Tin Vắn

Ngày 22– 10 – 2021

* Vaccine COVID-19 của Pfizer/BioNTech hiệu nghiệm 90,7% chống lại virus corona nơi trẻ em từ 5 đến 11 tuổi trong thử nghiệm lâm sàng, hãng dược Mỹ cho biết ngày thứ Sáu. 16 em nhận giả dược trong cuộc thử nghiệm mắc COVID trong khi trong nhóm nhận vaccine thật chỉ có 3 em bị nhiễm virus corona, Pfizer nói trong các tài liệu báo cáo nộp cho Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).

* Điện Kremlin hôm thứ Sáu 22/10 nói việc NATO thông qua chiến lược mới tập trung vào Nga càng khẳng định thêm rằng quyết định của Moscow về cắt đứt quan hệ với NATO là đúng đắn. Các bộ trưởng quốc phòng khối NATO trong tuần này nhất trí về một kế hoạch tổng thể mới về phòng thủ trước bất kỳ cuộc tấn công tiềm tàng nào của Nga trên nhiều mặt trận, tái khẳng định mục tiêu cốt lõi của khối liên minh là ngăn chặn Moscow, cho dù cũng đang ngày càng tập trung chú ý tới Trung Quốc.

* Các chương trình vũ khí siêu thanh của Lầu Năm Góc gánh chịu một bước lùi hôm thứ Năm 21/10 khi một tên lửa đẩy mang vũ khí siêu thanh bị trục trặc, những người được báo cáo về kết quả thử nghiệm cho biết. Hai người trong số đó cho biết cuộc thử nghiệm nhằm xác nhận các thông số của một trong những phương tiện lướt siêu thanh đang được phát triển của Lầu Năm Góc. Các phương tiện lướt siêu thanh được phóng từ tên lửa trong tầng cao của bầu khí quyển trước khi lướt tới mục tiêu với tốc độ gấp 5 lần tốc độ âm thanh, khoảng 6.200 km/h. Các công ty như Lockheed Martin và Raytheon Technologies đang nỗ lực phát triển khả năng vũ khí siêu thanh cho Hoa Kỳ.

* Australia cho biết họ đang đề nghị Trung Quốc trả lời câu hỏi vì sao xuất khẩu tôm hùm của họ bị ngăn chặn, sau khi một quan chức hải quan hàng đầu của Hong Kong nói Bắc Kinh đã áp đặt các hạn chế thương mại và hành vi buôn lậu tôm hùm là vấn đề an ninh quốc gia. Hầu hết các loại hải sản tươi sống xuất khẩu của Australia, được thực khách Trung Quốc đánh giá cao vì có màu đỏ tươi, đều đã bán vào Trung Quốc đại lục cho đến khi xảy ra căng thẳng ngoại giao vào năm 2020 dẫn đến việc Bắc Kinh dựng một loạt các rào cản thương mại không chính thức đối với hải sản của Australia.

* Chiều 21/10, Công an thành phố Vũng Tàu bắt giam ông Nguyễn Thiên Nghĩa, với cáo buộc đăng tải, chia sẻ trên Facebook “nhiều bài viết sai sự thật về công tác phòng, chống dịch COVID-19”. Truyền thông nhà nước cho biết rằng từ tháng 7/2021, ông Nguyễn Thiên Nghĩa đã liên tục đăng trên mạng xã hội hàng chục bài viết có nội dung “bịa đặt, sai sự thật, xuyên tạc” công tác phòng chống dịch bệnh thông qua tài khoản “Nghĩa Nguyễn Thiên”.

* Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden nói sẽ bảo vệ Đài Loan nếu Trung Quốc tấn công, nhưng sau đó một phát ngôn viên của Nhà Trắng lại nói rằng nhận xét của ông Biden không phải là sự thay đổi trong chính sách. Mỹ có luật yêu cầu giúp Đài Loan tự vệ nhưng lâu nay Washington theo đuổi chính sách “mơ hồ chiến lược”, tức là tránh nói rõ liệu Mỹ thực sự sẽ làm gì nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.

* Hàn Quốc vừa phóng tên lửa ‘cây nhà lá vườn’ đầu tiên, thúc đẩy tham vọng của nước này trong không gian. Tên lửa vệ tinh II của Hàn Quốc, được gọi là Nuri, cất cánh từ Goheung, cách Seoul khoảng 500 km về phía nam. Tổng thống Moon Jae-in cho biết tên lửa này đã hoàn thành toàn bộ trình tự bay nhưng không thành công trong mục tiêu đưa một vệ tinh giả lên quỹ đạo.

