu lượng lớn phi công, trong khi hoạt động đào tạo gặp khó khăn và chưa đáp ứng đủ nhu cầu nhân sự. Không quân Mỹ còn cách xa mục tiêu đào tạo khoảng 1.500 phi công mới mỗi năm trong lúc tìm cách giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân sự, bao gồm tình trạng phi công giải ngũ để chuyển sang làm việc cho các hãng hàng không dân sự với mức lương cao hơn.

 

Ngày 21 – 9 – 2021

* Hoa Kỳ dự định hiến tặng thêm 500 triệu liều vaccine Pfizer cho các nước trên thế giới, nâng tổng số vaccine COVID mà Mỹ chia sẻ lên hơn 1 tỷ liều, theo một nguồn thạo tin. Tổng thống Joe Biden ngày 22/8 chủ trì cuộc họp thượng đỉnh trực tuyến về COVID và sẽ loan báo cam kết mới này. Hôm 21/9, ông Biden nói với Đại hội đồng Liên hiệp quốc rằng Mỹ đã dành hơn 15 tỉ đô la cho đáp ứng COVID toàn cầu để tài trợ hơn 160 triệu liều vaccine cho các nước.

* Hãng Johnson & Johnson ngày 21/9 loan báo mũi vaccine COVID thứ nhì của J&J tiêm khoảng 2 tháng sau mũi đầu làm tăng hiệu nghiệm lên thành 94% chống lại bệnh nặng và vừa, so với 70% bảo vệ của một liều tiêm. Dữ liệu này sẽ giúp J&J nộp đơn xin giới thẩm quyền chấp thuận cho mũi tiêm tăng cường cho những ai đã tiêm liều vaccine J&J duy nhất trước đây. Tổng thống Mỹ Joe Biden đang thúc đẩy cho những mũi tiêm tăng cường trong lúc số ca nhập viện tăng vì biến thể Delta.

* Ngày 21/9, Iran cho biết các cuộc đàm phán với các cường quốc thế giới về việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015 sẽ được nối lại trong một vài tuần tới, hãng thông tấn Iran IRNA đưa tin. “Mọi cuộc họp đều cần có sự phối hợp trước và chuẩn bị cho chương trình nghị sự. Như đã nhấn mạnh trước đó, các cuộc đàm phán tại Vienna sẽ sớm được nối lại trong vài tuần tới”, IRNA dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cho biết.

* Người dân một xã ở tỉnh Nghệ An biểu tình trong một số ngày cách đây chưa lâu để phản đối một dự án nghĩa trang vì lo ngại về ô nhiễm môi trường, một số người địa phương cho VOA biết. Dự án mang tên “Công viên nghĩa trang sinh thái Vĩnh Hằng” được chính quyền Nghệ An chấp thuận hồi tháng 8/2017, dự kiến được xây dựng trên một vùng đất rộng trên 80 hectare ở xã Hưng Tây, huyện Hưng Nguyên. Giai đoạn 1 của dự án chỉ làm trên diện tích 32,5 ha.

* Trong bài phát trước Liên Hiệp Quốc vào ngày 21/9, Tổng thống Joe Biden lên tiếng bảo vệ cho cuộc rút lui hỗn loạn của Mỹ khỏi Afghanistan, cho đây là một bước cần thiết để xoay trục chính sách của Mỹ nhằm tập trung vào thách thức toàn cầu từ các hệ thống phản dân chủ, đại dịch COVID-19 và biến đổi khí hậu, theo Reuters. “Chúng ta đã chấm dứt 20 năm xung đột ở Afghanistan và khi chúng ta khép lại kỷ nguyên chiến tranh không ngừng này, chúng ta đang mở ra một kỷ nguyên ngoại giao không ngừng mới”, ông Biden nói khi lần đầu tiên xuất hiện trên cương vị tổng thống Hoa Kỳ tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

* Một nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) đi công tác cùng giám đốc CIA William Burns đến Ấn Độ trong tháng này đã báo cáo về các triệu chứng giống như hội chứng Havana, CNN và New York Times đưa tin hôm 20/9. CNN dẫn nguồn tin giấu tên cho biết nạn nhân chưa được xác định danh tính và đã được chăm sóc y tế.

* Các nhân viên biên phòng Hoa Kỳ đã bắt đầu trục xuất người di cư Haiti khỏi một khu lán trại lớn mà họ đã dựng lên sau khi lội qua sông Rio Grande ngăn cách Mexico và Hoa Kỳ, với các chuyến bay hồi hương đến Haiti hôm 19/9, theo Reuters. Khu lán trại rộng lớn dưới gầm cầu này có lúc lên đến 12.000 người di cư và đánh dấu một thách thức mới đối với chính quyền Hoa Kỳ.

* Thủ tướng Australia Scott Morrison hôm 21/9 tuyên bố ông sẽ không nói chuyện với Tổng thống Pháp tại Liên Hiệp Quốc vào tuần này cho dù cơn thịnh nộ của Pháp về việc hủy bỏ hợp đồng quốc phòng trị giá 40 tỷ USD có thể đe dọa thỏa thuận thương mại Australia-EU.

* Nga phải chịu trách nhiệm về vụ sát hại ông Alexander Litvinenko, Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR), nói. Cựu điệp viên Nga, người sau nhập tịch Anh quốc, chết do bị đầu độc bằng chất phóng xạ polonium-210 tại London hồi 2006.

* Cổ phiếu châu Á trải qua phiên tăng giảm lẫn lộn vào hôm thứ Ba, giữa lúc đang tiếp tục có những quan ngại về tập đoàn bất động sản Trung Quốc Evergrande và tác động của nó đối với các thị trường toàn cầu. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản đóng cửa ở mức giảm 2,2%, nhưng chỉ số Hang Seng của Hong Kong phục hồi trở lại sau khi giảm ở đầu giờ, đóng cửa ở mức tăng 0,5%.

* Tối 21/9, nhân dịp Tết Trung thu đồng thời là ngày đầu nới lỏng giãn cách sau hai tháng siết chặt, các ngả đường tiến về phố cổ và trung tâm thủ đô tràn ngập người và xe. Tối 21/9, nhân dịp Tết Trung thu đồng thời là ngày đầu nới lỏng giãn cách sau hai tháng siết chặt, các ngả đường tiến về phố cổ và trung tâm thủ đô tràn ngập người và xe. Tụ tập, không đeo khẩu trang khi đi chơi Trung thu Nhiều tuyến phố tại Hà Nội tấp nập người dạo chơi đêm 21/9. Khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm có tình trạng người dân tụ tập, không đảm bảo các yêu cầu phòng dịch.

* Kỳ họp kéo dài một tuần của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sẽ bàn về nhiều cuộc khủng hoảng, từ đại dịch, biến đổi khí hậu, xung đột đến căng thẳng giữa nhiều quốc gia. Các nhà lãnh đạo thế giới sẽ trở lại Liên Hợp Quốc lần đầu tiên sau hai năm vào ngày 21/9. Chương trình nghị sự lần này bao gồm những cuộc khủng hoảng leo thang cần giải quyết, như đại dịch Covid-19 vẫn đang hoành hành hay một hành tinh đang không ngừng nóng lên. Nhiều vấn đề cấp bách khác cũng gia tăng căng thẳng như quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc, tương lai bất ổn của Afghanistan dưới sự cai trị của Taliban và các cuộc xung đột diễn ra ở Yemen, Syria và khu vực Tigray của Ethiopia, theo AP.

* Tình nguyện viên thử nghiệm Novavax tại Scotland đang bị đối xử như “công dân hạng hai” trong lúc chờ loại vaccine ngừa Covid-19 này được phê duyệt, một nghị sĩ Scotland cho biết. “Thật đáng lo ngại khi những người tình nguyện tiêm vaccine mới – loại vaccine có thể đảm bảo an toàn cho mọi người – lại đang bị đối xử như công dân hạng hai”, lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Scotland Alex Cole-Hamilton nói, Guardian đưa tin ngày 19/9.

* Nhà Trắng hôm 20/9 đã chỉ trích lính biên phòng ở Texas sử dụng dây cương ngựa đe dọa người Haiti nhập cư sau khi hình ảnh trên được lan truyền ở mạng xã hội. Bà Jen Psaki, người phát ngôn Nhà Trắng, cho biết: “Tôi không nghĩ bất cứ ai có thể chấp nhận được sau khi xem đoạn video đó. Tôi không biết câu chuyện đầy đủ, nhưng thật khó để giải thích về hành động đó”, theo Reuters. Các nhân chứng cho biết đã nhìn thấy một số sĩ quan đội mũ cao bồi chặn đường trong khi một người khác quất dây cương ngựa gần mặt của người nhập cư.

* Khi tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, ông Jair Bolsonaro cùng một số lãnh đạo Brazil đã ăn pizza trên vỉa hè do không có xác nhận tiêm chủng Covid-19. Trong buổi tối đầu tiên ở New York hôm 19/9, Tổng thống Jair Bolsonaro và một số quan chức cấp cao của Brazil đã phải ăn pizza trên vỉa hè. Thành phố không cho phép các nhà hàng đón khách chưa có xác nhận tiêm phòng Covid-19, Reuters đưa tin hôm 20/9.

* Pháp vẫn tức giận trước quyết định hủy bỏ hợp đồng tàu ngầm trị giá hàng chục tỷ USD của Australia. Đại sứ Pháp cho biết họ cảm thấy “bị lừa” trước thông báo này. “Chúng tôi phát hiện (qua báo chí) rằng chính phủ Australia đã cố tình giữ bí mật với chúng tôi cho đến phút cuối cùng”, Đại sứ Pháp Jean-Pierre Thebault tại Australia nói với ABC hôm 20/9. “Đây không phải là thái độ nên có của Australia đối với Pháp. Và có lẽ chúng tôi không phải là bạn của nhau”.

* Khoảng 40 sĩ quan Sudan bị bắt, sau khi nỗ lực chiếm đài truyền hình quốc gia và bộ chỉ huy quân sự trong kế hoạch đảo chính thất bại. “Quân đội đã đánh bại âm mưu đảo chính và tình hình hoàn toàn được kiểm soát”, cố vấn truyền thông của tướng Abdelfattah al-Burhan, chủ tịch Hội đồng Chủ quyền Sudan, trả lời báo chí hôm nay.

* Thủ tướng Canada Justin Trudeau đắc cử nhiệm kỳ thứ ba sau khi đảng Tự do của ông được truyền thông dự báo thắng cử hôm 20/9. Các đài truyền hình Canada đều dự báo ông Trudeau tái đắc cử sau kết quả sát nút với đối thủ đến từ đảng Bảo thủ. Tuy nhiên, các phiếu bầu qua thư vẫn đang được kiểm đếm, nên chưa rõ liệu đảng Tự do của ông có giành đủ số ghế để chiếm đa số trong quốc hội, cho phép Trudeau thông qua chương trình nghị sự mà không cần sự ủng hộ của phe đối lập hay không.

Ngày 20 – 9 – 2021

* Cảnh sát dàn lực lượng đông hơn những người biểu tình xung quanh Điện Capitol Hoa Kỳ ở thủ đô Washington vào thứ Bảy tại một cuộc tập hợp thưa thớt của những người ủng hộ những kẻ tấn công tòa nhà Quốc hội vào ngày 6 tháng 1, nhằm tìm cách lật ngược thất bại bầu cử của Tổng thống Donald Trump. Reuters cho biết khoảng 100 đến 200 người biểu tình xuất hiện, một số vác cờ của nhóm cánh hữu Three Percenters. Con số này ít hơn rất nhiều so với 700 người mà ban tổ chức dự kiến và hàng ngàn người gây hỗn loạn tại Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1.

* Hai trong số bốn người con của Thống đốc California Gavin Newsom đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19, văn phòng của ông cho biết hôm thứ Sáu. “Thống đốc, vợ và hai người con khác của họ đã cho kết quả âm tính. Gia đình đang tuân theo tất cả các giao thức COVID”, Erin Mellon nói trong một tuyên bố. Văn phòng của ông không cho biết nơi mà hai đứa trẻ bị lây nhiễm

* Sau khi rượt đuổi một chiếc xe mô tô, cảnh sát tình cờ bắt được nghi can “bị nhiều lệnh truy nã đại hình,” Sở Cảnh Sát Westminster (WPD) loan báo hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Chín. Cảnh sát cố gắng chặn chiếc mô tô này khoảng 9 giờ tối Thứ Sáu ở ngã tư đường Westminster với đường Edwards, nhưng tài xế chạy thoát và cảnh sát rượt theo, theo WPD.

* Cựu Tổng thống Donald Trump gần đây đã nói chuyện với các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa và các đồng minh chính trị về việc lật đổ Lãnh đạo thiểu số Mitch McConnell khỏi vị trí lãnh đạo và đang đánh giá xem liệu các nhà lập pháp có quan tâm đến một thách thức có thể xảy ra hay không, theo The Wall Street Journal . Theo báo cáo, dường như có rất ít sự ủng hộ đối với một hành động quyết liệt như vậy, nhưng hành động của Trump có thể biến thành một vấn đề lớn hơn đối với đảng, đặc biệt là khi Đảng Cộng hòa Kentucky hy vọng giành lại đa số tại Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 và cựu tổng thống tiếp tục ‘lưỡng lự’ tranh cử vào năm 2024.

* Hoa Kỳ sẽ đạt được ba mục tiêu bằng cách mua một số tàu ngầm “Cá nhồng vây ngắn” Barracuda từ Pháp và sau đó chuyển cho Việt Nam. Đầu tiên, chính quyền Biden sẽ sửa chữa quan hệ với đồng minh lâu đời nhất của Mỹ. Thứ hai, nó sẽ cung cấp cho một đối tác an ninh đang lên những phương tiện mới mạnh mẽ để thách thức chủ nghĩa đế quốc của Trung Quốc. Thứ ba, nó sẽ kiểm tra cam kết của Tổng thống Emmanuel Macron đối với an ninh quốc tế ở Biển Đông.

* Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron sẽ nói chuyện với Tổng thống Joe Biden trong một ngày gần đây, và đó là cuộc tiếp xúc đầu tiên kể từ khi một cuộc khủng hoảng ngoại giao lớn nổ ra giữa Pháp và Hoa Kỳ liên quan đến thỏa thuận tàu ngầm với Úc, theo AP. Ông Gabriel Attal, phát ngôn viên chính phủ Pháp, hôm Chủ Nhật, 19 Tháng Chín, cho biết cuộc hội đàm qua điện thoại sắp diễn ra giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra theo yêu cầu của Tổng Thống Joe Biden.

* California, nơi từng là tâm chấn của COVID-19 của đất nước, hiện là bang báo cáo tỷ lệ dương tính thấp nhất trên 100.000 người, theo dữ liệu do Đại học Johns Hopkins thu thập. Theo dữ liệu của Đại học Johns Hopkins, tính đến tối thứ Bảy, có 24,99 trường hợp mới được xác nhận đã được báo cáo cho mỗi 100.000 người ở California. Theo Bộ Y tế California, tiểu bang báo cáo trung bình hàng ngày có 8.172 trường hợp mắc mới trong tám tuần qua, và trung bình 92 trường hợp tử vong do biến chứng COVID-19 mỗi ngày trong cùng khoảng thời gian đó, theo Bộ Y tế California . Tính đến thứ Bảy, hơn 77% dân số California được tiêm chủng, theo Bộ Y tế của tiểu bang.

* Ngày Làm Sạch Thế Giới (World Clean Up Day) là một chương trình xã hội tuy chỉ mới bắt đầu vào năm 2018, nhưng rất nhiều người khắp thế giới tham gia mỗi năm. Chương trình này được khởi xướng vì có khoảng hai tỷ người tại nhiều nước, nhất là các nước kém phát triển, không có người dọn rác. Cứ đến ngày Thứ Bảy trong tuần thứ ba của Tháng Chín, gần như cả thế giới hăng hái dọn rác. Một trong những quốc gia hăng hái tham gia Ngày Làm Sạch Thế Giới là Kenya ở Phi Châu, nơi có nhiều người dân và tình nguyện viên thuộc mọi lứa tuổi tham gia.

* Chính phủ Mỹ sẽ khởi sự chở một số trong hàng ngàn người di dân Haiti vượt biên giới từ Mexico vào Texas, trở về quê hương đói khổ và bất ổn của họ hôm Chủ Nhật, 19 Tháng Chín, với hy vọng sẽ khiến nhiều người khác chùn bước, không ào ạt kéo tới Mỹ. Nhiều người trong số khoảng 10,000 người Haiti đang tập trung ở Del Rio, Texas, đã sống mấy năm nay ở vùng Mỹ Châu La Tinh, nhưng đang tìm cách xin tị nạn ở Mỹ, do công ăn việc làm ở Brazil và các nơi khác bắt đầu cạn kiệt. Những người này nói rằng họ không lo ngại gì về kế hoạch hồi hương của chính phủ Mỹ, theo hãng thông tấn AP.

