Thuốc trị Covid-19

Thuốc remdesivir hiệu quả ra sao?

Remdesivir giúp cải thiện 67% tình trạng sức khỏe của bệnh nhân nặng, rút ngắn thời gian điều trị 5 ngày, song khó sử dụng vì phải tiêm tĩnh mạch.
Remdesivir giúp cải thiện 67% tình trạng sức khỏe của bệnh nhân nặng, rút ngắn thời gian điều trị 5 ngày, song khó sử dụng vì phải tiêm tĩnh mạch.
Covid-19 là một trong những thách thức lớn nhất mà y học hiện đại từng đối mặt. Bác sĩ và các nhà khoa học đang cố gắng tìm ra phương pháp điều trị và loại thuốc có thể cứu sống người nhiễm virus. Hiện chưa có thuốc chữa Covid-19 chính thức.
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) Mỹ năm ngoái cấp phép chính thức cho remdesivir để điều trị cho bệnh nhân Covid-19. Thuốc do Gilead Sciences sản xuất, ban đầu được thử nghiệm để điều trị Ebola và viêm gan C nhưng không thành công. Trong đại dịch, các nhà khoa học phát hiện nó có thể ngăn nCoV sinh sôi trong tế bào.
Thử nghiệm lớn sau đó cho thấy remdesivir giúp giảm thời gian hồi phục của người bệnh từ 15 ngày xuống còn 11 ngày.
Nghiên cứu được đăng tải trên Tạp chí Y học New England vào tháng 5 năm ngoái. Tình nguyện viên được chia thành hai nhóm. 200 người sử dụng remdesivir trong 5 ngày. Số còn lại, bệnh nặng hơn, dùng thuốc 10 ngày. Mức độ hồi phục của họ được đánh giá trên thang điểm 7.
Trong hai tuần, tình trạng sức khỏe của 67% bệnh nhân cải thiện ở mức 2/7, cao hơn đôi chút so với nhóm thứ hai. Sau khi điều chỉnh thông số, các nhà nghiên cứu kết luận: thay đổi thời gian dùng thuốc không tạo ra sự khác biệt quá lớn. Tỷ lệ tình nguyện viên khỏi và tử vong do Covid-19 là như nhau.
“Nghiên cứu cho thấy thuốc rút ngắn thời gian nằm viện mà không làm ảnh hưởng đến cả quá trình điều trị. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm ở môi trường bệnh viện và bảo đảm nguồn cung hạn chế trong thời kỳ đại dịch”, giáo sư David Hui Shu-cheong, chuyên gia hô hấp, Đại học Trung Quốc, nhận định.
Remdesivir được dùng cho cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 10 năm ngoái và được FDA phê duyệt chính thức ngay sau đó. Thuốc giờ đây có thể sử dụng cho bệnh nhân từ 12 tuổi trở lên.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn nghi ngờ về hiệu quả của remdesivir. Họ chỉ ra rằng hiện chưa đủ bằng chứng cho thấy thuốc thực sự ngăn ngừa tử vong. Ngày 19/11/2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo không nên sử dụng remdesivir.
Hội đồng chuyên gia thuộc nhóm Phát triển Hướng dẫn (GDG) đánh giá dựa trên bằng chứng từ 4 cuộc thử nghiệm lâm sàng, với hơn 7.000 bệnh nhân tham gia. Hội đồng kết luận thuốc remdesivir phải được tiêm tĩnh mạch, do đó tốn kém và phức tạp trong quản trị, không mang lại hiệu quả có ý nghĩa đến tỷ lệ tử vong hoặc các kết quả quan trọng khác cho bệnh nhân.
Dù vậy, khuyến nghị này không ảnh hưởng đến Mỹ. Theo chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Gilead Sciences, ông Daniel O’Day, cứ hai người Mỹ nhập viện vì Covid-19 thì một người điều trị bằng remdesivir. Liệu trình 5 ngày có giá 3.120 USD. Công ty đã kiếm được 2,8 tỷ USD từ thuốc chỉ trong năm 2020.
Giữa tháng 5 năm ngoái, chính phủ Nhật Bản quyết định cho sử dụng thuốc remdesivir để điều trị Covid-19. Thuốc được cấp phép khẩn cấp, 4 ngày sau khi nhà sản xuất Gilead nộp đơn xin phê duyệt tại nước này.
Hàn Quốc bắt đầu sử dụng thuốc kháng virus remdesivir để điều trị bệnh nhân Covid-19 từ ngày 1/7 năm ngoái. Thuốc ưu tiên cho các bệnh nhân nặng, thở máy.
Cùng tháng, Ủy ban châu Âu chấp thuận có điều kiện với remdesivir. Bác sĩ được sử dụng thuốc cho những bệnh nhân nặng và nghiêm trọng. Đây trở thành phương pháp điều trị đầu tiên cho Covid-19 trong khu vực. Động thái diễn ra chỉ một tuần sau khi Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) bật đèn xanh, cho phép dùng remdesivir đối với người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên, có triệu chứng viêm phổi và cần hỗ trợ oxy.
‘Cấp phép ra thị trường có điều kiện’ là một trong những cơ chế quản lý được EU tạo ra để tiếp cận sớm các loại thuốc đáp ứng nhu cầu y tế khẩn cấp, chẳng hạn đối phó với đại dịch như hiện nay. Quyết định có hiệu lực tại khu vực trong vòng một năm, có thể được gia hạn hoặc cấp phép vĩnh viễn nếu nhà sản xuất cung cấp đủ dữ liệu cần thiết, cho thấy hiệu quả và độ an toàn của sản phẩm. Đến nay, châu Âu chưa có quyết định mới.
Gần một năm rưỡi trong đại dịch, thuốc điều trị Covid-19 vẫn là lỗ hổng lớn. Bản thân remdesivir không dễ dùng trên người, cần truyền tĩnh mạch và theo dõi vài ngày trong bệnh viện. Nhà sản xuất Gilead cho biết ở dạng viên, thuốc sẽ bị gan phân hủy trước khi đi đến máu.