* Khi giới chức Trung Quốc nói nhiều hơn đến mục tiêu “thịnh vượng chung”, tầng lớp giàu có là những người lo lắng nhất. Họ đang tìm mọi cách để giữ lại khối tài sản của mình. Trong những ngày này, giới nhà giàu Trung Quốc khó có thể ngủ ngon. Từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đẩy mạnh chiến dịch “thịnh vượng chung”, tái phân phối tài sản trong xã hội, họ bị đẩy vào thế phòng thủ. Nhiều người lựa chọn xóa tài khoản mạng xã hội hay tìm cách gửi tiền đi chỗ khác.

* Hạ viện Mỹ đề nghị khởi tố Stephen Bannon, nguyên cố vấn của ông Trump, với tội danh coi thường quốc hội do không chấp hành yêu cầu cung cấp lời khai về vụ bạo loạn ở Điện Capitol. Sau lần bỏ phiếu với kết quả 229 phiếu thuận và 202 phiếu chống, Hạ viện Mỹ đề nghị khởi tố ông Bannon – nguyên chiến lược gia cho cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump – vì không chấp hành yêu cầu cung cấp tài liệu và lời khai, Reuters đưa tin ngày 21/10. Sau khi có đề xuất từ Hạ viện, bộ trưởng Tư pháp Mỹ sẽ ra quyết định cuối cùng về việc có truy tố ông Bannon hay không. Quyết định của vị bộ trưởng có khả năng khởi xướng một cuộc chiến pháp lý có thể kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm.

* Hành khách làm ngơ vụ cưỡng hiếp trên chuyến tàu Philadelphia sẽ không bị truy tố và được khuyến khích trình báo thêm thông tin. SEPTA trước đó gọi vụ hiếp dâm trên chuyến tàu tuyến Market – Frankford là “hành động tội ác khủng khiếp”. Những người trên tàu chứng kiến nhưng không báo cho giới chức. Công tố viên Stollsteimer cho biết văn phòng của ông sẽ tập trung vào truy tố nghi phạm vụ hiếp dâm, được xác định là Fiston M. Ngoy, 35 tuổi. Theo tài liệu của tòa án, tên này đối mặt các tội danh hiếp dâm và tấn công tình dục.Cảnh sát trưởng SEPTA Thomas Nestel III trước đó cho biết một nhóm hành khách cầm điện thoại trên chuyến tàu có thể đã quay lại vụ cô gái bị cưỡng hiếp thay vì báo cảnh sát hay can ngăn. Nghi phạm hiện bị giam tại nhà tù hạt Delaware. Y dự kiến xuất hiện trong phiên điều trần sơ bộ diễn ra ngày 25/10.

* Mạng xã hội Truth của Trump bị nghi ngờ vi phạm bản quyền của nền tảng Mastodon và có thể đối mặt vấn đề pháp lý. Eugen Rochko, nhà sáng lập mạng xã hội Mastodon, hôm 21/10 cho biết anh đã đề nghị đội ngũ luật sư của mình đánh giá xem liệu mạng xã hội Truth mà cựu tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ra mắt có vi phạm bản quyền của Mastodon hay không. Mặc dù Mastodon là nguồn mở và bất cứ ai cũng có thể sao chép tự do, giấy phép phần mềm của họ yêu cầu những người sao chép tự tạo mã riêng và ghi rõ nguồn là từ Mastodon.

Ngày 21– 10 – 2021

* Giới tướng lĩnh Myanmar có sự nhượng bộ lớn nhất từ trước tới nay, với việc hứa trả tự do cho 5.600 người, trong đó nhiều người bị bắt do biểu tình phản đối đảo chính.

* Trả lời BBC News Tiếng Việt, giáo sư, nghệ sĩ Đặng Thái Sơn nói về các cảm xúc trào dâng khi hai học trò của ông đoạt giải ở cuộc thi piano Chopin lần thứ 18 ở Ba Lan. Cuộc thi đàn dương cầm mang tên thiên tài âm nhạc Ba Lan Frideric Chopin lần thứ 18 vừa kết thúc hôm 21/10/2020 tại Warsaw . Giải nhất trị giá 40 nghìn euro và huy chương vàng được Ban giám khảo 17 người trao cho Bruce Xiaoyu Liu, công dân Canada, 24 tuổi. Giải nhì về tay hai nghệ sĩ Alexander Gadjiev (Ý/Slovenia) và Kyohei Sorita (Nhật Bản), còn giải ba được trao cho Martin Garcia Garcia (Tây Ban Nha). Giải tư về tay Aimi Kobayashi (Nhật Bản), và Jakub Kuszlik (Ba Lan). Leonora Armellini, người Ý, được trao giải năm. Giải sáu được trao cho JJ Jun Li Bùi, công dân Canada, năm nay mới 17 tuổi.