* Bốn chiến hạm Trung Quốc mới đây đã thấy xuất hiện trong vùng biển gần quần đảo Aleutian ở Alaska, di chuyển trong vùng đặc quyền kinh tế của Mỹ (EEZ), nhưng không vi phạm hải phận, trong suốt thời gian bị tàu Tuần Duyên Mỹ bám sát, theo bản thông cáo của lực lượng Tuần Duyên Mỹ (US Coast Guard) hôm Thứ Hai, 13 Tháng Chín.

* Chính phủ Việt Nam hôm 20/9 ban hành một nghị quyết về việc mua 10 triệu liều vaccine Abdala phòng COVID-19 của Cuba mặc dù loại vaccine này chưa được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa vào danh sách được sử dụng khẩn cấp.

* Lãnh đạo thành phố Hà Nội hôm 20/9 cho biết thủ đô của cả nước sẽ nới lỏng các hạn chế vì đại dịch virus corona sau gần hai tháng phong toả trong lúc số ca nhiễm đang giảm dần và gần như toàn bộ người trưởng thành đã được tiêm một liều vaccine.

* Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng hôm 20/9 kiến nghị chính quyền thành phố Hồ Chí Minh tôn tạo tượng đài Trần Hưng Đạo và trả lại lư hương tại tượng đài này. Bản kiến nghị được công bố trên internet mở đầu với những lời tóm tắt về bài viết có tựa đề “Nhân giỗ Đức thánh Trần: Cần đặt lại lư hương và tôn tạo tượng đài Trần Hưng Đạo” được đăng trên báo Người Đô Thị hôm 17/9.

* Các nhân viên biên phòng Hoa Kỳ đã bắt đầu trục xuất người di cư Haiti khỏi một khu lán trại lớn mà họ đã dựng lên sau khi lội qua sông Rio Grande ngăn cách Mexico và Hoa Kỳ, với các chuyến bay hồi hương đến Haiti hôm 19/9, theo Reuters. Khu lán trại rộng lớn dưới gầm cầu này có lúc lên đến 12.000 người di cư và đánh dấu một thách thức mới đối với chính quyền Hoa Kỳ.

* Hôm 20/9, Thủ tướng Australia Scott Morrison đã khởi hành đến Washington để gặp gỡ các nhà lãnh đạo của Nhóm Quad, còn gọi là bộ Tứ, trong bối cảnh bị chỉ trích về quyết định của chính phủ ông từ bỏ thỏa thuận tàu ngầm trị giá 40 tỷ đôla với Pháp, theo Reuters. Tuần trước, Australia cho biết họ sẽ hủy bỏ thỏa thuận với Tập đoàn Hải quân Pháp để xây dựng một hạm đội tàu ngầm thông thường và thay vào đó sẽ đóng ít nhất 8 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân với công nghệ của Mỹ và Anh, sau khi đạt được quan hệ đối tác an ninh ba bên.

* Sáng ngày 20/9, một người xả súng tại một trường đại học ở thành phố Perm của Nga, khiến 8 người chết và một số khác bị thương, hãng tin AP dẫn nguồn tin từ Ủy ban Điều tra của Nga cho biết. Bộ Nội vụ Nga cho biết tay súng đã bị giam giữ.

* Sáng thứ Hai 20/09/2021, Thủ tướng Úc, Scott Morrison bay sang Hoa Kỳ để hội đàm với Tổng thống Joe Biden cùng các lãnh đạo Ấn Độ, Nhật Bản trong Bộ Tứ. Hội nghị an ninh của Bộ Tứ càng làm rõ bối cảnh mà Úc bỏ hợp đồng tàu ngầm diesel với Pháp để ký kết Hiệp ước an ninh Aukus với Hoa Kỳ và Anh. Hiệp ước này sẽ cho phép Úc có tám tàu ngầm chạy động cơ nguyên tử, lần đầu trong lịch sử quốc gia này, theo trang The Australian.

* Tình hình dịch bệnh diễn biến khó lường, các biện pháp giãn cách xã hội nghiêm ngặt nhất từ trước đến nay được áp dụng, chính phủ thắt chặt chính sách thị thực là lý do khiến một số người nước ngoài ở Việt Nam quyết định thu dọn hành lý trở về nước.

* Bộ trưởng Quốc phòng Pháp đã hủy các cuộc hội đàm với người đồng cấp Vương quốc Anh trong bối cảnh căng thẳng dâng cao liên quan đến thỏa thuận an ninh mới giữa Anh, Mỹ và Úc. Paris nổi giận sau khi Úc ký hiệp ước Aukus đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân nên rút ​​khỏi hợp đồng tầm cỡ với Pháp.

* Ở lần thứ hai tham dự World Cup, Futsal Việt Nam tiếp tục tạo nên dấu ấn đậm nét khi một lần nữa vượt qua vòng bảng, lần này theo cách còn ấn tượng hơn cả năm 2016. Tại World Cup năm nay, đội tuyển Futsal Việt Nam nằm ở bảng D cùng Brazil, Cộng hòa Czech và Panama. Sau 3 lượt trận vòng bảng, Việt Nam thua trận ra quân gặp Brazil, thắng Panama và xuất sắc cầm chân Cộng hòa Czech ở trận cuối để có 4 điểm, qua đó xuất sắc giành tấm vé đi tiếp vào vòng 1/8.

* Dữ liệu cho thấy vaccine ngừa Covid-19 của Pfizer an toàn và hiệu quả đối với trẻ em trong nhóm 5-11 tuổi, hãng này tuyên bố ngày 20/9. Pfizer sẽ sớm xin cấp phép tiêm cho trẻ em. “Chúng tôi rất nóng lòng được đem lại hiệu quả bảo vệ của vaccine tới các em, phụ thuộc vào sự phê duyệt của nhà chức trách”, Chủ tịch và CEO Pfizer Albert Bourla nói trong một tuyên bố, đài ABC News đưa tin ngày 20/9. “Từ tháng 7, số bệnh nhi Covid-19 ở Mỹ đã tăng khoảng 240%”.

* Bộ Y tế Brazil ngày 18/9 công bố số ca nhiễm cao bất thường, lên tới hơn 150.000, sau khi có sự thay đổi về cách tính và thêm nhiều trường hợp được ghi nhận ở Rio de Janeiro. Hôm 18/9, Bộ Y tế Brazil thông báo nước này ghi nhận khoảng 150.106 ca mắc Covid-19 và 935 trường hợp tử vong, Reuters đưa tin. Theo giới chức Brazil, số ca mắc trong ngày tăng vọt do nước này có sự điều chỉnh trong cách tính các trường hợp mới.

* Ngôi sao quyền anh Manny Pacquiao tuyên bố sẽ tranh cử chức tổng thống Philippines vào năm tới, sau khi chỉ trích Tổng thống Duterte về cuộc chiến chống tham nhũng. Ông Pacquiao chính thức thông báo ý định tranh cử, sau khi chấp nhận đề cử của các đồng minh chính trị thuộc đảng PDP-Laban cầm quyền, theo Reuters.

*Một đoàn xe quân sự của Myanmar bị tấn công bằng bom tự chế tại địa điểm ở ngoại ô thành phố Yangon. Thủ phạm được cho là nhóm người phản đối chính quyền quân sự. Theo thông báo của chính quyền quân sự Myanmar hôm 18/9, lực lượng an ninh khi đang đi ngang qua Khayan, vùng ngoại ô Yangon thì bị tấn công bởi một quả bom tự chế, AFP đưa tin.

* Lỗ thủng tầng ozone hình thành hàng năm ở Nam Cực hiện lớn hơn lục địa này, các nhà khoa học từ Cơ quan Giám sát Khí quyển Copernicus của Liên minh châu Âu cho biết hôm 16/9. Sau khi tăng trưởng “đáng kể” trong tuần qua, diện tích lỗ thủng ozone ở Nam Cực hiện lớn hơn 75% so những năm trước cùng giai đoạn, thậm chí còn lớn hơn cả lục địa mà nó bao phủ, CNN đưa tin. “Các dự đoán hiện nay cho thấy lỗ thủng năm nay đã lan rộng to hơn hơn so với bình thường”, Vincent-Henri Peuch, Giám đốc Copernicus, cho biết.

Ngày 17 – 9 – 2021

* Thứ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc hôm 16/9 đề nghị người đồng cấp Việt Nam hỗ trợ trong việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, giữa lúc các cuộc đàm phán hạt nhân với Triều Tiên vẫn đang bị đình trệ, truyền thông Hàn Quốc và quốc tế dẫn thông cáo của Bộ Quốc phòng nước này cho biết. “Thứ trưởng Park Jae Min đã giải thích về tình hình an ninh trên bán đảo Triều Tiên và đề nghị Việt Nam hỗ trợ và tích cực hợp tác trong nỗ lực hoàn thành phi hạt nhân hóa và mang lại hòa bình lâu dài cho bán đảo Triều Tiên”, Urdupoint dẫn thông cáo của Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết.

* Nhật Bản cho biết họ sẽ phải xác định xem Trung Quốc có đáp ứng “các tiêu chuẩn cực kỳ cao” của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hay không sau khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chính thức xin tham gia. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố vào tối thứ Năm 16/9 rằng Bộ trưởng Thương mại Wang Wentao (Vương Văn Đào) nộp đơn của Trung Quốc xin tham gia hiệp định thương mại tự do thông qua một lá thư gửi tới Bộ trưởng Thương mại New Zealand Damien O’Connor. Hiệp định CPTPP được 11 quốc gia ký kết năm 2018, trong đó có các nước như Việt Nam, Australia, Canada, Chile, Nhật Bản và New Zealand.

* Trung Quốc vừa đình chỉ nhập khẩu thanh long từ Việt Nam và nói rằng họ phát hiện virus Sars-CoV-2 (virus gây đại dịch Covid-19) trên bao bì bọc quả thanh long và thùng carton đựng thanh long nhập khẩu từ Việt Nam, Vụ Thị trường châu Á – châu Phi của Bộ Công thương Việt Nam cho biết hôm 16/9. Việc tạm dừng thông quan nhập khẩu thanh long sẽ kéo dài trong một tuần, từ 15/9 – 21/9, tại khu vực Cầu phao tạm Đông Hưng (phía Việt Nam là khu vực xuất hàng của tỉnh Quảng Ninh).

* Lần đầu tiên ĐH St Andrews ở Scotland soán ngôi của Cambridge và Oxford trong bảng xếp hạng của báo Sunday Times. Sau 30 năm, hai trường Oxford và Cambridge vốn thay nhau đứng hai vị trí nhất, nhì của các đại học Anh trên bản xếp hạng ‘Good University Guide’ của Sunday Times, đã bị “thua” ĐH Andrews. Một trong những chỉ số khiến St Andrews ‘lên điểm’ là nhờ đánh giá sự hài lòng của sinh viên tại đó, bên cạnh tiêu chuẩn về nghiên cứu (research ranking).

* Số ca nhiễm Covid-19 ở Thái Lan đang gấp đôi Việt Nam, nhưng số ca tử vong lại ít hơn. Tính đến 17/9, Việt Nam có tổng số 656.129 ca nhiễm, hơn 16.400 ca tử vong. Trung bình mỗi ngày có hơn 11.000 ca nhiễm. Thái Lan có tổng số 1,430.000 ca nhiễm, gần 15.000 ca tử vong. Trung bình mỗi ngày có 13.000 ca nhiễm. Chính phủ Thái đang nhanh chóng tiến tới một ‘bình thường mới’, trong khi Việt Nam dường như vẫn đang rối bời với các quy định mới, cũ thay đổi mỗi ngày.

* Tướng Mark Milley cho biết hôm 17/9 rằng các cuộc gọi của ông với người đồng cấp Trung Quốc ở cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Trump là “hoàn toàn phù hợp với bổn phận và nghĩa vụ”. Trong những bình luận công khai đầu tiên về các cuộc gọi, tướng Mark Milley – Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ – cho biết đó là các cuộc gọi “thông lệ” và được thực hiện nhằm “trấn an cả đồng minh và đối thủ nhằm duy trì thế ổn định chiến lược”. Ông cho biết thêm rằng sẽ thảo luận sâu hơn về vấn đề này khi tham gia phiên điều trần của quốc hội Mỹ vào cuối tháng 9, theo AP.

* Thủ tướng Australia Scott Morrison ngày 17/9 cam kết rằng công dân đã tiêm chủng sẽ được hưởng sự tự do lớn hơn, trong bối cảnh số ca Covid-19 tại đây vẫn ở mức cao. “Mọi người sẽ thấy người đã tiêm chủng có thể đi lại và làm được nhiều việc hơn”, ông Morrison nói với đài 3AW, Reuters đưa tin. “Khả năng nhiễm virus, phát tán bệnh, mắc bệnh nặng và phải nhập viện của họ thấp hơn. Vì thế điều đó sẽ không gây áp lực cho hệ thống bệnh viện công”. Ông Morrison cũng cho biết các lãnh đạo chính phủ liên bang và tiểu bang sẽ trao đổi về hộ chiếu vaccine và việc mở rộng phạm vi cách ly tại nhà trong cuộc họp cùng ngày 17/9.

* Pháp bày tỏ sự giận dữ trước việc Australia hủy bỏ thỏa thuận với nước này để mua tàu ngầm hạt nhân từ Mỹ. Động thái của Australia còn bị coi là “cú đâm sau lưng” đối với Pháp. “Đây thật sự là cú đâm sau lưng. Chúng ta đã thiết lập được mối quan hệ tin tưởng với Australia nhưng niềm tin ấy bị phản bội”, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian ngày 16/9 nói với đài France Info. Ngoại trưởng Pháp đưa ra nhận định trên sau khi Mỹ, Anh và Australia công bố liên minh quân sự mới có tên Aukus. Sự ra đời của liên minh này cũng chấm dứt hợp đồng đóng tàu ngầm trị giá khoảng 65 tỷ USD mà Pháp ký với Australia từ năm 2016.

* Bộ trưởng Giáo dục Pháp kêu gọi các giáo viên cảnh giác sau khi phong trào bắt nạt kỳ lạ nổ ra nhằm vào các học sinh sinh năm 2010. “Sự chào đón nồng nhiệt học sinh lớp 6 và việc các em hòa nhập thành công nhờ bạn cùng lớp và người lớn là vấn đề thiết yếu trong cuộc sống học đường”, Bộ trưởng Giáo dục Pháp Jean-Michel Blanquer cho biết trong thư gửi các hiệu trưởng ngày 17/9, kêu gọi họ tăng cường cảnh giác về phong trào bắt nạt học sinh sinh năm 2010 bùng lên gần đây trên mạng xã hội.

* Giới chức Quần đảo Faroe thừa nhận việc săn bắt và giết hơn 1.400 cá heo là “sai lầm lớn” sau làn sóng phản đối kịch liệt trên mạng. “Khi đàn cá heo được tìm thấy, họ ước tính chỉ có khoảng 200 con”, Olavur Sjurdarberg, chủ tịch hiệp hội cá heo Quần đảo Faroe, giải thích trong cuộc phỏng vấn hồi đầu tuần. “Đó là sai lầm lớn”. Sjurdarberg cho hay đến khi bắt đầu giết, các thợ săn mới biết quy mô thực sự của đàn cá heo. Tuy nhiên, ông thừa nhận “ai đó lẽ ra nên biết rõ hơn”. “Hầu hết mọi người đều sốc vì những gì đã xảy ra”, Sjurdarberg nói.

Ngày 16 – 9 – 2021

* 7 doanh nghiệp ở Tiền Giang thuộc Hiệp hội Dệt may Việt Nam vừa gửi thư lên Thủ tướng đề nghị hỗ trợ và ưu tiên tiêm vắc xin cho công nhân để có thể quay trở lại hoạt động, giữa bối cảnh hầu hết các khách hàng đã huỷ đơn hàng khiến nhiều doanh nghiệp đang đứng trước nguy cơ phá sản.

* Liên hiệp châu Âu hôm thứ Năm 16/9 đưa ra một chiến lược chính thức nhằm tăng cường sự hiện diện của họ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và đối phó với Trung Quốc đang ngày càng mạnh lên. Trong chiến lược này, EU cam kết tiến tới đạt được một thỏa thuận thương mại với Đài Loan và triển khai thêm các con tàu để giữ cho các tuyến đường biển luôn rộng mở.

* Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga và Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc trong cuộc điện đàm hôm 15/9 khẳng định hai nước sẽ hợp tác chặt chẽ với nhau sau khi Triều Tiên bắn hai tên lửa đạn đạo vào vùng biển ngoài khơi bờ biển phía Đông của Nhật Bản, tờ Kyodo dẫn tin từ Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết.

* Mỹ, Anh và Australia vừa công bố chương trình đối tác an ninh mới gắn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Động thái này được các đồng minh trong vùng ca ngợi nhưng bị Trung Quốc tố cáo là hành vi đẩy mạnh chạy đua vũ trang trong khu vực. Theo thông báo của Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Australia Scott Morrison, Mỹ và Anh sẽ cung cấp cho Australia công nghệ và năng lực triển khai các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.

* Chính phủ của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte hôm thứ Năm 16/9 cho biết họ sẽ không hợp tác với cuộc điều tra của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) về cuộc chiến chống ma túy khét tiếng của ông Duterte, họ cũng không cho phép bất kỳ nhà điều tra nào được vào Philippines. Các thẩm phán tại tòa ICC hôm 15/9 chính thức phê duyệt cuộc điều tra về chiến dịch đẫm máu của ông Duterte, trong đó hàng nghìn nghi phạm bán ma túy nhỏ lẻ đã chết, mà theo giới hoạt động, nhiều nghi phạm đã bị cảnh sát xử tử và các cơ quan thực thi pháp luật đã giết chóc với sự hậu thuẫn ngầm của tổng thống.

* Mỹ đang phát triển “hệ thống du hành quốc tế mới,” bao gồm theo dõi tiếp xúc, để quyết định khi nào có thể gỡ bỏ các hạn chế du hành tới Mỹ đối với du khách quốc tế, một quan chức cao cấp Tòa Bạch Ốc cho biết ngày 15/9. Điều phối viên đáp ứng virus corona của Tòa Bạch Ốc Jeff Zients nói với Hội đồng Cố vấn Du hành và Du lịch Mỹ rằng chính quyền không có kế hoạch nới lỏng ngay bất cứ hạn chế du hành nào vì số ca nhiễm biến thể Delta đang tăng trên toàn thế giới.

* Các khoa học gia thuộc Cơ quan Quản trị Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) ngày 15/9 cho biết liều vaccine COVID tăng cường thứ ba của Pfizer tạo nên đáp ứng miễn dịch cao hơn nhưng không xác định liệu đại đa số quần chúng có cần tiêm tăng cường hay không. Các viên chức của FDA trong một tài liệu soạn cho các cố vấn bên ngoài nói rằng Comirnaty- tức vaccine COVID-19 do Pfizer bào chế với công ty Đức BioNTech- đáp ứng được những điều kiện định trước rõ rệt cho thấy là mũi tiêm tăng cường tạo ra một đáp ứng miễn nhiễm.

* Wikipedia đã phải hứng chịu tình trạng “xâm nhập” nhằm mục đích tạo lợi thế cho Trung Quốc, tổ chức phi lợi nhuận của Hoa Kỳ, chủ sở hữu trang web bách khoa toàn thư được xây dựng, biên tập bởi các tình nguyện viên, nói. Quỹ Wikimedia Foundation nói với BBC News rằng sự xâm nhập này đã đe dọa tới “những nền tảng rất căn bản của Wikipedia”. Quỹ đã cấm bảy người biên tập có liên quan tới một nhóm hoạt động từ Trung Hoa đại lục. Nhóm có tên là Wikimedians of China Mainland, tức là ‘các thành viên Wikipedia của Trung Hoa đại lục’, cáo buộc quỹ là đã “phỉ báng vô căn cứ một nhóm nhỏ”.

* Từ ngày 16/9, thủ đô Manila của Philippines chuyển từ các biện pháp hạn chế diện rộng sang phong tỏa cục bộ. Đây là một phần trong chiến lược của chính phủ để mở cửa nền kinh tế. Các nhà hàng, tiệm làm tóc và các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ ở thủ đô Manila, Philippines được mở cửa trở lại, khi chính phủ nước này thí điểm mô hình phong tỏa cục bộ.

* Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 16/9 cho biết quân đội nước này đã tiêu diệt Adnan Abou Walid al-Sahrawi, một thủ lĩnh của tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo, ở sa mạc Sahara. “Adnan Abou Walid al-Sahrawi, thủ lĩnh nhánh của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo ở khu vực Sahel, đã bị lực lượng Pháp ‘vô hiệu hóa’ tại sa mạc Sahara. Đây là một thành tựu lớn trong cuộc chiến chống lại các nhóm khủng bố ở Sahel”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo trên Twitter.

* Moderna cho biết phân tích mới về thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối của vaccine cho thấy tỷ lệ các ca nhiễm “đột phá” cao hơn ở người được tiêm sớm. Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra những người được tiêm chủng trong cuộc thử nghiệm của Moderna nhưng vẫn mắc Covid-19 vào mùa hè này khi biến chủng Delta gia tăng thách thức toàn cầu, Bloomberg đưa tin hôm 16/9.

* Tòa án Jakarta phán quyết Tổng thống Joko Widodo và một số quan chức “vi phạm pháp luật”, cẩu thả trong bảo vệ công dân khỏi ô nhiễm môi trường. Chủ tọa Saifuddin Zuhri của Tòa án Quận Trung tâm Jakarta hôm nay cho biết Tổng thống Widodo và các quan chức hàng đầu đã “vi phạm pháp luật”, đồng thời lệnh cho họ thắt chặt các quy định và thực thi pháp luật về môi trường. Tòa yêu cầu các quan chức đặc biệt ngăn chặn tình trạng ô nhiễm do phương tiện giao thông và các nhà máy nhiệt điện than xung quanh Jakarta gây ra, gồm cả các biện pháp trừng phạt hành vi vi phạm. Các thẩm phán cũng yêu cầu giới chức cải thiện hệ thống giám sát không khí và công khai dữ liệu ô nhiễm.

* Cộng đồng người Việt tại Mỹ, Anh, Nhật Bản và Ukraine quyên góp thêm hơn một tỷ đồng để ủng hộ công tác phòng chống dịch Covid-19 trong nước. Số tiền trên được Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Phạm Quang Hiệu đại diện kiều bào trao cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hôm nay, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao.

* 6 thành viên trong cùng gia đình ở bang Florida không tiêm vaccine Covid-19 đã chết vì dịch bệnh trong ba tuần. Sau khi dự tang lễ một thành viên trong gia đình là Tyrone Moreland, 48 tuổi, vào tháng 8, người bà Lillie Mae Dukes Moreland, 89 tuổi, đã phải nhập viện vì Covid-19 và qua đời 24 giờ sau đó. Ba người cháu của bà Lillie sau đó cũng tử vong. Mất mát gần đây nhất của gia đình là Trentarian Moreland, 44 tuổi, chết hôm 12/9.

* Biên phòng ở Texas phát hiện bé gái hai tuổi ngồi cạnh em trai ba tháng tuổi dưới bụi cây rậm rạp, bên cạnh là mảnh giấy bị bỏ lại. Trong lúc tuần tra ở sông biên giới Rio Grande, ngăn cách Mỹ và Mexico, hôm 14/9, nhân viên cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) phát hiện dấu hiệu bất thường trên bờ sông. Khi tới gần, họ thấy một bé gái mặc áo vàng, quần hồng, đang ngồi cạnh nôi của em trai. Một mảnh giấy được để lại dưới nôi tiết lộ bé gái hai tuổi và bé trai ba tháng tuổi, là hai chị em đến từ Honduras. Các sĩ quan biên phòng đã tìm kiếm khu vực gần đó nhưng không phát hiện ai. Hai bé được đưa đến nơi an toàn và không cần chăm sóc y tế.

Ngày 15 – 9 – 2021

* Bốn nhà du hành vũ trụ được phóng vào không gian bằng tên lửa SpaceX chiều 15/9 sẽ là phi hành đoàn toàn dân sự đầu tiên bay lên quỹ đạo trái đất. Bộ tứ du hành vũ trụ nghiệp dư, dẫn đầu bởi người sáng lập và giám đốc điều hành người Mỹ của công ty thương mại điện tử Shift4 Payments Inc, Jared Isaacman, dự kiến được phóng đi lúc 8 giờ tối giờ miền Đông Hoa Kỳ (00:00 GMT) từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, bang Florida.

* Ngân hàng trung ương do Taliban kiểm soát ở Afghanistan cho biết họ đã thu giữ gần 12,4 triệu đô la tiền mặt và vàng từ các cựu quan chức chính phủ hàng đầu hôm 15/9, bao gồm cả cựu phó tổng thống Amrullah Saleh. Trong một tuyên bố, ngân hàng trung ương cho biết số tiền và vàng này từng được cất giữ trong nhà của các quan chức, mặc dù họ chưa biết lý do và mục đích chúng được cất giấu ở đó.

* Cả Triều Tiên và Hàn Quốc đều bắn thử tên lửa đạn đạo hôm 15/9, một diễn tiến mới nhất trong cuộc chạy đua vũ trang mà trong đó hai nước thi nhau phát triển những vũ khí ngày càng tinh vi, trong lúc nỗ lực đàm phán xoa dịu căng thẳng vẫn bế tắc. Hàn Quốc bắn thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm (SLBM), trở thành quốc gia đầu tiên không có vũ khí hạt nhân phát triển một hệ thống như vậy. Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tham dự cuộc bắn thử đó trong lúc có tin Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo đầu tiên kể từ tháng 3.

* TT Mỹ Joe Biden hôm 14/9 phủ nhận thông tin được truyền thông loan tải rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tuần trước từ chối lời đề nghị gặp mặt trực tiếp của ông. Tờ Financial Times trích dẫn nhiều người được thông báo về cuộc điện đàm kéo dài 90 phút giữa hai nhà lãnh đạo vào tuần trước nói rằng ông Tập không chấp nhận lời đề nghị của ông Biden và thay vào đó nhấn mạnh rằng Washington nên áp dụng một giọng điệu bớt cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh.

* Các khoản tiền mặt gửi trực tiếp tới các hộ gia đình và những khoản trợ cấp thất nghiệp rộng rãi đã giúp hàng triệu người Mỹ thoát khỏi nghèo túng sau khi đại dịch virus corona làm gián đoạn nền kinh tế và đẩy nhiều người vào cảnh thất nghiệp, theo cuộc thăm dò của chính phủ công bố ngày 14/9. Các khoản tiền kích cầu của chính phủ liên bang gởi tới hầu hết các hộ gia đình Mỹ giữa đại dịch đã giúp đưa 11,7 triệu người ra khỏi cảnh nghèo hồi năm ngoái, theo Cục Điều tra Dân số. Hỗ trợ qua trợ cấp thất nghiệp, được tăng cường bằng quỹ liên bang, cũng giúp ích rất nhiều trong lúc thất nghiệp gia tăng vì Covid, theo phúc trình.

* Tướng hàng đầu của Mỹ đã bí mật gọi cho người tương nhiệm Trung Quốc hai lần vào năm ngoái vì lo ngại nguyên Tổng thống Trump có thể khơi mào chiến tranh với Trung Quốc trong lúc ông Trump sắp thất cử và sau khi ông thất cử, tờ Washington Post loan tin ngày 14/9. Đại tướng Mark Milley, chủ tịch Ủy ban Tham mưu Hỗn hợp, gọi cho Thượng tướng Lý Tác Thành của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc hôm 30/10/2020-bốn ngày trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ- và gọi thêm lần nữa vào ngày 8/1, hai ngày sau khi các ủng hộ viên của ông Trump tấn công vào Điện Capitol, tờ báo đưa tin. Trong hai cuộc gọi vừa kể, ông Milley trấn an ông Lý rằng Mỹ vẫn ổn định và sẽ không tấn công Trung Quốc và nếu có tấn công, ông sẽ báo động cho người tương nhiệm phía Trung Quốc biết trước, vẫn theo nguồn tin này.

* Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm thứ Tư 15/9 tuyên bố “rất tin tưởng” vào Tướng Mark A. Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, sau khi một cuốn sách mới tiết lộ rằng viên tướng cao cấp nhất của Mỹ đã bí mật gọi điện cho người đồng cấp Trung Quốc để ngăn chặn xung đột vũ trang với Hoa Kỳ vào cuối thời chính quyền Donald Trump. “Tôi rất tin tưởng vào Tướng Milley,” Biden nói với các phóng viên.

* Chính phủ Anh đang đối mặt với cuộc khủng hoảng mới về người nhập cư trái phép bằng đường biển từ châu Âu. Số người cập bến vào Anh và thuyền hoặc phao thô sơ từ Pháp, Bỉ qua eo biển English Channel đang tăng lên. Theo BBC News nội địa hôm 08/09/2021 thì có ngày bờ biển Anh “nhập 740 người tới bằng thuyền nhỏ”. “Dòng người sang Anh tăng đều ngay khi thời tiết ở eo biển tốt hơn.”

* Trong bản cập nhật hôm 13/9, WHO cho biết thế giới đã ghi nhận 4 triệu ca mắc Covid-19 vào tuần trước, giảm so với con số gần 4,4 triệu ca nhiễm theo tuần được báo cáo gần đây. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết mọi khu vực trên toàn thế giới đều báo cáo số ca mắc Covid-19 giảm so với tuần trước đó. Số ca tử vong liên quan đến virus corona trong tuần cũng giảm xuống còn khoảng 62.000 ca, theo AP.

* Tại kỳ họp lần thứ 33 Hội đồng Điều phối Quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB/ICC – International Coordinating Council of the Man and the Biosphere Programme) diễn ra trong ngày 13-17/9/2021 tại Abuja, Nigeria, hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Cao nguyên Kon Hà Nừng của Việt Nam đã được tổ chức UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới (DTSQTG).

Ngày 14 – 9 – 2021

* Luật sư nhân quyền quốc tế Kurtulus Bastimar có văn phòng ở Thổ Nhĩ Kỳ cho VOA biết ông đã nộp hồ sơ vụ án Phạm Đoan Trang lên Nhóm công tác Liên Hiệp Quốc về Giam giữ tùy tiện (UNWGAD), đồng thời ông cho biết sẽ nhận được phán quyết trong tháng 9 này. Ông nhận định rằng vụ án của nhà báo Phạm Đoan Trang, người bị chính quyền Việt Nam chính thức truy tố với tội danh “Tuyên truyền chống Nhà nước” theo Điều 88 Bộ Luật hình sự 1995 và sắp được đưa ra xét xử, “có nhiều vi phạm nghiêm trọng”. Cụ thể, ông cho rằng Việt Nam là quốc gia thường xuyên vi phạm quyền tự do ngôn luận và quyền được xét xử công bằng so với các quốc gia khác.

* Tổng thống Nga Vladimir Putin đang tự cách ly để đề phòng sau khi một số thành viên trong đoàn tùy tùng của ông bị bệnh vì nhiễm COVID-19. Tuy nhiên, Điện Kremlin hôm 14/9 cho biết ông Putin “hoàn toàn” khỏe mạnh và không mắc bệnh, theo Reuters. Vì lý do này, ông Putin, 68 tuổi, sẽ không đến Tajikistan trong tuần này để tham dự các cuộc họp an ninh khu vực dự kiến tập trung về vấn đề Afghanistan. Thay vào đó, ông sẽ tham gia hội nghị trực tuyến.

* Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam vừa cho biết chi phí cho dự án đường sắt đô thị Hà Nội, vốn gây nhiều tranh cãi do nhà thầu Trung Quốc xây dựng và bị trì hoãn trong nhiều năm qua, đã tăng thêm hơn 7,8 triệu USD do chậm tiến độ. Dự án đường sắt đô thị dài hơn 13km của thủ đô Hà Nội được khởi công cách đây gần 10 năm, vào tháng 10/2011, do Bộ GTVT làm chủ đầu tư với nguồn vốn vay ODA của Trung Quốc. Dự án có tổng mức đầu tư ban đầu là 8.770 tỷ đồng, nhưng sau nhiều lần điều chỉnh đã đội vốn lên hơn 18.000 tỷ đồng (khoảng 868 triệu USD), theo VnExpress.

* Hoa Kỳ đã tiêm 380.241.903 liều vắc-xin COVID-19 tính đến sáng Chủ Nhật và đã phân phối 456.755.755 liều, Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết. Những con số này tăng từ mức 379.472.220 liều vắc-xin mà CDC cho biết đã được tiêm tới ngày 11 tháng 9, trong tổng số 456.755.075 liều được phân phối.