Thục Linh (Theo SCMP, Reuters, WSJ)

——————

Thuốc Molnupiravir

Hoa Kỳ nghiên cứu thành công thuốc uống điều trị Covid-19 mở ra hy vọng chấm dứt đại dịch trên toàn thế giới.
Mỹ đang thử nghiệm giai đoạn 3 loại thuốc điều trị Covid-19 qua đường uống và có thể đưa ra thị trường vào cuối năm nay.
Đây là một tin vui với tất cả người dân trên toàn thế giới trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp.
Loại thuốc kháng virus có tên Molnupiravir của Mỹ đang là ứng viên tiềm năng nhất cho hy vọng chấm dứt đại dịch Covid-19 trong tương lai gần.
Thuốc Molnupiravir được phát triển bởi sự hợp tác giữa 2 công ty Rigibel (Đức) và Merk (Mỹ). Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 và giai đoạn 2 đã hoàn tất với hiệu quả 100% trên các bệnh nhân Covid-19. Sau 5 ngày, tải lượng virus của bệnh nhân xuống thấp đến ngưỡng không lây lan.
Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 cũng gần đi đến chặng cuối với hiệu quả rất tốt, dự kiến sẽ có kết quả ngay trong mùa thu năm nay.
Nếu quá trình nghiên cứu suôn sẻ, thuốc Molnupiravir sẽ được đưa ra thị trường trong 4-5 tháng tới.
Loại thuốc này được nghiên cứu dựa trên thuốc gốc chống lại virus cúm, có tác dụng ức chế sự sao chép của các virus RNA trong đó có SARS-CoV-2 khiến virus không nhân lên và bị đào thải rất nhanh, giúp bệnh nhân khỏi bệnh. Đặc biệt, thuốc có rất ít tác dụng phụ, phổ biến là nhức đầu, mất ngủ.
Molnupiravir sử dụng dễ dàng qua đường uống, điều trị các bệnh nhân nhiễm SARS-CoV-2 giai đoạn đầu. Theo đó, mỗi bệnh nhân sẽ uống 2 liều mỗi ngày và duy trì trong 5 ngày ngay tại nhà.
Nếu nghiên cứu pha 3 thành công, trong tương lai việc điều trị SARS-CoV-2 sẽ giống như điều trị các loại cúm khác.
Hiện tại, Chính phủ Mỹ đã chi khoảng 1,2 tỉ USD để mua 1,7 triệu liệu trình thuốc Molnupiravir sử dụng cho các bệnh nhân Covid-19. Nếu kết quả thành công, FDA của Mỹ sẽ cấp phép cho loại thuốc này.
Từ tháng 3 năm ngoái, sau khi phát hiện hàng triệu con chồn bị chết hàng loạt tại các trang trại ở Hà Lan và Nauy do một chủng coronavirus, nhóm nghiên cứu đã cho chồn sử dụng thuốc Molnupiravir. Kết quả không phát hiện virus trong các con chồn bị bệnh sau 24 giờ. Từ kết quả đó, nhóm nghiên cứu tiếp tục phát triển, nâng cấp thuốc Molnupiravir để thử nghiệm trên người.
Ngày 9/7 vừa qua, Phòng thí nghiệm Hetero của Ấn Độ cũng đang xin cơ quan quản lý cấp phép thuốc Molnupiravir để sử dụng trong chương trình khẩn cấp sau khi nghiên cứu thử nghiệm ban đầu cho thấy thuốc có tác dụng giảm tỉ lệ nhập viện và tăng tốc độ hồi phục của các bệnh nhân Covid-19 nhẹ.