* Mỹ luôn coi trọng vai trò trung tâm của ASEAN trong khu vực và các định chế khác như Bộ Tứ hay AUKUS ‘không nhằm để cạnh tranh hay thách thức vai trò của ASEAN’ mà chỉ là ‘để đóng góp cho lợi ích chung trong khu vực’, các quan chức và học giả Mỹ khẳng định tại một hội thảo.

* Bão hoặc áp thấp nhiệt đới được dự báo hình thành trên Biển Đông và tác động đến các tỉnh, thành phố Trung Bộ những ngày tới. Miền Trung mưa lớn kéo dài đến hết tháng 10. Thông tin trên được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đưa ra trong bản tin dự báo thời tiết tháng, công bố chiều 21/10. Từ nay đến ngày 20/11, chuyên gia nhận định Biển Đông khả năng xuất hiện 2-3 xoáy thuận nhiệt đới và ảnh hưởng trực tiếp đến Trung Bộ.

* Covid-19 một lần nữa trỗi dậy ở xứ sở sương mù, bất chấp tỷ lệ tiêm chủng cao, cho thấy mục tiêu sớm đánh bại virus bằng miễn dịch cộng đồng đã thất bại. Mùa hè qua, nước Anh trở thành thử nghiệm lớn được cả thế giới quan sát. Chính phủ Anh dỡ bỏ hết các hạn chế phòng dịch, tin rằng với tỷ lệ tiêm chủng cao cùng lây nhiễm tự nhiên trước đó, nước này sẽ an toàn trước virus SARS-CoV-2. Chỉ 3 tháng sau, biến chủng siêu lây nhiễm Delta đã mang lại câu trả lời phũ phàng, miễn dịch cộng đồng chỉ là giấc mơ không thành sự thật, theo Wall Street Journal.

* Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 20/10 đã thông báo sắp tới ông sẽ cho ra mắt mạng xã hội của riêng mình, với trang web có tên là “TRUTH Social”. TRUTH Social thuộc sở hữu của Tập đoàn Công nghệ và Truyền thông Trump (TMTG), theo AFP. “Tôi đã tạo ra TRUTH Social và TMTG để chống lại sự chuyên chế của các gã khổng lồ công nghệ. Chúng ta đang sống trong một thế giới mà Taliban xuất hiện nhiều trên Twitter, trong khi tổng thống Mỹ nhận được yêu thích lại không có tiếng nói. Điều này là không thể chấp nhận được”, ông Donald Trump nói trong một thông cáo, The Hill đưa tin.

* Khi chính quyền Afghanistan do Mỹ hậu thuẫn sụp đổ giữa tháng 8, Taliban đã kịp thời lấp khoảng trống an ninh đối thủ để lại ở Kabul và những thành phố khác. Kịch bản Afghanistan chìm trong hỗn loạn và vô chính phủ kéo dài được ngăn chặn. Taliban đang duy trì trật tự bằng “bàn tay sắt” không khác mấy giai đoạn họ cầm quyền vào thập niên 1990. Mutmaen, chỉ huy cảnh sát quận 9, tự tin Taliban sau một thời gian sẽ “đưa người dân trở về với cuộc sống bình thường”. Theo ông, người dân thành thị Afghanistan đã quen với suy nghĩ “dùng đồ uống có cồn là dân chủ, thông dâm là dân chủ và ai cũng có quyền cướp của, bắt cóc dưới chế độ cũ”. Taliban đến nay vẫn chưa thể xóa sổ được IS-K. Trong hai tháng qua, nhóm khủng bố này tổ chức hàng loạt vụ tấn công nhằm vào khu vực do Taliban quản lý, trong đó có hai vụ đánh bom nhà thờ Hồi giáo ở Kandahar và Kunduz khiến hàng chục người thiệt mạng. Kinh nghiệm lẫn năng lực chống khủng bố của Taliban đang bị đặt dấu hỏi, dù chiến thuật đánh bom tự sát mà đối thủ sử dụng đã rất quen thuộc với họ.

Ngày 20 – 10 – 2021

* Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ FDA ngày 20/10 chấp thuận cho mũi tiêm tăng cường đối với vaccine Moderna và Johnson & Johnson. FDA cũng loan báo dân Mỹ có thể chọn mũi tiêm tăng cường là một vaccine khác so với vaccine đã tiêm ban đầu. Quyết định này mở đường cho thêm hàng triệu người tại Mỹ được tăng cường bảo vệ chống biến thể Delta.

* Người được Tổng thống Joe Biden đề cử làm đại sứ Mỹ tại Trung Quốc, ông Nicolas Burns, có lập trường cứng rắn với Bắc Kinh tại buổi điều trần để được Thượng viện chuẩn nhận hôm 20/10 với tuyên bố phải chấm dứt “diệt chủng tại Tân Cương”, vi phạm nhân quyền tại Tây Tạng, và sự hiếp đáp Đài Loan.