* Các liều vaccine COVID tiêm tăng cường không cần thiết cho phần đông dân số, theo các nhà khoa học hàng đầu bao gồm hai quan chức cao cấp của Cơ quan Quản trị Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và một số giới chức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong một bài báo đăng trên một tạp chí y khoa ngày 13/9. Các khoa học gia này cho rằng cần có thêm bằng chứng để biện minh cho việc cần phải tiêm thêm các liều vaccine tăng cường. Quan điểm này bất đồng với những kế hoạch của chính phủ Mỹ định bắt đầu tiêm liều vaccine tăng cường cho những người đã tiêm chủng hoàn toàn sớm nhất là vào tuần tới. Kế hoạch này đang chờ sự chấp thuận của giới thẩm quyền y tế Mỹ.

* Tất cả trẻ em độ tuổi 12-15 ở xứ Anh (England) sẽ được tiêm một mũi vaccine Pfizer-BioNTech, Bộ trưởng Vaccine Anh Nadhim Zahawi cho biết. Chương trình tiêm chủng mũi thứ ba (mũi tăng cường) cho những người trên 50 tuổi và người lớn dễ tổn thương với Covid cũng sẽ được bắt đầu tuần sau, Bộ trưởng Y tế và Chăm sóc Xã hội Sajid Javid vừa thông báo. Các biện pháp như bắt buộc đeo khẩu trang và làm việc tại nhà cũng có thể là cần thiết vào mùa đông, ông Javid nói thêm.

* Vaccine của hãng dược phẩm Valneva có tiềm năng bảo vệ con người trước nhiều loại biến chủng Covid-19. Tuy vậy, con đường để đưa loại vaccine này ra thị trường vẫn còn gian nan. Trong khi Viện Pasteur và công ty dược phẩm Sanofi, hai đơn vị nghiên cứu dịch tễ học hàng đầu tại Pháp, đã thất bại trong cuộc đua sản xuất vaccine Covid-19, sản phẩm của công ty Valneva là niềm hy vọng lớn nhất của ngành công nghiệp dược phẩm Pháp. Vaccine của Valneva được cho là có khả năng tạo ra phản ứng miễn dịch một cách rộng rãi hơn đối với các chủng virus Covid-19 khác nhau, bao gồm các biến chủng sẽ xuất hiện trong tương lai.

* Theo chỉ đạo của Quốc vụ viện Trung Quốc, không gian mạng của nước này nên được sử dụng để tuyên truyền về các thành tựu của giới lãnh đạo. Tân Hoa xã đưa tin hôm 14/9 rằng Trung Quốc sẽ đẩy mạnh các nỗ lực nhằm xây dựng mạng Internet “văn minh” qua việc tăng cường giám sát các trang tin tức và nền tảng trực tuyến. Đồng thời, quốc gia này khuyến khích các cơ quan truyền thông tuyên truyền về các giá trị chủ nghĩa xã hội cốt lõi.

* Trung Quốc đã phong tỏa một thành phố 4,5 triệu dân ở tỉnh Phúc Kiến, miền Đông Nam nước này sau khi phát hiện hàng chục ca mắc Covid-19. Cư dân của thành phố ven biển Hạ Môn đã bị cấm rời khỏi địa phương từ tối 13/9, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ, Bloomberg đưa tin.

* Một bệnh viện ở ngoại ô New York, Mỹ dự kiến phải ngưng tiếp nhận các ca sinh nở sau vài tuần nữa vì một số y tá từ chức, không chịu tiêm vaccine theo quy định. “Chúng tôi nhận được một số đơn từ chức, vì vậy không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tạm dừng tiếp nhận các ca sinh nở, đỡ đẻ”, ông Gerald Cayer, Giám đốc điều hành của Hệ thống Y tế hạt Lewis, cho biết trong cuộc họp báo hôm 10/9, theo New York Times. Theo ông Cayer, 6/18 nhân viên của khoa sản tại Bệnh viện Đa khoa hạt Lewis đã từ chức, và 7 người không cho biết liệu có định tiêm vaccine Covid-19 hay không.

* Dù Afghanistan có nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, Trung Quốc được cho là sẽ thận trọng khi tiếp cận vấn đề đầu tư cho Taliban, tờ Nikkei Asia nhận định. Sau khi Mỹ rời Afghanistan trong tình trạng hỗn loạn, chính quyền Taliban được cho là đang tìm kiếm sự đầu tư từ phía Trung Quốc trong 6 tháng tới, the Nikkei Asia. Dẫu vậy, một số chuyên gia nhận định rằng Bắc Kinh sẽ tiếp cận vấn đề này một cách thận trọng.

* Sau khi liên hệ 43 bệnh viện bị quá tải vì Covid-19, người đàn ông 73 tuổi bị bệnh tim ở Mỹ qua đời vì không được nhập viện và điều trị trong ICU kịp thời. Khi được đưa đến một bệnh viện ở bang Alabama, Mỹ ngày 23/8, ông Ray DeMonia, 73 tuổi, gặp vấn đề về tim, không phải mắc Covid-19. Tuy nhiên, người đàn ông này trở thành nạn nhân gián tiếp của Covid-19, vì các bệnh nhân nhiễm SARS-CoV-2 đã lấp đầy mọi giường chăm sóc tích cực (ICU) và bệnh viện cũng quá tải.

* Kali Cook, 4 tuổi, trở thành em nhỏ đầu tiên ở hạt Galveston qua đời vì Covid-19 sau khi được cho là nhiễm nCoV từ người mẹ bài xích vaccine. Bé Kali Cook qua đời tại nhà riêng ở Bacliff, hạt Galveston, bang Texas, sáng 14/9. Bé ra đi đột ngột chỉ 5 giờ sau khi có dấu hiệu bị sốt lúc rạng sáng. “Kali hoàn toàn ổn, rồi sau đó con bé ra đi mãi mãi. Mọi thứ diễn ra quá nhanh”, Karra Harwood, mẹ của bé gái, chia sẻ với truyền thông địa phương.

* Hai thủ lĩnh hàng đầu Taliban không xuất hiện sau khi lực lượng này kiểm soát hoàn toàn Afghanistan, làm dấy lên đồn đoán về số phận của họ. Một tháng sau khi Taliban tiến vào Kabul và kiểm soát hoàn toàn Afghanistan, thủ lĩnh tối cao Haibatullah Akhundzada vẫn không xuất hiện trước công chúng. Sau khi xuất hiện đồn đoán rằng Akhundzada đã chết, một phát ngôn viên Taliban đã lên tiếng bác bỏ. Abdul Ghani Baradar, một trong những thủ lĩnh xuất hiện công khai nhiều nhất của Taliban, cũng vắng bóng trước công chúng suốt một tháng qua, dù ông này đã được bổ nhiệm làm Phó thủ tướng trong chính quyền lâm thời Taliban.

Ngày 14 – 9 – 2021

* Luật sư nhân quyền quốc tế Kurtulus Bastimar có văn phòng ở Thổ Nhĩ Kỳ cho VOA biết ông đã nộp hồ sơ vụ án Phạm Đoan Trang lên Nhóm công tác Liên Hiệp Quốc về Giam giữ tùy tiện (UNWGAD), đồng thời ông cho biết sẽ nhận được phán quyết trong tháng 9 này. Ông nhận định rằng vụ án của nhà báo Phạm Đoan Trang, người bị chính quyền Việt Nam chính thức truy tố với tội danh “Tuyên truyền chống Nhà nước” theo Điều 88 Bộ Luật hình sự 1995 và sắp được đưa ra xét xử, “có nhiều vi phạm nghiêm trọng”. Cụ thể, ông cho rằng Việt Nam là quốc gia thường xuyên vi phạm quyền tự do ngôn luận và quyền được xét xử công bằng so với các quốc gia khác.

* Tổng thống Nga Vladimir Putin đang tự cách ly để đề phòng sau khi một số thành viên trong đoàn tùy tùng của ông bị bệnh vì nhiễm COVID-19. Tuy nhiên, Điện Kremlin hôm 14/9 cho biết ông Putin “hoàn toàn” khỏe mạnh và không mắc bệnh, theo Reuters. Vì lý do này, ông Putin, 68 tuổi, sẽ không đến Tajikistan trong tuần này để tham dự các cuộc họp an ninh khu vực dự kiến tập trung về vấn đề Afghanistan. Thay vào đó, ông sẽ tham gia hội nghị trực tuyến.

* Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam vừa cho biết chi phí cho dự án đường sắt đô thị Hà Nội, vốn gây nhiều tranh cãi do nhà thầu Trung Quốc xây dựng và bị trì hoãn trong nhiều năm qua, đã tăng thêm hơn 7,8 triệu USD do chậm tiến độ. Dự án đường sắt đô thị dài hơn 13km của thủ đô Hà Nội được khởi công cách đây gần 10 năm, vào tháng 10/2011, do Bộ GTVT làm chủ đầu tư với nguồn vốn vay ODA của Trung Quốc. Dự án có tổng mức đầu tư ban đầu là 8.770 tỷ đồng, nhưng sau nhiều lần điều chỉnh đã đội vốn lên hơn 18.000 tỷ đồng (khoảng 868 triệu USD), theo VnExpress.

* Hoa Kỳ đã tiêm 380.241.903 liều vắc-xin COVID-19 tính đến sáng Chủ Nhật và đã phân phối 456.755.755 liều, Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết. Những con số này tăng từ mức 379.472.220 liều vắc-xin mà CDC cho biết đã được tiêm tới ngày 11 tháng 9, trong tổng số 456.755.075 liều được phân phối.

* Các liều vaccine COVID tiêm tăng cường không cần thiết cho phần đông dân số, theo các nhà khoa học hàng đầu bao gồm hai quan chức cao cấp của Cơ quan Quản trị Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và một số giới chức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong một bài báo đăng trên một tạp chí y khoa ngày 13/9. Các khoa học gia này cho rằng cần có thêm bằng chứng để biện minh cho việc cần phải tiêm thêm các liều vaccine tăng cường. Quan điểm này bất đồng với những kế hoạch của chính phủ Mỹ định bắt đầu tiêm liều vaccine tăng cường cho những người đã tiêm chủng hoàn toàn sớm nhất là vào tuần tới. Kế hoạch này đang chờ sự chấp thuận của giới thẩm quyền y tế Mỹ.

* Tất cả trẻ em độ tuổi 12-15 ở xứ Anh (England) sẽ được tiêm một mũi vaccine Pfizer-BioNTech, Bộ trưởng Vaccine Anh Nadhim Zahawi cho biết. Chương trình tiêm chủng mũi thứ ba (mũi tăng cường) cho những người trên 50 tuổi và người lớn dễ tổn thương với Covid cũng sẽ được bắt đầu tuần sau, Bộ trưởng Y tế và Chăm sóc Xã hội Sajid Javid vừa thông báo. Các biện pháp như bắt buộc đeo khẩu trang và làm việc tại nhà cũng có thể là cần thiết vào mùa đông, ông Javid nói thêm.

* Vaccine của hãng dược phẩm Valneva có tiềm năng bảo vệ con người trước nhiều loại biến chủng Covid-19. Tuy vậy, con đường để đưa loại vaccine này ra thị trường vẫn còn gian nan. Trong khi Viện Pasteur và công ty dược phẩm Sanofi, hai đơn vị nghiên cứu dịch tễ học hàng đầu tại Pháp, đã thất bại trong cuộc đua sản xuất vaccine Covid-19, sản phẩm của công ty Valneva là niềm hy vọng lớn nhất của ngành công nghiệp dược phẩm Pháp. Vaccine của Valneva được cho là có khả năng tạo ra phản ứng miễn dịch một cách rộng rãi hơn đối với các chủng virus Covid-19 khác nhau, bao gồm các biến chủng sẽ xuất hiện trong tương lai.

* Theo chỉ đạo của Quốc vụ viện Trung Quốc, không gian mạng của nước này nên được sử dụng để tuyên truyền về các thành tựu của giới lãnh đạo. Tân Hoa xã đưa tin hôm 14/9 rằng Trung Quốc sẽ đẩy mạnh các nỗ lực nhằm xây dựng mạng Internet “văn minh” qua việc tăng cường giám sát các trang tin tức và nền tảng trực tuyến. Đồng thời, quốc gia này khuyến khích các cơ quan truyền thông tuyên truyền về các giá trị chủ nghĩa xã hội cốt lõi.

* Trung Quốc đã phong tỏa một thành phố 4,5 triệu dân ở tỉnh Phúc Kiến, miền Đông Nam nước này sau khi phát hiện hàng chục ca mắc Covid-19. Cư dân của thành phố ven biển Hạ Môn đã bị cấm rời khỏi địa phương từ tối 13/9, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ, Bloomberg đưa tin.

* Một bệnh viện ở ngoại ô New York, Mỹ dự kiến phải ngưng tiếp nhận các ca sinh nở sau vài tuần nữa vì một số y tá từ chức, không chịu tiêm vaccine theo quy định. “Chúng tôi nhận được một số đơn từ chức, vì vậy không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tạm dừng tiếp nhận các ca sinh nở, đỡ đẻ”, ông Gerald Cayer, Giám đốc điều hành của Hệ thống Y tế hạt Lewis, cho biết trong cuộc họp báo hôm 10/9, theo New York Times. Theo ông Cayer, 6/18 nhân viên của khoa sản tại Bệnh viện Đa khoa hạt Lewis đã từ chức, và 7 người không cho biết liệu có định tiêm vaccine Covid-19 hay không.

* Dù Afghanistan có nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, Trung Quốc được cho là sẽ thận trọng khi tiếp cận vấn đề đầu tư cho Taliban, tờ Nikkei Asia nhận định. Sau khi Mỹ rời Afghanistan trong tình trạng hỗn loạn, chính quyền Taliban được cho là đang tìm kiếm sự đầu tư từ phía Trung Quốc trong 6 tháng tới, the Nikkei Asia. Dẫu vậy, một số chuyên gia nhận định rằng Bắc Kinh sẽ tiếp cận vấn đề này một cách thận trọng.

* Sau khi liên hệ 43 bệnh viện bị quá tải vì Covid-19, người đàn ông 73 tuổi bị bệnh tim ở Mỹ qua đời vì không được nhập viện và điều trị trong ICU kịp thời. Khi được đưa đến một bệnh viện ở bang Alabama, Mỹ ngày 23/8, ông Ray DeMonia, 73 tuổi, gặp vấn đề về tim, không phải mắc Covid-19. Tuy nhiên, người đàn ông này trở thành nạn nhân gián tiếp của Covid-19, vì các bệnh nhân nhiễm SARS-CoV-2 đã lấp đầy mọi giường chăm sóc tích cực (ICU) và bệnh viện cũng quá tải.

* Kali Cook, 4 tuổi, trở thành em nhỏ đầu tiên ở hạt Galveston qua đời vì Covid-19 sau khi được cho là nhiễm nCoV từ người mẹ bài xích vaccine. Bé Kali Cook qua đời tại nhà riêng ở Bacliff, hạt Galveston, bang Texas, sáng 14/9. Bé ra đi đột ngột chỉ 5 giờ sau khi có dấu hiệu bị sốt lúc rạng sáng. “Kali hoàn toàn ổn, rồi sau đó con bé ra đi mãi mãi. Mọi thứ diễn ra quá nhanh”, Karra Harwood, mẹ của bé gái, chia sẻ với truyền thông địa phương.

* Hai thủ lĩnh hàng đầu Taliban không xuất hiện sau khi lực lượng này kiểm soát hoàn toàn Afghanistan, làm dấy lên đồn đoán về số phận của họ. Một tháng sau khi Taliban tiến vào Kabul và kiểm soát hoàn toàn Afghanistan, thủ lĩnh tối cao Haibatullah Akhundzada vẫn không xuất hiện trước công chúng. Sau khi xuất hiện đồn đoán rằng Akhundzada đã chết, một phát ngôn viên Taliban đã lên tiếng bác bỏ. Abdul Ghani Baradar, một trong những thủ lĩnh xuất hiện công khai nhiều nhất của Taliban, cũng vắng bóng trước công chúng suốt một tháng qua, dù ông này đã được bổ nhiệm làm Phó thủ tướng trong chính quyền lâm thời Taliban.

Ngày 13 – 9 – 2021

* Nhật Bản và Việt Nam hôm 11/9 đã ký một thoả thuận cho phép Nhật Bản xuất khẩu các thiết bị và công nghệ quốc phòng của Nhật cho Việt Nam, nhân chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Nobuo Kishi tới Hà Nội. Hãng tin Kyodo News của Nhật trích lời Bộ trưởng Kishi nói tại họp báo trực tuyến tiếp theo sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phan Văn Giang rằng, Nhật bản sẽ tăng tốc các thảo luận với phía Việt Nam để bán các tàu của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản cho Việt Nam.