* Nhà phê bình Alexei Navalny của Điện Kremlin đang bị bỏ tù vừa được trao giải thưởng nhân quyền hàng năm của Nghị viện châu Âu hôm 20/10 vì nỗ lực thách thức sự kìm kẹp quyền lực của Tổng thống Vladimir Putin. Ông Navalny, 45 tuổi, người bị đầu độc vào tháng 8/2020 bởi chất độc mà các quốc gia phương Tây cho là chất độc thần kinh, hiện đang thụ án 2,5 năm tù vì những vi phạm mà ông nói là bị vu khống. EU đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Nga về vụ đầu độc và bỏ tù ông Navalny.

* Hai ngày nay, nhiều người ở Việt Nam bày tỏ phẫn nộ trên mạng xã hội và đòi một cán bộ ở thành phố Hồ Chí Minh từ chức sau khi ông này nói chưa ai đói, khổ trong giai đoạn thành phố phong tỏa nghiêm ngặt vì dịch COVID-19. Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Tp.HCM nói trong một phiên họp của Hội đồng Nhân dân thành phố hôm 18/10 rằng trong gần 5 tháng qua, tình hình dịch bệnh ở thành phố rất “ác liệt, kinh hoàng” nhưng đến giờ này “chưa ai thiếu ăn, thiếu mặc, khốn khổ”, nhiều báo trong nước tường thuật vào cùng ngày.

* Lần đầu tiên, một quả thận lợn đã được cấy ghép vào cơ thể người mà không bị đào thải ngay lập tức bởi hệ thống miễn dịch của người nhận. Đây được xem một tiến bộ tiềm năng lớn giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các cơ quan nội tạng của con người để cấy ghép cho bệnh nhân hiện nay. Quy trình được thực hiện tại bệnh viện Langone của trường Đại học New York với việc sử dụng một con lợn có gen đã được chỉnh đổi để các mô của nó không còn chứa phân tử có thể kích hoạt sự đào thải ngay lập tức.

* Kinh tế Myanmar gặp khủng hoảng là do bất ổn chính trị và quản lý yếu kém sau cuộc đảo chính hồi tháng Hai, Reuters dẫn lời một quan chức Hoa Kỳ nhận định hôm 20/10, sau khi một bộ trưởng quân đội Myanmar đổ lỗi cho cuộc khủng hoảng một phần là do các đối thủ được nước ngoài hậu thuẫn.

* Một ủy ban của Hạ viện Hoa Kỳ đang điều tra vụ bạo loạn ở Điện Capitol ngày 6/1 đã nhất trí ủng hộ việc buộc tội một phụ tá hàng đầu một thời của cựu Tổng thống Donald Trump với cáo buộc khinh mạn Quốc hội. Steve Bannon đã được triệu tập để làm chứng trước bồi thẩm đoàn, nhưng ông này từ chối không thực hiện. Nếu toàn hội đồng thông qua vấn đề vào cuối tuần này, nó sẽ được chuyển đến bộ tư pháp, cơ quan có tiếng nói cuối cùng về việc buộc tội.

* Đại dịch Covid-19 hoành hành ở nhiều quốc gia cùng với dịch cúm có thể khiến hệ thống y tế các nước một lần nữa đối mặt với áp lực khi mùa đông đến. Các bác sĩ ở Mỹ đang chuẩn bị ứng phó với một “đại dịch kép”, được dự báo có thể xảy ra vào mùa đông năm nay khi bệnh cúm mùa cùng các ca mắc Covid-19 tăng đột biến. Ở châu Âu, Đức vừa đặt hàng thêm vaccine cúm. Trong khi đó, tại Anh, “đợt cảm lạnh tồi tệ nhất từ trước đến nay” trở thành từ khóa phổ biến được hàng chục nghìn người tìm kiếm trên các trang mạng.

* Lực lượng FBI hôm 19/10 bất ngờ khám xét các ngôi nhà ở Washington và New York liên quan đến ông Oleg Deripaska, một tỷ phú người Nga đang bị Mỹ áp lệnh trừng phạt. Hai nguồn tin biết rõ vụ việc cho biết Văn phòng Công tố Liên bang ở Manhattan, New York đang chủ trì cuộc điều tra liên quan đến Oleg Deripaska, ông trùm ngành kim loại được cho là có quan hệ với giới chức Nga.

* Trung Quốc triển khai hơn 100 bệ phóng tên lửa tầm xa tiên tiến tới vùng biên giới giáp Ấn Độ, trong bối cảnh các cuộc đàm phán song phương về tranh chấp biên giới vẫn bế tắc. “Quân đội Trung Quốc đã triển khai hơn 100 pháo tự hành hạng nhẹ PCL-181 gắn trên xe bệ kéo dọc biên giới với Ấn Độ. Tầm bắn của loại bệ phóng do Trung Quốc phát triển này gấp đôi so với pháo M777 của Ấn Độ”, South China Morning Post ngày 19/10 dẫn nguồn tin thân cận với quân đội Trung Quốc cho biết.

* Cơ quan An ninh Y tế Anh đang giám sát biến chủng AY.4.2 mới được phát hiện giữa lúc các ca nhiễm nCoV hàng ngày ở nước này đang tăng ở mức cao nhất kể từ cuối tháng 7. Biến chủng mới phát hiện được cho là đột biến của biến chủng Delta, Guardian cho biết hôm 19/10. Theo một thông báo tóm tắt từ Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh, được công bố hôm 15/10, “một dòng phụ của biến chủng Delta mới được phát hiện là AY.4.2 đang lây lan ở Anh”. Cơ quan này cho biết thêm rằng biến chủng đang được theo dõi và đánh giá.,

* Căn cứ chiến lược al-Tanf bị UAV mang chất nổ tấn công, nhưng không có thương vong cho lực lượng Mỹ tại đây. Quan chức Mỹ giấu tên hôm nay cho biết căn cứ al-Tanf do nước này kiểm soát tại miền nam Syria bị tấn công bởi “máy bay không người lái (UAV) và hỏa lực gián tiếp”. Nguồn tin an ninh Iraq tiết lộ vụ tấn công sử dụng 5 UAV chứa đầy chất nổ và được tiến hành từ lãnh thổ Syria.

* 6.000 binh sĩ thuộc ba sư đoàn Ba Lan được điều tới gần biên giới Belarus để hỗ trợ lực lượng biên phòng ngăn các vụ vượt biên trái phép. “Những binh sĩ này hỗ trợ lực lượng biên phòng bảo vệ biên giới của đất nước và ngăn hành vi vượt biên trái phép”, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Mariusz Blaszczak đăng trên Twitter ngày 19/10.

* Mưa đá khổng lồ đường kính 16 cm trút xuống khu vực Mackay, bang Queensland, đánh dấu trận mưa đá to kỷ lục tại đất nước. Chuyên gia Cục Khí tượng Dean Narramore cho biết mưa đá đã tấn công khu vực Yalboroo, phía bắc Mackay, bang Queensland, Australia, chiều 19/10. Nhiều viên mưa đá được ghi nhận có đường kính 12-14 cm, đặc biệt một viên có đường kính lên đến 16 cm được chụp lại ảnh, gửi về cơ quan khí tượng. “Một số người nói rằng viên đá này to bằng bàn tay, thật đáng ấn tượng. Chúng ta đang nhắc tới trận mưa đá với kích thước bằng quả bưởi”, Narramore nói.

* Gần 80% cử tri Cộng hòa muốn Trump tái tranh cử năm 2024, trong khi 94% cử tri Dân chủ phản đối. Theo cuộc khảo sát được công bố hôm 19/10 của Đại học Quinnipiac ở bang Connecticut, 78% cử tri Cộng hòa cho rằng cựu tổng thống Donald Trump nên tái tranh cử, trong khi 16% nói ông nên đứng ngoài cuộc đua. Trong khi đó, 94% cử tri Dân chủ và 58% cử tri độc lập cho rằng Trump không nên tranh cử.

* Máy bay lao ra bãi trống và bốc cháy, nhưng toàn bộ 21 người sống sót mà không bị thương nghiêm trọng. Chiếc McDonnell Douglas MD-87 hai động cơ gặp nạn khi cất cánh từ sân bay Houston Executive ở hạt Waller, bang Texas sáng 19/10, Cục Hàng không Liên bang (FAA) cho hay. Phi cơ lao qua hàng rào và bốc cháy trên bãi đất trống.

Ngày 19 – 10 – 2021

* Sản xuất đình đốn trong giai đoạn chống dịch vừa qua sẽ không khiến các nhà đầu tư nước ngoài tháo chạy khỏi Việt Nam vào lúc nước này đang dần kiểm soát được dịch và đang có những điều chỉnh chống dịch để đảm bảo duy trì sản xuất, một chuyên gia từ trong nước nói với VOA. Lưu thông hàng hóa đứt gãy do ngăn sông cấm chợ, chi phí xét nghiệm lớn, những phức tạp trong việc thực hiện ‘ba tại chỗ’ (sản xuất, ăn, ngủ tại chỗ)… vượt quá sức chịu đựng đã khiến nhiều hãng, xưởng có vốn đầu tư nước ngoài phải tạm ngừng sản xuất trong thời gian thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận thực hiện giãn cách xã hội trong 4 tháng qua.