* Truyền thông quốc tế cho rằng thoả thuận chuyển giao thiết bị và công nghệ quốc phòng vừa được Nhật Bản ký kết với Việt Nam là nhắm vào Trung Quốc, nhằm đối phó với sự ảnh hưởng ngày càng tăng về quân sự của Bắc Kinh trong khu vực. Thoả thuận được Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Kishi Nobuo và người đồng cấp phía Việt Nam, Đại tướng Phan Văn Giang, ký kết hôm 11/9 tại Hà Nội, trong chuyến thăm của ông Kishi, cùng thời điểm Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cũng tới thăm Việt Nam.

* Chính quyền thành phố Hồ Chí Minh cho biết vào chiều 13/9 rằng quy định giãn cách xã hội tiếp tục được thực hiện “thêm một thời gian nữa” sau ngày 15/9. Trong khi đó, Bộ Y tế Việt Nam cho biết số ca nhiễm COVID-19 ở thành phố vẫn luôn dao động trong khoảng 5.000-7.000/ngày trong gần 2 tuần nay. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Tp.HCM Phan Văn Mãi được báo chí trong nước dẫn lời nói trong một cuộc họp báo hôm 13/9 rằng nỗ lực chống dịch của thành phố trong thời gian gần đây mang lại kết quả là các vùng xanh (vùng an toàn) “được mở rộng”, còn vùng đỏ và vùng cam “thu hẹp rõ”.

* Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói hai nước Việt Nam và Trung Quốc cần kiềm chế các hoạt động đơn phương ở Biển Đông, tránh làm phức tạp thêm tình hình, đồng thời nhắc nhở Việt Nam nên cảnh giác trước sự can thiệp của các thế lực bên ngoài. Ông Vương Nghị nói những điều này trong cuộc gặp với Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh hôm 10/9, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố hôm 11/9. Theo thông báo, ông Vương Nghị nói hai quốc gia nên trân trọng hoà bình rất khó khăn mới đạt được và sự ổn định ở khu vực Biển Đông, cảnh giác trước sự can thiệp của các thế lực bên ngoài.

* Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam, Đại tướng Phùng Quang Thanh vừa qua đời vào lúc 3h45 sáng ngày 11/9 tại nhà riêng ở Hà Nội, thọ 72 tuổi. Truyền thông Nhà nước Việt Nam trích thông tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ cán bộ trung ương, cho biết như vậy vào cùng ngày. Theo thông tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ cán bộ trung ương, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã qua đời sau một thời gian lâm bệnh, mặc dù đã được các tập thể giáo sư, bác sĩ tận tình cứu chữa.

* Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) –tâm dịch COVID-19 trong cả nước, đang thực hiện nới lỏng giãn cách, cho phép hàng quán tại một số khu vực được bán hàng trở lại dưới hình thức “mang đi”. Cùng với đó, lãnh đạo thành phố cũng công bố quận 7 và Củ Chi là hai địa phương đầu tiên đã kiểm soát được dịch COVID-19 lây lan trong cộng đồng.

* Một đám cháy rừng gần thành phố Castaic hôm Thứ Bảy, 11 Tháng Chín, đã từ trên núi tràn xuống xa lộ ở khu vực phía Nam tiểu bang California, khiến một phần xa lộ xuyên bang I-5 phải bị đóng. Theo bản tin của hãng thông tấn AP và đài truyền hình địa phương KTLA 5, đám cháy này, có tên là Route Fire, đã lên tới hơn 400 mẫu tây, tức hơn một nửa dặm vuông, vào lúc khoảng 6 giờ 30 chiều Thứ Bảy. Vì lý do an toàn, giao thông trên xa lộ I-5 ở khu vực này đã có lúc hoàn toàn bị cấm ở cả hai chiều.

* Bộ trưởng Y tế Sajid Javid cho biết Anh sẽ dừng kế hoạch cấp hộ chiếu vaccine, chính sách nhằm cho phép người dân tham gia các hộp đêm và sự kiện tập trung đông người tại nước này. Trước đó, dù vấp phải nhiều chỉ trích, kế hoạch sử dụng hộ chiếu vaccine của Anh dự kiến được ban hành vào cuối tháng. Theo đó, người dân cần xuất trình xác nhận tiêm chủng 2 mũi vaccine để tham gia các hộp đêm và một số sự kiện đông người khác.

* Hàng trăm phụ nữ, nhiều người trong số họ mặc burqa – trang phục truyền thống của người Hồi giáo che kín mặt và cơ thể – đã lấp kín khán phòng của một trường đại học ở thủ đô Kabul, Afghanistan hôm 11/9 để ủng hộ Taliban và tư tưởng Hồi giáo của nhóm này.

* Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm bất ngờ tới Sở Cảnh sát và Sở Cứu hỏa thành phố New York và gặp gỡ những nhân viên công vụ đầu tiên tham gia xử lý hậu quả vụ 11/9. Theo The Hill, tại Sở Cảnh sát New York, ông Trump trò chuyện với một nhóm sĩ quan cảnh sát làm nhiệm vụ trong ngày 11/9/2001. Ông gọi họ là “những con người phi thường”.

* Toàn bang Texas, Mỹ đang gồng mình chống dịch khi hệ thống bệnh viện quá tải và cuộc khủng hoảng y tế chưa hề dừng lại kể từ đầu tháng 2. Số bệnh nhân Covid-19 tăng nhanh trong tháng qua, khiến nhiều bệnh viện ở thành phố Houston, bang Texas, bị quá tải. Giới chức buộc phải thiết lập các lều tạm ở ngoài trời để chữa trị cho bệnh nhân, theo New York Times.

* Chiều ngày 11/9 tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. Tại buổi tiếp, Thủ tướng Phạm Minh Chính chúc mừng đảng, chính phủ và nhân dân Trung Quốc nhân dịp 100 năm thành lập đảng Cộng sản Trung Quốc và 72 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc.

* Hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD cùng nhiều khẩu đội tên lửa Patriot đã bị Mỹ rút khỏi Saudi Arabia, một trong các đồng minh quan trọng nhất của Washington ở Trung Đông. Hình ảnh vệ tinh cho thấy Mỹ đã rút hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) và các khẩu đội tên lửa Patriot khỏi căn cứ không quân Prince Sultan ở ngoại ô thủ đô Riyadh của Saudi Arabia, AP đưa tin ngày 11/9. Trả lời câu hỏi của phóng viên, phát ngôn viên Lầu Năm Góc John Kirby thừa nhận “một số khí tài phòng không đã được tái bố trí”. Tuy nhiên, ông Kirby khẳng định Mỹ duy trì cam kết “sâu rộng” với các đồng minh Trung Đông.

* Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết hai mẫu đá vừa thu được mang những dấu hiệu củng cố khả năng từng có sự sống trên Sao Hỏa. Xe thăm dò Perseverance của NASA đã thu được hai mẫu đá trên Sao Hỏa. Trên hai mẫu đá này có những dấu hiệu cho thấy chúng từng có thời gian dài tiếp xúc với nước, củng cố thêm khả năng tồn tại cuộc sống cổ đại trên “hành tinh đỏ”, NASA thông báo hôm 10/9.

* Ông Rohullah Azizi, anh trai của cựu Phó tổng thống Afghanistan Amrullah Saleh, bị hành quyết sau khi Taliban chiếm tỉnh Panjshir – thành trì cuối cùng của phe kháng chiến. Ông Rohullah Azizi bị Taliban giam giữ ở tỉnh Panjshir, sau khi thành trì cuối cùng của phe kháng chiến thất thủ. Ông Azizi bị Taliban hành quyết vào đêm 9/9, Aamaj News của Afghanistan cho biết.

* CDC Mỹ công bố nghiên cứu cho thấy nguy cơ tử vong vì mắc Covid-19 ở những người chưa tiêm vaccine cao gấp 11 lần so với người đã được chủng ngừa đầy đủ. Nghiên cứu do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ công bố hôm 10/9 cho thấy người chưa tiêm vaccine có nguy cơ nhập viện cao gấp 10 lần, trong khi nguy cơ tử vong gấp 11 lần vì mắc Covid-19, so với người đã được chủng ngừa, theo CNN.

* Ông Nguyễn Xuân Phúc sẽ tới Mỹ tham dự cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tuần tới lần đầu với tư cách là chủ tịch nước Việt Nam. Một nguồn tin của VOA cho biết ông Phúc dự kiến sẽ tham dự phiên họp thứ 76 của Đại hội đồng LHQ (UNGA) vào ngày 22/9. Phiên họp thường niên của Đại hội đồng LHQ dự kiến khai mạc ngày 14/9 tại New York với phiên thảo luận chung cấp cao đầu tiên diễn ra vào ngày 21/9.

* Nhà chức trách tỉnh Bình Thuận phát hiện 15 người trốn trong thùng xe tải đông lạnh vào tối 12/9 để về quê. Dư luận bày tỏ xót xa về vụ việc. Trong khi đó, vào trưa 13/9, chính quyền Bình Thuận cho biết không áp dụng biện pháp cứng nhắc mà sẽ giúp 15 người về quê. Báo chí Việt Nam cho biết một tổ cảnh sát ở huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận, quan sát thấy có điều đáng nghi vấn đối với một xe đông lạnh và yêu cầu lái xe cho kiểm tra vào tối 12/9. Khi mở thùng xe, cảnh sát phát hiện ở trong đó là 14 người lớn và 1 trẻ em “vã mồ hôi” và “có dấu hiệu khó thở”.

* Người phụ trách về nhân quyền của Liên Hợp Quốc hôm 13/9 than thở rằng nỗ lực tiếp cận khu vực Tân Cương ở Trung Quốc nhằm điều tra về các báo cáo vi phạm nghiêm trọng đối với người Hồi giáo Uyghur (Duy Ngô Nhĩ) đã không thành công, theo Reuters. Bà Michelle Bachelet phát biểu tại buổi khai mạc Hội đồng Nhân quyền LHQ tại Geneva hôm 13/9: “Tôi rất tiếc vì không thể báo cáo tiến độ về những nỗ lực của tôi nhằm tìm kiếm quyền tiếp cận có ý nghĩa tới Khu tự trị Uyghur Tân Cương”.

* Bộ Quốc phòng Nhật hôm 12/9 cho biết một tàu ngầm được cho là của Trung Quốc đã được phát hiện ở vùng biển gần các đảo phía nam của nước này, khi căng thẳng hàng hải vẫn tiếp diễn ở Thái Bình Dương, theo Reuters. Hải quân Nhật vào sáng ngày 10/9 đã xác định được một tàu ngầm đang đi về phía tây bắc ngay bên ngoài lãnh hải gần đảo Amami Oshima, một phần của tỉnh Kagoshima, Bộ Quốc phòng Nhật cho biết trong một tuyên bố. Một tàu khu trục của Trung Quốc cũng được phát hiện ở khu vực lân cận.

* Những phi công Afghanistan ở Uzbekistan bắt đầu đến Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào ngày 12/9. Họ chia thành nhiều đợt để di chuyển và dự kiến hoàn thành trong ngày 13/9, Reuters cho biết. Việc các phi công Afghanistan di chuyển từ Uzbekistan đến UAE được thực hiện theo một thỏa thuận giữa Mỹ và Uzbekistan. Khi Taliban tiến vào thủ đô Kabul hôm 15/8, hàng chục phi công Afghanistan được Mỹ đào tạo đã lái máy bay trốn sang nước láng giềng Uzbekistan. Họ bị tạm giữ ở một trại tập trung ở thành phố Termez, Uzbekistan.

* Một nhóm giáo sư Đại học Stanford đề nghị Bộ Tư pháp Mỹ ngưng chiến dịch truy lùng những người bị cho là gián điệp Trung Quốc núp bóng nhà khoa học để làm việc tại các đại học Mỹ. 177 giảng viên tại Đại học Stanford cùng ký vào một bức thư đề nghị, với nội dung lập luận rằng “Sáng kiến Trung Quốc”, được đưa ra vào năm 2018 nhằm ngăn chặn Trung Quốc đánh cắp công nghệ của Mỹ, “đã đi chệch hướng đáng kể so với sứ mệnh ban đầu”, Reuters đưa tin ngày 13/9.

* Hãng dược phẩm Sanofi của Pháp sẽ sản xuất vaccine của các công ty khác, trong khi nỗ lực phát triển vaccine riêng của công ty này vẫn chưa thành công. Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) tuần qua đã cho phép công ty dược Sanofi sản xuất vaccine Comirnaty của Pfizer-BioNTech. Theo ước tính, công ty này, cùng với công ty dược Siegfried Hameln mới đây cũng được phê duyệt, sẽ sản xuất hơn 50 triệu liều vaccine Comirnaty vào cuối năm nay, theo Fortune.

* Cơ quan Y tế Quốc gia Anh ngày 13/9 bắt đầu thử nghiệm phương pháp xét nghiệm máu với quy mô lớn nhất thế giới, có thể phát hiện 50 loại ung thư trước khi xuất hiện triệu chứng. Xét nghiệm Galleri do công ty Grail ở California, Mỹ phát triển, hoạt động trên cơ chế xem xét ADN trong máu của bệnh nhân để xác định xem liệu nó có đến từ tế bào ung thư hay không, Reuters đưa tin.

* Khi các dự báo về đợt nắng nóng tàn phá phía Tây Bắc Thái Bình Dương vào cuối tháng 6, nhà sinh vật biển Christopher Harley rất lo lắng. Dọc đường bờ biển kéo dài hàng trăm km, cơn nóng khủng khiếp đã làm chết hàng loạt sinh vật biển nhỏ như con hà hay rong biển. Những con sao biển không bò kịp đến nơi râm mát hơn bị nấu chín ngay lúc còn sống. Những con trai nằm dài dọc theo những tảng đá, phần mô thịt của chúng thậm chí bị hun nóng tới mức bật vỏ.

* Ít nhất 14 người thiệt mạng và 3 người khác bị thương khi sét đánh vào hai ngôi nhà ở Tây Bắc Pakistan cuối tuần qua. Vụ việc xảy ra ở Torghar, một khu vực miền núi thuộc tỉnh Khyber Pakhtunkhwa. “Ít nhất 14 người trong cùng một đại gia đình đã thiệt mạng sau khi sét đánh vào hai ngôi nhà liền kề”, ông Kamran Bangash, phát ngôn viên của tỉnh, nói với AFP ngày 12/9. Trong số nạn nhân tử vong có 5 trẻ em và 4 phụ nữ, ông cho biết thêm.

* Thủ lĩnh Ayman al-Zawahri của al-Qaeda đã xuất hiện trong một video đánh dấu 20 năm vụ khủng bố ngày 11/9. Vài tháng trước, al-Zawahri được cho là đã chết. Hãng tin AP dẫn nguồn tổ chức tình báo SITE chuyên giám sát trang web của các nhóm thánh chiến cho biết đoạn video nói trên được đăng tải vào ngày 11/9. Thủ lĩnh Ayman al-Zawahri của al-Qaeda đã xuất hiện trong video và tuyên bố: “Jerusalem sẽ không bao giờ bị Do Thái hóa”. Ông còn ca ngợi các đợt tấn công của al-Qaeda, bao gồm một chiến dịch nhắm vào quân đội Nga ở Syria hồi tháng 1.

* Lực lượng cứu hộ tìm thấy thi thể 19 thợ mỏ mắc kẹt trong sự cố sập mỏ than một tháng trước. “Tính đến sáng sớm 13/9, công tác cứu hộ cơ bản đã hoàn thành. 19 người mắc kẹt đều được phát hiện, không ai còn dấu hiệu sinh tồn”, đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV cho biết.

* Margaret Loughrey, người từng than phiền khoản tiền trúng số 37 triệu USD chỉ mang đến đau buồn, đã qua đời tại nhà riêng, nghi do tự tử. Thi thể Margaret Loughrey, 56 tuổi, được cảnh sát phát hiện tại ngôi nhà trị giá 25.000 bảng Anh (172.000 USD) của bà ở Co Tyrone, Bắc Ireland, hôm 2/9. Loughrey trở thành người trúng xổ số lớn nhất Bắc Ireland vào năm 2013 với với số tiền 27 triệu euro (37 triệu USD) sau khi mua vé số tại một cửa hàng địa phương, nơi bà đến in đơn xin việc. Loughrey khi đó đang thất nghiệp và sống bằng tiền trợ cấp 58 bảng Anh (80 USD) mỗi tuần. Nhưng sau khi trúng số độc đắc, Loughrey phải vật lộn với vấn đề sức khỏe tâm thần và 4 tháng sau đó bị đưa vào bệnh viện tâm thần theo Đạo luật Sức khỏe Tâm thần. Bà đệ đơn kiện phản đối việc bị đưa vào bệnh viện tâm thần và đã thắng kiện. “Tiền không mang lại cho tôi điều gì ngoài đau buồn. Nó đã hủy hoại cuộc sống của tôi 6 năm qua. Tôi không tin vào tôn giáo, nhưng nếu có địa ngục thì tôi đang ở đó. Mọi việc tệ đến mức đó”, Loughrey nói năm 2019. “Chẳng ích gì khi có 27 triệu euro mà cô độc”.