* Hôm 18/10, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nộp đơn kiện ủy ban quốc hội Hoa Kỳ phụ trách cuộc điều tra về vụ bạo loạn ngày 6/1 tại Điện Capitol, cho rằng các thành viên đã đưa ra yêu cầu bất hợp pháp đối với hồ sơ Nhà Trắng của ông, theo Reuters. Theo đơn kiện nộp lên Tòa án cấp quận hạt của Hoa Kỳ tại thủ đô Washington, ông Trump khẳng định rằng các tài liệu mà ủy ban Hạ viện truy tìm là loại được một định chế pháp lý bảo vệ, gọi là đặc quyền hành pháp, nó bảo vệ tính bí mật của một số cuộc trao đổi thông tin của Nhà Trắng.

* Hôm 19/10, Điện Kremlin cho rằng một vụ thử vũ khí siêu thanh của Trung Quốc – mà báo chí đã đưa tin – không vi phạm nghĩa vụ quốc tế nào của Bắc Kinh, cũng không gây ra mối đe dọa nào đối với Nga và diễn ra tiếp sau các động thái tương tự của Hoa Kỳ, theo Reuters.

* Mỹ sẽ không tham dự các cuộc đàm phán quốc tế về tình hình Afghanistan do Nga tổ chức trong tuần này vì lý do hậu cần nhưng sẽ tham dự trong tương lai, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố này 18/10. Moscow ngày 20/10 sẽ tổ chức các cuộc đàm phán với giới chức từ Taliban, Trung Quốc và Pakistan, đặc sứ của Tổng thống Nga cho biết vào tuần trước.

* Hơn một năm sau khi mắc Covid-19, Thống đốc bang Virginia, Ralph Northam, lên tiếng cảnh báo về tầm quan trọng của vaccine và ảnh hưởng lâu dài của Covid-19 với người bệnh. Trong một video đăng tải ngày 19/10, ông Northam kể lại rằng sau khi mắc Covid-19 dạng nhẹ vào tháng 9/2020, ông có cảm giác giống như bị viêm xoang, sự hồi phục diễn ra nhanh chóng. Và ông đã chờ đợi khả năng cảm nhận mùi, vị trở lại. Thế nhưng, các triệu chứng này lại gia tăng và kéo dài.

* Một người đàn ông tử nạn tại miền Bắc Israel sau khi rơi từ khinh khí cầu ở độ cao khoảng 100 m và đáp xuống chiếc ôtô đang chạy trên đường. Nạn nhân, ở độ tuổi 20, là thành viên thuộc đội nhân viên dưới mặt đất của khinh khí cầu. Không rõ lý do gì khiến người này bị treo trên giỏ của khinh khí cầu khi nó khởi hành, BBC đưa tin ngày 19/10. Theo trang Haaretz của Israel, nạn nhân được xác định là Yogev Cohen, 28 tuổi, sống ở Kibbutz Yizre’el.

* Hôm 18/10, Mỹ đã nâng khuyến cáo hạn chế đi lại đến Singapore lên mức cao nhất, đồng thời yêu cầu người Mỹ tránh đi du lịch đến đất nước này. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đã điều chỉnh mức độ cảnh báo đối với Singapore lên cấp 4 – “mức lây nhiễm Covid-19 rất cao”. CDC cho biết: “Do tình hình hiện tại ở Singapore, ngay cả những du khách đã được tiêm chủng đầy đủ cũng có nguy cơ nhiễm virus và làm lây lan các biến chủng Covid-19”, theo Channel NewsAsia.

* Quân đội Hàn Quốc sáng 19/10 cho biết Triều Tiên phóng một vật thể bay không xác định hướng về vùng biển phía đông nước này. Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc không cho biết cụ thể Triều Tiên bắn vũ khí gì, hoặc nó bay được bao xa. Theo Reuters, Cảnh sát Biển Nhật Bản cho rằng Triều Tiên vừa phóng tên lửa.

* Latvia thông báo phong tỏa vì Covid-19 từ ngày 21/10 tới 15/11 nhằm nỗ lực làm chậm sự gia tăng đột biến các ca nhiễm ở quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng thấp bậc nhất EU. “Latvia đang có tỷ lệ mắc Covid-19 cao nhất thế giới”, Bộ trưởng Y tế Daniels Pavluts nói với báo giới đêm 18/10 sau cuộc họp khẩn cấp của chính phủ, theo Reuters.

* Taliban đề nghị các nhà công chức tài chính của chính quyền cũ quay lại làm việc, vì nhóm không thể điều hành nền kinh tế đang trên bờ vực. 4 cựu công chức chính quyền cũ Afghanistan hôm 18/10 cho biết Taliban đã yêu cầu những người từng làm việc trong Bộ Tài chính, Ngân hàng Trung ương và các ngân hàng quốc doanh khác trở lại làm việc. Ba quan chức Taliban cũng xác nhận thông tin này.