Ngày 10 – 9 – 2021

* Dù lợi nhuận ròng trong quý II lên đến 233 tỷ rúp (3,1 tỷ USD), tập đoàn Rosneft của Nga vẫn quyết định rút hoàn toàn khỏi các dự án với Việt Nam trên Biển Đông, điều này khiến một số người lo ngại về nguy cơ an ninh giữa bối cảnh Trung Quốc thời gian qua liên tục gây sức ép buộc các công ty quốc tế ngừng hợp tác với Việt Nam trong việc khai thác dầu khí ở các khu vực mà Bắc Kinh cho là thuộc chủ quyền của mình.

* Trung Quốc đã vận động hành lang với quốc hội Australia để giúp Trung Quốc tham gia một hiệp định thương mại lớn trong khu vực. Trong nỗ lực này, Bắc Kinh mô tả về sự lớn mạnh của thương mại giữa Trung Quốc và Australia, trong khi né tránh đề cập đến các lệnh trừng phạt trị giá hàng tỷ đô la mà Bắc Kinh áp đặt.

* Cựu trùm tình báo quân đội Venezuela Hugo Carvajal – bị bắt hôm thứ Năm 9/9 ở Madrid sau gần hai năm lẩn trốn – sẽ bị giam trong tù chờ dẫn độ sang Mỹ, Tòa án Tối cao Tây Ban Nha cho biết hôm thứ Sáu 10/9. Các điều tra viên Mỹ cáo buộc Carvajal, cựu tướng và là đồng minh của cố lãnh đạo Venezuela Hugo Chavez, về tội khủng bố và buôn bán ma túy, họ cũng cáo buộc ông này và những người khác kể cả Tổng thống Nicolas Maduro điều hành một băng đảng buôn bán cocaine. Cả ông này và ông Maduro đều bác bỏ cáo buộc.

* Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình điện đàm trong 90 phút hôm thứ Năm 9/9. Đây là cuộc đàm thoại đầu tiên giữa hai ông trong vòng 7 tháng. Họ thảo luận về việc cần phải đảm bảo rằng sự cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới không chuyển hướng thành xung đột.

* Trong một cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức Angela Merkel, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi Đức thúc đẩy một chính sách “đúng đắn” đối với Trung Quốc trong Liên hiệp châu Âu, báo chí nhà nước Trung Quốc đưa tin hôm thứ Sáu 10/9.

* Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 9/9 loan báo sẽ yêu cầu tất cả nhân viên liên bang phải tiêm chủng COVID và Bộ Lao động sẽ ra quy định đòi hỏi các doanh nghiệp có trên 100 nhân công phải bắt buộc nhân viên phải tiêm chủng hoặc phải thử COVID hàng tuần. Các biện pháp Tổng thống vừa công bố tại Toà Bạch Ốc sẽ ảnh hưởng tới khoảng 2/3 tổng số nhân viên tại Mỹ, một phần trong nỗ lực mạnh tay để dân Mỹ tiêm chủng trong lúc số ca nhiễm COVID đang gia tăng vì biến thể Delta.

* Các tàu thuyền chở di dân vượt qua eo biển English Channel có thể sẽ bị đuổi ra khỏi vùng lãnh hải của Anh, không cho cập bờ, dựa trên chuẩn thuận từ chính Bộ trưởng Nội vụ Priti Patel đối với từng trường hợp. Chính phủ Anh đã cho phép cho các nhân viên biên phòng sử dụng chiến thuật mới, nhưng chỉ trong những trường hợp hạn chế.

* Tòa án tỉnh Nam Xương, Trung Quốc vừa qua đã tuyên án tử hình đối với Lạo Vinh Chi sau hơn 20 năm bị truy nã. Vào ngày 9/9, một sát nhân khét tiếng từng giết chết 7 người ở Trung Quốc đã bị truy tố với mức án tử hình, theo SCMP. Tòa án tại tỉnh Giang Tây đã tuyên án tử hình với bà Lạo Vinh Chi, 47 tuổi, vì tội trộm cắp tài sản, bắt cóc và giết người, trong đó có một bé gái 3 tuổi, hơn hai thập kỷ trước.

* Chính phủ Đan Mạch nhận định Covid-19 không còn là dịch bệnh nguy cấp với xã hội khi tỷ lệ dân số trên 12 tuổi được tiêm đủ hai mũi vaccine vượt mốc 80%, theo Guardian. Từ hôm 10/9, Đan Mạch trở thành quốc gia đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) dỡ bỏ mọi hạn chế trong nước do dịch Covid-19 với việc bỏ quy định xuất trình chứng nhận tiêm vaccine khi vào hộp đêm. Đây là thành quả sau 548 ngày với nhiều mức độ hạn chế khác nhau mà quốc gia Bắc Âu này phải áp dụng.

* Phó thủ tướng Phạm Bình Minh chiều 10/9 đón tiếp Ủy viên Quốc vụ, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới thăm Việt Nam. Chuyến thăm này sẽ diễn ra trong các ngày 10-12/9. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 13 Uỷ ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam – Trung Quốc.

* Học khu lớn thứ hai của Mỹ sẽ yêu cầu tất cả học sinh từ 12 tuổi trở lên phải tiêm ngừa Covid-19 đầy đủ trước ngày 10/1/2022. “Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo an toàn nhất có thể cho học sinh và giáo viên”, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị Nick Melvoin của Học khu Thống nhất Los Angeles (LAUSD) nói sau khi hội đồng giáo dục thông qua kế hoạch vào ngày 9/9, theo NBC Los Angeles.

* Nhiều thập kỷ nghiên cứu của Drew Weissman đã giúp hàng tỷ người được tiêm vaccine Covid-19 sử dụng công nghệ mRNA, nhưng ông vẫn chưa dừng lại. Ông hiện dẫn đầu các nỗ lực nghiên cứu một loại vaccine mới có thể chống lại tất cả loại virus corona, theo AFP.

* Căn cứ Không quân Wright-Patterson (WPAFB) tại phía đông thành phố Dayton, Ohio, đã bị phong tỏa vào lúc 21h25 tối 9/9 theo giờ địa phương, quan chức của căn cứ cho biết trên Twitter. Theo AFP, vào khoảng thời gian trên, các thành viên lực lượng phản ứng nhanh đã triển khai hành động ứng phó trước thông tin về một tay súng ở Trung tâm Tình báo Không quân và Không gian Vũ trụ Quốc gia tại Khu A của WPAFB. Các lực lượng an ninh đang rà soát và bao vây khu nhà này.

* Một số vũ khí Mỹ như xe thiết giáp Humvee đã xuất hiện ở Iran dẫn đến đồn đoán Taliban đã bán chúng cho Tehran phục vụ nghiên cứu và sao chép. Việc Taliban thu được số lượng lớn vũ khí do Mỹ sản xuất làm dấy lên những lo ngại về việc nó được bán cho các đối thủ của Mỹ. Trong một bài đăng trên Twitter ngày 8/9 cho thấy hàng chục xe thiết giáp Humvee do Mỹ sản xuất đã xuất hiện ở Iran, tạp chí National Interest cho biết.

* Quận 7 và huyện Củ Chi – hai nơi công bố hết dịch ở TP.HCM – sẽ là những khu vực đầu tiên thử nghiệm cuộc sống hậu đại dịch khi được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, phương án triển khai để cho phép người dân đi chợ 1 tuần/lần và báo cáo về thành phố trước 11/9. Giáo sư Dale Fisher – chuyên gia bệnh truyền nhiễm và cố vấn cấp cao của khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đại học Quốc gia Singapore – đồng ý rằng phong tỏa hay giãn cách không phải là giải pháp bền vững. Tuy nhiên, ông cho rằng TP.HCM vẫn cần phải hạn chế người dân di chuyển càng nhiều càng tốt.

* Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres thúc giục cộng đồng quốc tế đối thoại với Taliban, và cần phải giúp Afghanistan tránh “sự sụp đổ kinh tế” có thể khiến hàng triệu người chết. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Guterres nói cần phải tránh “sự suy thoái kinh tế (ở Afghanistan) có thể dẫn đến những hậu quả nhân đạo kinh hoàng”.

* Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) ngày 9/9 cho biết Mu có thể là biến chủng đáng lo ngại dù đến nay chưa có dữ liệu cho thấy nó có khả năng vượt biến chủng Delta. EMA trong khi tập trung chủ yếu vào biến chủng Delta với mức độ lây lan cao, “cũng đang lưu tâm tìm hiểu các biến chủng khác của virus SARS-CoV-2 như Lambda (được phát hiện ở Peru) và gần đây hơn là biến chủng Mu”, người phụ trách chiến lược vaccine của EMA Marco Cavaleri phát biểu tại cuộc họp báo ngày 9/9, theo AFP.

* Ủy hội sông Mekong cảnh báo bão Côn Sơn gây mưa lớn, lũ lụt và sạt lở tại một số khu vực của Việt Nam, Lào, Thái Lan và Campuchia. Trong thông cáo ngày 10/9, Ban thư ký Ủy hội sông Mekong (MRC) cho rằng các khu dân cư ven sông suối và các đô thị dễ bị ngập lụt hoặc thiếu hệ thống thoát nước ở 4 quốc gia Đông Nam Á này có thể bị ảnh hưởng nặng do bão Côn Sơn.

* Nga sẽ triển khai 30 xe tăng đời mới đến căn cứ đồn trú ở Tajikistan, trong bối cảnh Taliban kiểm soát quốc gia láng giềng Afghanistan. “30 xe tăng hiện đại sẽ được triển khai nhằm thay thế những dòng xe cũ hơn trong biên chế tiểu đoàn thiết giáp thuộc căn cứ đồn trú số 201 của Nga ở Tajikistan từ nay đến cuối năm”, Khanif Beglov, chỉ huy lực lượng thiết giáp thuộc Quân khu miền Trung của Nga, cho biết hôm nay.

* Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa tính kiện chính quyền Biden vì lệnh tiêm vaccine Covid-19 bắt buộc, có thể ảnh hưởng tới 80 triệu người lao động. “Joe Biden khi đắc cử đã nói với người Mỹ rằng ông ta sẽ không bắt buộc tiêm vaccine. Ông ta đã nói dối. Bây giờ các doanh nghiệp nhỏ, người lao động và các gia đình khắp nước Mỹ sẽ phải trả giá”, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa (RNC) Ronna McDaniel cho biết hôm 9/9.n McDaniel nói thêm một khi sắc lệnh bắt buộc tiêm vaccine Covid-19 của Biden có hiệu lực, RNC sẽ kiện chính quyền để “bảo vệ người dân Mỹ và quyền tự do của mọi người”.

* Bé gái một tuổi Pornsiri Wongsilarung được giải cứu thành công sau khi bị kẻ bắt cóc bỏ trong hang ở Chiang Mai suốt ba ngày để “hiến tế”. Bé Wongsilarung, hay còn lại là Gina, bị bắt cóc khi đang chơi bên ngoài căn nhà ở một khu làng hẻo lánh tại tỉnh Chiang Mai, Thái Lan, từ chiều 5/9. Kẻ bắt cóc Gina là Siew, 44 tuổi, lao động nhập cư đến từ Myanmar và cũng là bạn của bố Gina. Sau khi bắt cóc Gina, Siew đặt cô bé vào một hang động cách nhà em hơn 3 km và bỏ mặc bé gái một tuổi trong hang tối suốt ba đêm. Siew thừa nhận hành vi bắt cóc, song cho rằng mình bị “thần linh sai khiến”. “Các thần linh trong rừng nói tôi hãy hiến tế một đứa trẻ cho ma quỷ, vì vậy tôi đã bế Gina và đặt cô bé trước cửa hang. Tôi không hề giết cô bé”, Siew khai với cảnh sát.

Ngày 9 – 9 – 2021

* Một hàng rào cao sẽ được dựng lên xung quanh Điện Capitol để chuẩn bị cho cuộc tập họp đông đảo ngày 18/9 ủng hộ những người bị bắt liên quan tới vụ đột nhập vào trụ sở Quốc hội Mỹ hôm 6/1, theo một nguồn thạo tin. Hàng rào an ninh lần đầu tiên được dựng lên đáp ứng với vụ bao động khi các ủng hộ viên của cựu Tổng thống Donald Trump xông vào Quốc hội hôm 6/1. Nay hàng rào này lại tái xuất hiện chỉ hai tháng sau khi bị gỡ bỏ. Hơn 600 người bị bắt cho đến nay vì tham gia cuộc tấn công ngày 6/1 vào Điện Capitol, trụ sở của Thượng viện và Hạ viện Mỹ.

* Công ty Moderna ngày 9/9 loan báo đang phát triển một vaccine phối hợp liều vaccine tăng cường chống COVID với vaccine cúm thử nghiệm. Công ty hy vọng cuối cùng sẽ bổ sung các loại vaccine họ đang nghiên cứu cho virus hợp bào hô hấp (RSV) và các bệnh hô hấp khác như một mũi chích ngừa hàng năm.

* Các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ, Úc, Nhật Bản và Ấn Độ vừa đạt được thoả thuận sẽ gặp nhau trực tiếp tại Washington vào ngày 24/9, Kyodo News dẫn các nguồn tin giấu tên của Hoa Kỳ và Nhật Bản cho biết hôm 9/9. Hồi tháng 3, bốn nước đã tổ chức cuộc họp trực tuyến đầu tiên và cam kết hợp tác chặt chẽ trong việc phân phối vắc xin COVID-19, các vấn đề khí hậu và an ninh như một phần trong nỗ lực chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

* Nga và Belarus vừa chính thức khai mạc cuộc tập trận chung rầm rộ vào ngày 9/9, kéo dài một tuần trên lãnh thổ của cả hai nước và trên Biển Baltic, khiến cho một số nước NATO lo ngại. Các nhà lãnh đạo quân sự hàng đầu của hai nước đã tham dự lễ khai mạc cuộc tập trận có tên “Zapad-2021” ở miền Tây nước Nga, với các nghi thức chào cờ và phát biểu diễn văn.

* Viện Kiểm sát Nhân dân huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, hôm 9/9 ra cáo trạng truy tố ông Trương Châu Hữu Danh và 4 thành viên khác của nhóm Báo Sạch về tội danh “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, căn cứ vào một điều trong Bộ luật Hình sự năm 2015 của Việt Nam.

* Hàng trăm người dân phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh tập trung tại trụ sở chính quyền phường trong một số ngày gần đây để chất vấn về vấn đề cứu trợ trong đại dịch COVID-19, một nhân chứng là người địa phương cho VOA biết. Dưới áp lực của người dân, chính quyền phường phát gạo hôm 6/9 nhưng yêu cầu người dân ký xác nhận rằng họ được nhận tiền mặt. Điều này tiếp tục gây bất bình trong người dân. Sau đó, chính quyền nhận sai và xin lỗi, các báo trong nước cho hay.

* Hôm 7/9, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken cho biết Hoa Kỳ đang làm việc để đảm bảo các chuyến bay thuê có thể rời Afghanistan an toàn, theo Reuters. Phát biểu tại Qatar trong một cuộc họp báo cùng với Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin, Ngoại trưởng Blinken cho biết các quan chức Taliban đã nói với phía Mỹ rằng họ sẽ để những người có giấy tờ thông hành tự do rời khỏi Afghanistan.

* Cơ quan kỷ luật của Đảng Cộng sản Việt Nam, Ủy ban Kiểm tra Trung ương yêu cầu ông Đinh Tiến Dũng, đương kim Bí thư Hà Nội, ‘kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm’ cho thời gian làm Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2016-2021. Bình luận về việc ông Đinh Tiến Dũng, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2016-2021 bị nêu tên trong bản báo cáo này, một nhà quan sát tại Hà Nội muốn ẩn danh nói với BBC rằng “xét về câu từ “kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm” thì theo thông lệ có vẻ như chưa có hệ lụy lớn lắm”.

* Cơ quan chống tham nhũng hàng đầu của Trung Quốc cho biết đã bắt giữ ông He Xingxiang, lãnh đạo cấp cao tại một ngân hàng chính sách hàng đầu nước này, để phục vụ điều tra. Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc (CCDI) ngày 9/9 cho biết ông He Xingxiang, phó chủ tịch Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) đang bị điều tra vì “nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”. Cụm từ này thường được sử dụng để ám chỉ vấn đề tham nhũng.