* Bộ trưởng Tư pháp Haiti ngày 18/10 cho biết Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và cảnh sát nước này đang liên hệ với băng đảng 400 Mawozo để đàm phán trả tự do cho các con tin. Nhóm 17 người bị 400 Mawozo bắt cóc ngày 16/10 khi đang trên đường đến sân bay, băng đảng này đòi tiền chuộc một triệu USD mỗi người. Trong số 17 con tin có một 5 trẻ em, bao gồm một em bé 8 tháng tuổi, số còn lại 3-15 tuổi.

* 136 tàu ngầm tấn công hoặc mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân của 6 cường quốc đang vận hành trong các vùng biển thế giới.

Ngày 18 – 10 – 2021

* Trung Quốc bác bỏ cáo buộc nói nước này đã thử tên lửa siêu thanh có khả năng mang đầu đạn hạt nhân hồi đầu năm, và nói đó là hoạt động kiểm tra tàu không gian thường lệ. Tường thuật đăng trên tờ Financial Times cuối tuần qua đã khiến Washington quan ngại; cơ quan tình báo Hoa Kỳ dường như bị bất ngờ về tin này. Tên lửa siêu thanh di chuyển nhanh và lẹ làng hơn nhiều so với tên lửa thường, và điều đó có nghĩa là việc đánh chặn chúng cũng khó hơn nhiều. Tin tức được đưa ra giữa lúc đang có quan ngại gia tăng quanh năng lực hạt nhân của Trung Quốc.

* Trước hội nghị thượng đỉnh cuối tháng 10/2021 ở Brunei, khối ASEAN đang đắn đo về sự có mặt của người Myanmar. Sau khi ra quyết định không mời Thống tướng Min Aung Hlaing, viên tướng đã lãnh đạo cuộc đảo chính lật đổ chính phủ dân cử của Myanmar dưới thời bà Aung San Suu Kyi, nước đăng cai hội nghị nhận được các yêu cầu để phe đối lập tới dự, theo Reuters. Nhưng nước chủ nhà Brunei đã nói chỉ các đại diện phi chính trị từ Myanmar mới được tới dự hội nghị, và họ dự theo tư cách gì, họp với ai, vẫn là chuyện chưa rõ.

* Dân làng ở miền đông bắc Croatia lo sợ nhà cửa sẽ bị nuốt chửng khi có tới hơn 100 hố sâu khổng lồ xuất hiện chỉ trong một tháng. Nay, các nhà khoa học đang tìm hiểu xem liệu phần đất còn lại có an toàn hay không. Sự việc xảy ra bất thần mà không hề có dấu hiệu gì báo trước. Nơi lẽ ra là khu đất để luống khoai tây mới trồng nảy mầm trong vườn nhà rộng rãi của ông Nikola Borojević giờ sụp xuống thành hố sâu khổng lồ, rộng 30m và sâu đến 15m. Cái hố nhanh chóng ngập đầy nước. Nhưng đó không phải là cái hố duy nhất.

* Dự án đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông (Hà Nội) được khởi công từ tháng 10/2011 và dự tính sẽ vận hành thương mại vào năm 2015 nhưng đến nay vẫn chưa xong. Tại Kyrgyzstan cũng có một công trình hỏa xa do ngân hàng TQ cho vay vốn, và nay biến thành gánh nặng nợ nần cho quốc gia hậu Xô Viết. Nhưng các con số về hai công trình này cho thấy sự khác biệt giữa chi phí xây hỏa xa “cao cấp” ở Việt Nam và Trung Á. Công trình tại Kyrgyzstan dài 433 km, chi phí sau khi đã đội vốn vay của TQ có thể lên tới 4,5 tỷ USD. Công trình tại Hà Nội có chiều dài chỉ 13,1 km nhưng đã đội vốn lên tới 441 triệu USD.

* Thống tướng Myanmar thông báo sẽ phóng thích hơn 5.000 người bị bắt giữ vì biểu tình phản đối chính biến, chỉ vài ngày sau khi ông bị loại khỏi Hội nghị thượng đỉnh ASEAN. Tổng cộng 5.636 phạm nhân sẽ được trả tự do để đánh dấu lễ Thadingyut sắp tới, AFP dẫn lời Thống tướng Myanmar Min Aung Hlaing đưa tin ngày 18/10. Hơn 1.300 người trong số đó sẽ được phóng thích với điều kiện họ ký cam kết không tái phạm, vị thống tướng nói. Ông không cho biết thông tin cụ thể về những người sẽ được trả tự do, theo AFP.