* Ngày 9/9, Taliban cho phép hơn 200 công dân mang hai quốc tịch – trong đó có khoảng 30 người Mỹ – rời khỏi đất nước sau thông báo sân bay Kabul đã sẵn sàng đi vào hoạt động. Đây sẽ là một trong những chuyến bay quốc tế đầu tiên cất cánh từ sân bay Kabul kể từ khi cuộc sơ tán hỗn loạn do Mỹ dẫn đầu kết thúc hôm 30/8.

* Kênh đào Suez ở Ai Cập đã bị tắc nghẽn sau khi một tàu container mắc cạn tại mốc 54 km của tuyến kênh vào ngày 9/9, National News dẫn lời cơ quan quản lý kênh đào cho biết. Sau sự cố trên, Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez đã huy động lực lượng tìm cách thả nổi con tàu trở lại mặt nước và khơi thông luồng lạch. Các nguồn tin địa phương cho biết ít nhất bốn tàu đi từ thành phố Port Said theo hướng Suez đã bị chặn lại vì sự cố nói trên.

* Vào ngày 8/9, đám đông hàng trăm người đã reo hò và ca hát khi một nhóm thợ nâng bức tượng của tướng Robert E. Lee, vị tướng trong chế độ nô lệ, khỏi bục đỡ. Bức tượng của Tướng Robert E. Lee, một trong những tượng đài lớn nhất của Mỹ đối với Liên minh miền Nam, đã được hạ xuống trước 9h sáng 8/9. Bức tượng này đã đứng sừng sững tại Virginia trong hơn nửa thế kỷ. Hàng trăm người đã reo hò vui sướng sau khi một công nhân thắt đai quanh bức tượng và đếm ngược: “Ba, hai, một”.

* Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) hôm 8/9 công bố đoạn video mới về nghi phạm đặt bom tại trụ sở đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa ở Washington, theo CNN. Vụ việc xảy ra vào buổi tối trước vụ bạo loạn tại tòa nhà Quốc hội Mỹ ngày 6/1. Thông tin mới được FBI công bố cho thấy lộ trình nghi phạm thực hiện khi đặt hai quả bom trong khoảng thời gian từ 19h30 đến 20h30 ngày 5/1. Đoạn video cũng bao gồm hình ảnh nghi phạm ngồi trên một băng ghế gần trụ sở của đảng Dân chủ. Đây là nơi nghi phạm đặt một trong hai quả bom.

* Nhà Trắng xác nhận hôm 8/9 rằng 11 người được cựu Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm vào ban cố vấn học viện quân sự đã bị yêu cầu từ chức, nếu không sẽ bị sa thải. Trong số 11 người này có cựu Thư ký báo chí Sean Spicer và Cố vấn Kellyanne Conway, Guardian đưa tin. “Giống bất kỳ tổng thống nào, mục tiêu của Tổng thống Joe Biden là đảm bảo những người được đề cử và phục vụ trong các hội đồng này đủ điều kiện và phù hợp với các giá trị”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki nói và xác nhận thông tin.

* Cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani cho biết ông rời Kabul để tránh nguy cơ giao tranh đẫm máu trên đường phố, đồng thời phủ nhận hành vi đánh cắp hàng triệu USD. Trong tuyên bố đăng trên Twitter hôm 8/9, ông Ashraf Ghani cho biết ông không bao giờ có ý định “bỏ rơi người dân”, Al Jazeera đưa tin. Cựu tổng thống Afghanistan đã xin lỗi người dân sau khi chính quyền cũ sụp đổ và ông rời khỏi đất nước ngày Taliban tiến vào thủ đô Kabul. Ông cho biết đó là cách để đảm bảo hòa bình.

Ngày 9 – 9 – 2021

* Một hàng rào cao sẽ được dựng lên xung quanh Điện Capitol để chuẩn bị cho cuộc tập họp đông đảo ngày 18/9 ủng hộ những người bị bắt liên quan tới vụ đột nhập vào trụ sở Quốc hội Mỹ hôm 6/1, theo một nguồn thạo tin. Hàng rào an ninh lần đầu tiên được dựng lên đáp ứng với vụ bao động khi các ủng hộ viên của cựu Tổng thống Donald Trump xông vào Quốc hội hôm 6/1. Nay hàng rào này lại tái xuất hiện chỉ hai tháng sau khi bị gỡ bỏ. Hơn 600 người bị bắt cho đến nay vì tham gia cuộc tấn công ngày 6/1 vào Điện Capitol, trụ sở của Thượng viện và Hạ viện Mỹ.

* Công ty Moderna ngày 9/9 loan báo đang phát triển một vaccine phối hợp liều vaccine tăng cường chống COVID với vaccine cúm thử nghiệm. Công ty hy vọng cuối cùng sẽ bổ sung các loại vaccine họ đang nghiên cứu cho virus hợp bào hô hấp (RSV) và các bệnh hô hấp khác như một mũi chích ngừa hàng năm.

* Các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ, Úc, Nhật Bản và Ấn Độ vừa đạt được thoả thuận sẽ gặp nhau trực tiếp tại Washington vào ngày 24/9, Kyodo News dẫn các nguồn tin giấu tên của Hoa Kỳ và Nhật Bản cho biết hôm 9/9. Hồi tháng 3, bốn nước đã tổ chức cuộc họp trực tuyến đầu tiên và cam kết hợp tác chặt chẽ trong việc phân phối vắc xin COVID-19, các vấn đề khí hậu và an ninh như một phần trong nỗ lực chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

* Nga và Belarus vừa chính thức khai mạc cuộc tập trận chung rầm rộ vào ngày 9/9, kéo dài một tuần trên lãnh thổ của cả hai nước và trên Biển Baltic, khiến cho một số nước NATO lo ngại. Các nhà lãnh đạo quân sự hàng đầu của hai nước đã tham dự lễ khai mạc cuộc tập trận có tên “Zapad-2021” ở miền Tây nước Nga, với các nghi thức chào cờ và phát biểu diễn văn.

* Viện Kiểm sát Nhân dân huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, hôm 9/9 ra cáo trạng truy tố ông Trương Châu Hữu Danh và 4 thành viên khác của nhóm Báo Sạch về tội danh “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, căn cứ vào một điều trong Bộ luật Hình sự năm 2015 của Việt Nam.

* Hàng trăm người dân phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh tập trung tại trụ sở chính quyền phường trong một số ngày gần đây để chất vấn về vấn đề cứu trợ trong đại dịch COVID-19, một nhân chứng là người địa phương cho VOA biết. Dưới áp lực của người dân, chính quyền phường phát gạo hôm 6/9 nhưng yêu cầu người dân ký xác nhận rằng họ được nhận tiền mặt. Điều này tiếp tục gây bất bình trong người dân. Sau đó, chính quyền nhận sai và xin lỗi, các báo trong nước cho hay.

* Hôm 7/9, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken cho biết Hoa Kỳ đang làm việc để đảm bảo các chuyến bay thuê có thể rời Afghanistan an toàn, theo Reuters. Phát biểu tại Qatar trong một cuộc họp báo cùng với Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin, Ngoại trưởng Blinken cho biết các quan chức Taliban đã nói với phía Mỹ rằng họ sẽ để những người có giấy tờ thông hành tự do rời khỏi Afghanistan.

* Cơ quan kỷ luật của Đảng Cộng sản Việt Nam, Ủy ban Kiểm tra Trung ương yêu cầu ông Đinh Tiến Dũng, đương kim Bí thư Hà Nội, ‘kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm’ cho thời gian làm Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2016-2021. Bình luận về việc ông Đinh Tiến Dũng, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2016-2021 bị nêu tên trong bản báo cáo này, một nhà quan sát tại Hà Nội muốn ẩn danh nói với BBC rằng “xét về câu từ “kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm” thì theo thông lệ có vẻ như chưa có hệ lụy lớn lắm”.

* Cơ quan chống tham nhũng hàng đầu của Trung Quốc cho biết đã bắt giữ ông He Xingxiang, lãnh đạo cấp cao tại một ngân hàng chính sách hàng đầu nước này, để phục vụ điều tra. Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc (CCDI) ngày 9/9 cho biết ông He Xingxiang, phó chủ tịch Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) đang bị điều tra vì “nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”. Cụm từ này thường được sử dụng để ám chỉ vấn đề tham nhũng.

* Ngày 9/9, Taliban cho phép hơn 200 công dân mang hai quốc tịch – trong đó có khoảng 30 người Mỹ – rời khỏi đất nước sau thông báo sân bay Kabul đã sẵn sàng đi vào hoạt động. Đây sẽ là một trong những chuyến bay quốc tế đầu tiên cất cánh từ sân bay Kabul kể từ khi cuộc sơ tán hỗn loạn do Mỹ dẫn đầu kết thúc hôm 30/8.

* Kênh đào Suez ở Ai Cập đã bị tắc nghẽn sau khi một tàu container mắc cạn tại mốc 54 km của tuyến kênh vào ngày 9/9, National News dẫn lời cơ quan quản lý kênh đào cho biết. Sau sự cố trên, Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez đã huy động lực lượng tìm cách thả nổi con tàu trở lại mặt nước và khơi thông luồng lạch. Các nguồn tin địa phương cho biết ít nhất bốn tàu đi từ thành phố Port Said theo hướng Suez đã bị chặn lại vì sự cố nói trên.

* Vào ngày 8/9, đám đông hàng trăm người đã reo hò và ca hát khi một nhóm thợ nâng bức tượng của tướng Robert E. Lee, vị tướng trong chế độ nô lệ, khỏi bục đỡ. Bức tượng của Tướng Robert E. Lee, một trong những tượng đài lớn nhất của Mỹ đối với Liên minh miền Nam, đã được hạ xuống trước 9h sáng 8/9. Bức tượng này đã đứng sừng sững tại Virginia trong hơn nửa thế kỷ. Hàng trăm người đã reo hò vui sướng sau khi một công nhân thắt đai quanh bức tượng và đếm ngược: “Ba, hai, một”.

* Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) hôm 8/9 công bố đoạn video mới về nghi phạm đặt bom tại trụ sở đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa ở Washington, theo CNN. Vụ việc xảy ra vào buổi tối trước vụ bạo loạn tại tòa nhà Quốc hội Mỹ ngày 6/1. Thông tin mới được FBI công bố cho thấy lộ trình nghi phạm thực hiện khi đặt hai quả bom trong khoảng thời gian từ 19h30 đến 20h30 ngày 5/1. Đoạn video cũng bao gồm hình ảnh nghi phạm ngồi trên một băng ghế gần trụ sở của đảng Dân chủ. Đây là nơi nghi phạm đặt một trong hai quả bom.

* Nhà Trắng xác nhận hôm 8/9 rằng 11 người được cựu Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm vào ban cố vấn học viện quân sự đã bị yêu cầu từ chức, nếu không sẽ bị sa thải. Trong số 11 người này có cựu Thư ký báo chí Sean Spicer và Cố vấn Kellyanne Conway, Guardian đưa tin. “Giống bất kỳ tổng thống nào, mục tiêu của Tổng thống Joe Biden là đảm bảo những người được đề cử và phục vụ trong các hội đồng này đủ điều kiện và phù hợp với các giá trị”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki nói và xác nhận thông tin.

* Cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani cho biết ông rời Kabul để tránh nguy cơ giao tranh đẫm máu trên đường phố, đồng thời phủ nhận hành vi đánh cắp hàng triệu USD. Trong tuyên bố đăng trên Twitter hôm 8/9, ông Ashraf Ghani cho biết ông không bao giờ có ý định “bỏ rơi người dân”, Al Jazeera đưa tin. Cựu tổng thống Afghanistan đã xin lỗi người dân sau khi chính quyền cũ sụp đổ và ông rời khỏi đất nước ngày Taliban tiến vào thủ đô Kabul. Ông cho biết đó là cách để đảm bảo hòa bình.

Ngày 8 – 9 – 2021

* Các lực lượng chống Taliban ở Afghanistan yêu cầu cộng đồng quốc tế không công nhận chính phủ mới mà tổ chức Hồi giáo này tuyên bố hôm thứ Ba. Nội các chính phủ lâm thời – không có phụ nữ nào, và bao gồm toàn bộ các lãnh đạo Taliban và cộng sự của họ – cũng bị Hoa Kỳ chỉ trích. Các chiến binh chống đối Taliban ở tỉnh Panjshir nói chính phủ mới là “bất hợp pháp”. Hoa Kỳ bày tỏ lo ngại về các nhân vật trong nội các có liên đới tới các vụ tấn công vào lực lượng Hoa Kỳ.

* Một phiên tòa lịch sử bắt đầu ở Pháp để xử các bị cáo liên quan vụ tấn công Paris năm 2015 khiến 130 người chết. Vụ tấn công bằng súng và đánh bom của các phần tử cực đoan của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) là hành động tàn bạo tồi tệ nhất thời hậu Thế chiến thứ hai ở Pháp.

* Thủ tướng Phạm Minh Chính hôm 7/9 ra thời hạn cho các địa phương có tàu cá đánh bắt bất hợp pháp bị Liên minh châu Âu (EU) phạt “thẻ vàng” phải chấm dứt tình trạng vi phạm vào cuối năm nay, trước nguy cơ có thể bị EU tiếp tục phạt “thẻ đỏ” nếu không cải thiện. Việt Nam hiện đang đối mặt với khoản thiệt hại lên tới 480 triệu USD mỗi năm trong xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU nếu bị phạt “thẻ đỏ”. Việt Nam bị Ủy ban châu Âu đã phạt “thẻ vàng” vào tháng 10/2017 và cảnh báo có thể sẽ cấm nhập thủy sản từ Việt Nam nếu Hà Nội không “làm nhiều hơn” để giải quyết tình trạng khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU).

* Nhà máy lọc dầu Dung Quất của Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn vừa phải cắt giảm sản lượng lần thứ hai trong vòng một tháng và đang đứng trước nguy cơ phải đóng cửa nhà máy do nhu cầu về nhiên liệu trong nước sụt giảm mạnh từ tình trạng phong toả chống dịch COVID-19. Đây là điều chưa từng xảy ra trong suốt hơn 12 năm nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam được đưa vào vận hành.

* Pakistan hôm thứ Tư đề nghị mời Afghanistan, hiện do Taliban quản lý, tham dự một diễn đàn khu vực gồm sáu quốc gia để giúp ngăn chặn một cuộc khủng hoảng kinh tế và nhân đạo ở nước này. Taliban hôm thứ Ba đã công bố một tân chính phủ và bổ nhiệm ông Mullah Hasan Akhund, một cộng sự của người sáng lập quá cố của nhóm này, ông Mullah Omar, là người đứng đầu chính quyền lâm thời và ông Mullah Abdul Ghani Baradar, người đứng đầu văn phòng chính trị của tổ chức này, là một trong hai người phó.

* Một tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ thực hiện cuộc tuần tra hàng hải đi qua Đá Vành Khăn ở Biển Đông hôm 8/9, chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc áp đặt luật yêu cầu các tàu nước ngoài phải thông báo trước khi đi vào vùng biển mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền.

* Một tòa án Nga có kế hoạch xem xét yêu cầu của một cựu binh sĩ thủy quân lục chiến Mỹ bị giam giữ ở Nga để được chuyển đến Mỹ để thi hành án ở đó, các luật sư của ông cho biết hôm thứ Tư. Nga đã kết án ông Paul Whelan – người có hộ chiếu Hoa Kỳ, Anh, Canada và Ireland – vì tội làm gián điệp vào tháng 6 năm 2020 và kết án ông 16 năm tù. Ông phủ nhận cáo buộc và nói rằng mình đã bị gài bẫy, và Washington đã yêu cầu trả tự do cho ông.

* Một số người Mỹ đã được tiêm các liều vaccine tăng cường chống COVID-19. Kế hoạch dự kiến sẽ tiêm rộng rãi cho dân chúng liều vaccine tăng cường thứ ba bắt đầu từ ngày 20/9, đang chờ giới thẩm quyền y tế chung quyết. Các cố vấn khoa học của Cơ quan Quản trị Dược phẩm-Thực phẩm FDA sẽ công khai tranh luận về liều tiêm thứ ba vào ngày 17/9. Nếu FDA chấp thuận, các cố vấn của Trung tâm Kiểm soát Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ CDC sẽ khuyến nghị ai sẽ là đối tượng được tiêm. Một số nước khác đã bắt đầu tiêm mũi vaccine thứ ba cho dân chúng trong khi có tranh cãi rằng các nước giàu nên chờ các nước nghèo được tiêm mũi đầu tiên trước đã.

* Trong khi Tổng thống Trump công khai ý định tranh cử vào năm 2024, đồng thời cố gắng tăng cường ảnh hưởng thì phu nhân Melania lại đang tìm cách tránh xa sự chú ý của công chúng. Bà Melania Trump có lẽ là đệ nhất phu nhân kín tiếng nhất trong lịch sử Mỹ hiện đại. Bà ngày càng tránh xa sự chú ý của công chúng kể từ khi rời Washington vào tháng 1 năm ngoái, theo CNN.

* Mặc dù không có tên trong danh sách chính phủ mới, thủ lĩnh Taliban Hibatullah Akhundzada vẫn giữ vai trò tối cao. Tuy nhiên, tới nay, rất ít người biết về nhân vật bí ẩn này. Trong số những bức ảnh hiếm hoi được biết đến của thủ lĩnh tối cao Taliban Haibatullah Akhundzada, người ta nhìn thấy ông mang một khuôn mặt vô cảm với bộ râu dài màu xám, đầu đội chiếc khăn xếp trắng và nhìn thẳng vào máy ảnh.

* Một số người có thể đã chết đuối sau khi phà chở 100 hành khách bị lật vì va chạm với một thuyền khác ở bang Assam hôm nay. Chiếc phà đang đi từ Majuli đến Nimati Ghat thuộc địa phận thành phố Jorhat thì va chạm với chiếc thuyền di chuyển ngược chiều ở sông Brahmaputra, bang Assam lúc 16h30 (18h giờ Hà Nội) hôm nay. Lực lượng Ứng phó Thảm họa Quốc gia Ấn Độ và lực lượng ứng phó bang Assam đã được triển khai để hỗ trợ hoạt động cứu hộ cứu nạn.

* Trận động đất mạnh 7 độ rung chuyển tây nam Mexico, khiến ít nhất một người thiệt mạng và làm hư hại nhiều tòa nhà. Trận động đất xảy ra hôm 7/9, cách thành phố biển Acapulco, bang Guerrero, khoảng 17,7 km về phía đông bắc, làm rung chuyển các sườn đồi quanh thành phố, quật đổ cây cối và làm hư hại các tòa nhà. Một số khu vực cũng ghi nhận tình trạng mất điện. Trận động đất xảy ra ở độ sâu khoảng 19 km, tương đối nông, nên tăng hiệu ứng rung lắc.

Ngày 7 – 9 – 2021

* Đài Loan nói nhiều phi cơ quân sự Trung Quốc đã xâm nhập vào vùng phòng không của Đài Loan hôm Chủ Nhật. Bộ Quốc phòng nói 19 phi cơ, trong đó có các chiến đấu cơ và và máy bay ném bom có khả năng mang vũ khí hạt nhân đã bay vào vùng mà Đài Loan gọi là vùng nhận diện phòng không (ADIZ).

* Taliban hôm thứ Ba 7/9 công bố ông Mullah Hasan Akhund, một cộng sự của người sáng lập quá cố Mullah Omar của phong trào này, làm người đứng đầu chính phủ mới của Afghanistan, và ông Mullah Abdul Ghani Baradar, người đứng đầu văn phòng chính trị của phong trào, làm phó. Ông Sarajuddin Haqqani, con trai của người sáng lập mạng lưới Haqqani, bị Hoa Kỳ định danh là tổ chức khủng bố, sẽ là bộ trưởng nội vụ — phát ngôn viên chính của Taliban Zabihullah Mujahid nói trong một cuộc họp báo ở Kabul. Ông Mullah Mohammad Yaqoob, con trai của ông Mullah Omar, làm bộ trưởng quốc phòng. Phát ngôn viên Mujahid nói trong một cuộc họp báo ở Kabul rằng tất cả các bổ nhiệm này đều là các chức vụ lâm thời.

* Việt Nam, được quốc tế ca ngợi về cách đối phó thành công với đại dịch trong hầu hết năm ngoái, giờ đây bị truyền thông quốc tế đánh giá thấp nhất trên thế giới về khả năng phục hồi từ COVID trong khi thủ đô Hà Nội bị xem là một “nhà tù lộ thiên” trong chống dịch. Với số ca tử vong trung bình là hơn 300 mỗi ngày trong 10 ngày trở lại đây, tổng số người Việt Nam thiệt mạng vì đại dịch sẽ bằng hoặc vượt Hy Lạp ở châu Âu sau một ngày nữa. Hiện số ca tử vong của Hy Lạp là 13.933, theo dữ liệu của trang Worldometer. Hy Lạp và Việt Nam đang đứng lần lượt ở vị trí 42 và 43 về số người chết vì dịch.

* Hôm 7/9, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken cho biết Hoa Kỳ đang làm việc để đảm bảo các chuyến bay thuê có thể rời Afghanistan an toàn, theo Reuters. Phát biểu tại Qatar trong một cuộc họp báo cùng với Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin, Ngoại trưởng Blinken cho biết các quan chức Taliban đã nói với phía Mỹ rằng họ sẽ để những người có giấy tờ thông hành tự do rời khỏi Afghanistan.

* Hôm 7/9, El Salvador đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới dùng tiền điện tử bitcoin làm đồng tiền pháp định, tuy nhiên mà các nhà phê bình cảnh báo điều này có thể thúc đẩy hoạt động rửa tiền, theo Reuters. Sự thay đổi này có nghĩa là các doanh nghiệp phải nhận thanh toán bằng bitcoin cùng với đôla Mỹ, vốn là đồng tiền chính thức của El Salvador kể từ năm 2001 và sẽ vẫn là đồng tiền pháp định.

* Từ vị trí quốc gia tiên phong mở cửa chung sống với Covid-19, Israel tuần qua chứng kiến làn sóng dịch bệnh tồi tệ chưa từng có càn quét khắp đất nước. Israel, một trong những quốc gia đi đầu về tốc độ tiêm chủng cũng như mở cửa trở lại cuộc sống bình thường, giờ lại trở thành một trong những điểm nóng của dịch bệnh trên thế giới. Tuần qua, Israel ghi nhận trung bình gần 10.000 ca mắc Covid-19 mỗi ngày. Với một đất nước dân số chỉ vỏn vẹn 9 triệu, Israel đang là nước có tỷ lệ số ca mắc mới trên tổng số dân cao nhất thế giới.

* Chính quyền đối lập kêu gọi một cuộc nổi dậy chống lại quân đội vào ngày 7/9, đồng thời đề ra một chiến lược thúc ép các quan chức của chính quyền quân đội rời khỏi vị trí. Duwa Lashi La, Chủ tịch của Chính quyền Thống nhất Quốc gia (NUG), cho biết trong một bài phát biểu rằng chính phủ đối lập, bao gồm các thành viên lưu vong hoặc đang ẩn náu, đã ban bố tình trạng khẩn cấp.

* Trước những quy định hà khắc mới của Taliban về lớp học và nữ giới, chỉ một vài sinh viên đến trường đại học ở Kabul vào ngày đầu năm học. Vào ngày 6/9, các trường đại học ở Kabul ghi nhận số sinh viên đến trường vào ngày đầu năm học thấp kỷ lục. Theo ông Noor Ali Rahmani, hiệu trưởng Đại học Gharjistan ở Kabul, chỉ 10-20% trong số 1.000 sinh viên đã đăng ký nhập học đến trường vào ngày đầu tiên của năm học mới

* Ahmad Massoud, lãnh đạo phong trào phản kháng tại thung lũng Panjshir, kêu gọi “toàn quốc nổi dậy” chống Taliban, theo một tin nhắn thoại được gửi tới giới truyền thông. “Dù các bạn ở đâu, ở trong hay ngoài nước, tôi kêu gọi các bạn hãy bắt đầu một cuộc nổi dậy toàn quốc vì phẩm giá, tự do, và sự thịnh vượng của đất nước”, ông Massoud nói trong tin nhắn thoại, AFP ngày 6/9 đưa tin.

Ngày 6 – 9 – 2021

* Chiến lược “ngoại giao vaccine” đã giúp nhà cầm quyền CSVN tiếp tục nhận được viện trợ “hàng chục triệu liều” vaccine của nhiều nước trên thế giới từ nay đến cuối năm 2021, trong lúc vẫn “ôm chặt” tiền từ “Quỹ Vaccine” do dân đóng góp. Khái niệm “ngoại giao vaccine” được hiểu là lãnh đạo Việt Nam ngỏ lời xin viện trợ vaccine từ các nước Âu Mỹ, thông qua con đường ngoại giao.

* Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken hôm thứ Hai 6/9 đã lên án “sự kết tội mang động cơ chính trị và bản án đáng xấu hổ” của Belarus đối với các nhân vật đối lập Maria Kolesnikova và Maxim Znak. Ông Blinken nói trong một tuyên bố: “Các bản án này là bằng chứng cho thấy chế độ [Lukashenko] hoàn toàn coi thường nhân quyền và các quyền tự do cơ bản của người dân Belarus”.

* Anh đã trình diễn hàng không mẫu hạm HMS Queen Elizabeth với Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản hôm thứ Hai tại một căn cứ hải quân gần Tokyo, đánh dấu sự bắt đầu hiện diện quân sự thường trực của Anh tại một khu vực đang chứng kiến sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc.

* Hôm thứ Hai 6/9, Việt Nam phạt một thanh niên 5 năm tù vì vi phạm các quy định nghiêm ngặt phòng chống dịch COVID-19 và làm lây lan virus corona cho người khác, truyền thông nhà nước đưa tin. Lê Văn Trí, 28 tuổi, bị kết tội “lây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm” tại phiên tòa kéo dài một ngày ở Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đưa tin. Trí từ TP Hồ Chí Minh về Cà Mau … và vi phạm quy định kiểm dịch 21 ngày, đã lây nhiễm virus corona cho tám người, một trong số họ đã chết vì virus sau một tháng điều trị.

* Taliban hôm thứ Hai 6/9 tuyên bố chiến thắng các lực lượng kháng cự ở thung lũng Panjshir phía đông bắc Kabul. Với chiến thắng này, Taliban tuyên bố họ đã kiểm soát hoàn Afghanistan và hứa sẽ sớm công bố một chính phủ mới. Trong khi đó, ông Ali Maisam Nazary, người đứng đầu quan hệ đối ngoại của NRFA, cho biết tuyên bố chiến thắng của Taliban là sai và các lực lượng đối lập vẫn tiếp tục chiến đấu. Ông Nazary nói trên Facebook: “Lực lượng NRF có mặt ở tất cả các vị trí chiến lược trên khắp thung lũng để tiếp tục chiến đấu.”

* Sau nhiều tháng áp dụng các biện pháp cứng rắn theo kiểu thiết quân luật, tình hình dịch bệnh tại các tâm dịch ở Việt Nam vẫn không có dấu hiệu sẽ được sớm kiểm soát trong khi nhiều người dân ca thán vì tình trạng kiệt quệ tài chính, còn các nhà phân tích thì liên tục cảnh báo về nguy cơ sụp đổ nền kinh tế và các hệ luỵ xã hội khác.

* ruyền thông Việt Nam nói việc chuyển từ xét nghiệm trọng tâm, trọng điểm sang xét nghiệm diện rộng là một trong những thay đổi lớn nhất trong chiến lược phòng chống Covid-19. Tuy nhiên, Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn từ Đại học New South Wales cho rằng đây là một chiến lược rất tốn kém trong lúc hiệu quả đem lại không cao. Nêu lên các tỷ lệ sai số được phép trong công tác xét nghiệm đại trà, Giáo sư Tuấn, người đồng thời là Giám đốc Trung tâm Công nghệ Y tế thuộc Đại học Công nghệ Sydney (UTS), Australia, nói việc làm test đại trà cho mọi đối tượng sẽ dẫn đến việc thu được kết quả xét dương tính giả và âm tính giả cao, không đảm bảo đạt được mục tiêu bóc tách chính xác các F0.

* “Chúng tôi sẽ quay trở lại Afghanitan,” Thượng nghị sỹ Hoa Kỳ Lindsey Graham tuyên bố không lâu sau khi quân đội Mỹ rút hết khỏi quốc gia vùng Nam Á. Gương mặt thuộc đảng Cộng Hòa, trong cuộc phỏng vấn với BBC (06/09), nói rằng phe Taliban “không hề cải tổ, không hề mới mẻ”, và cảnh báo rằng sự trở lại nắm quyền của phe này tại Afghanistan sẽ dẫn tới nhiều hệ lụy đáng lo ngại.

* Thủ tướng Scott Morrison cho biết Australia đã thay đổi chiến lược Covid: đến lúc bỏ phong tỏa và “ra khỏi hang”. Ông cho biết lần đầu tiên, người Úc sẽ sớm “sống chung với virus’ – tức là không cố gắng loại bỏ nó. Đó là một sự thay đổi mạnh mẽ đối với một quốc gia từng chứng kiến rất ít ca nhiễm. Giờ đây, ông đã theo sát chính quyền bang New South Wales khi nói rằng tiêm chủng là con đường duy nhất để Úc mở cửa trở lại. Victoria – bao gồm cả Melbourne – cũng đã từ bỏ chính sách Covid Zero trong tuần này.

* Brazil, Argentina, Chile, Peru, Colombia, Uruguay và Paraguay đã trải qua đợt bùng phát nghiêm trọng hồi đầu năm, ngay cả khi vaccine bắt đầu đến khu vực này. Các biện pháp kiểm soát dịch bệnh không đồng đều, phần lớn lỏng lẻo, vì các chính phủ đang tuyệt vọng để khởi động lại nền kinh tế đang suy yếu. Các chính phủ vẫn phong tỏa biên giới nghiêm ngặt, nhưng không có biện pháp truy vết mới hoặc ngăn chặn quy mô lớn nào được áp dụng. Tại Brazil, quốc gia có số ca mắc Covid-19 cao thứ 3 thế giới, ghi nhận số ca nhiễm mới giảm rất nhanh. Số ca mắc mới ngày 4/9 ở mức 21.804 ca, giảm sâu so với con số kỷ lục 115.228 ca mắc mới vào ngày 23/6. Theo các chuyên gia y tế, một yếu tố dẫn đến sự sụt giảm ca nhiễm mới là khu vực này đã mở rộng độ phủ của vaccine.

* Các sĩ quan quân đội tuyên bố áp dụng lệnh giới nghiêm toàn quốc tại Guinea, sau khi quốc gia này vừa xảy ra vụ đảo chính phế truất Tổng thống Alpha Conde. “Lệnh giới nghiêm sẽ được thực hiện từ 20h (hàng ngày) trên phạm vi toàn quốc và sẽ có hiệu lực cho tới khi có thông báo mới”, một sĩ quan nói trên kênh truyền hình nhà nước, CNN đưa tin ngày 6/9. Trước đó, một đơn vị quân đội tinh nhuệ ngày 5/9 tuyên bố giành chính quyền Guinea và phế truất Tổng thống Alpha Conde, theo Guardian.

* Nghiên cứu gần đây cho thấy vaccine Moderna giúp thúc đẩy phản ứng miễn dịch mạnh hơn so với Pfizer. Đồng thời, sự bảo vệ của Moderna cũng suy yếu chậm hơn so với vaccine Pfizer. Trong khi các chính phủ và các nhà khoa học trên thế giới vẫn đang tranh luận về việc ai cần mũi tiêm vaccine tăng cường và khi nào, các nghiên cứu mới đây đã cho thấy vaccine Moderna có thể mang tới khả năng bảo vệ lâu dài hơn Pfizer, theo Financial Times.

* Đại sứ Qatar tại Afghanistan cho biết đội ngũ kỹ thuật có thể mở cửa lại sân bay Kabul để tiếp nhận viện trợ. Một số ít chuyến bay nội địa cũng đã cất cánh từ đây. Theo Al Jazeera, đại sứ Qatar tại Afghanistan Saeed bin Mubarak Al Khayarin ngày 4/9 cho biết đường băng của sân bay đã được trùng tu. Hai chuyến bay khởi hành từ Kabul đến các thành phố Mazar-i-Sharif và Kandahar cũng đã cất cánh. Trước đó, Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani hôm 2/9 nói quốc gia này đang thảo luận với Taliban và phối hợp với Thổ Nhĩ Kỳ để mở cửa trở lại sân bay quốc tế Hamid Karzai.

* Luật sư Alex Murdaugh bị bắn khi đang thay lốp xe, chỉ ba tháng sau khi vợ và con trai ông bị giết mà chưa tìm ra thủ phạm. Alex Murdaugh bị kẻ lạ mặt bắn vào đầu khi thay lốp xe bên vệ đường ở hạt Hampton, bang Nam Carolina, hôm 4/9, nhưng đã tỉnh táo và có thể nghe gọi điện thoại từ giường bệnh. Murdaugh cho biết nghi phạm lái xe tải chạy qua ôtô của ông, sau đó quay lại và nổ súng.