* Tướng Colin Powell, cựu Ngoại trưởng và cựu Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, vừa qua đời ngày hôm nay ở tuổi 84 vì biến chứng Covid-19. Thông tin trên được đưa ra trên trang Facebook cá nhân của ông Powell, Reuters đưa tin ngày 18/10. Tại thời điểm mất, ông Powell đang được điều trị tại Trung tâm Y tế Quân đội Quốc gia Walter Reed tại bang Maryland, Mỹ. Trước đó, ông đã được tiêm chủng đầy đủ. Ông Powell là ngoại trưởng da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ.

* Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã rời bệnh viện ở Nam California hôm 17/10 sau khi phải nhập viện và vào phòng hồi sức tích cực vì bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu. Ông Bill Clinton đã rời Trung tâm Y tế Irvine thuộc Đại học California cùng với vợ là bà Hillary Clinton – cựu Ngoại trưởng và ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ năm 2016, Reuters đưa tin.

Bác sĩ Alpesh Amin, người giám sát việc điều trị cho ông tại bệnh viện, cho biết ông Clinton được xuất viện sau khi sốt và số lượng bạch cầu trở lại bình thường. Ông sẽ hoàn thành đợt điều trị kháng sinh tại nhà ở New York.

* Nga sẽ dừng hoạt động phái đoàn của mình tại NATO bắt đầu từ tháng 11 để phản ứng việc liên minh quân sự này trục xuất 8 công dân Nga, Ngoại trưởng Sergei Lavrov tuyên bố. Đồng thời, nhân viên phái đoàn quân sự của NATO tại Moscow cũng sẽ bị rút giấy phép từ ngày 1/11, ông Lavrov nói, truyền thông Nga đưa tin ngày 18/10, theo Reuters. “Nếu thành viên NATO có chuyện gấp, họ có thể liên hệ với đại sứ quán của chúng tôi tại Bỉ để đặt câu hỏi”, ông Lavrov nói, TASS đưa tin.

* Những khoản tiền lớn đang đổ vào các cuộc chiến giành ghế Hạ viện và Thượng viện dù hơn một năm nữa cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mới diễn ra. “Quỹ chiến tranh”, khoản tiền được quyên góp để chi phí cho các cuộc vận động giành ghế ở Quốc hội Mỹ, của cả hai đảng đã đạt 128 triệu USD. Con số này cao hơn gấp đôi tổng số tiền được quyên góp cùng thời điểm vào năm 2020 và vượt xa các cuộc bầu cử trước đó. Các thành viên hàng đầu Hạ viện đang huy động được hơn 1 triệu USD mỗi quý. Và hơn 20 thượng nghị sĩ cùng ứng cử viên cho ghế Thượng viện cũng ở trên ngưỡng này, New York Times đưa tin.

* Đại sứ Pháp tại Belarus đã lên đường về nước sau khi chính quyền Belarus bất ngờ ra lệnh trục xuất ông, hãng tin AFP dẫn lời Đại sứ quán Pháp ở Minsk hôm 17/10. Hiện chưa có lời giải thích nào về việc trục xuất Đại sứ Pháp Nicolas de Bouillane de Lacoste được đưa ra. Truyền thông Belarus đưa tin chính quyền Minsk cũng đã triệu hồi đại sứ của mình tại Paris là Igor Fesenko. Tuy nhiên, trên trang web của mình, Đại sứ quán Pháp cho biết vào ngày 13/10, Đại sứ de Lacoste đã tiếp đón một số đại diện của tổ chức phi chính phủ Belarus bị cấm gần đây là “Govori Pravdu” (Nói sự thật).

* Sở cảnh sát Delhi, bang Ohio cho biết họ vừa trục vớt được chiếc ôtô của người phụ nữ gốc Việt mất tích cùng hai đứa con gần 20 năm trước, CNN đưa tin hôm 16/10. Chiếc ôtô được tìm thấy trên sông Ohio thuộc thành phố Aurora, bang Indiana, theo tuyên bố từ Sở cảnh sát Delhi hôm 15/10. Aurora cách Delhi khoảng 38 km về phía tây. Cũng theo tuyên bố, Stephanie Van Nguyen, 26 tuổi, cùng hai đứa con nhỏ tuổi – bao gồm Kristina, 4 tuổi và John, 3 tuổi, mất tích vào năm 2002 ở Delhi – khu ngoại ô của thành phố Cincinnati, bang Ohio. Các nhà chức trách đã điều tra thêm và xác nhận hôm 13/10 rằng họ đã phát hiện ra chiếc xe của Stephanie Van Nguyen bị chìm dưới sông Ohio. Giới chức trách đang xác định xem các nạn nhân có trong xe hay không, cảnh sát cho biết.

* Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin từ quan chức an ninh cho biết 17 nhà truyền giáo đạo Cơ đốc và người thân (trong đó có trẻ em) đã bị bắt cóc ở Haiti hôm 16/10. Vụ bắt cóc xảy ra khi những những nhà truyền giáo đang rời một trại trẻ mồ côi ở thủ đô Port-au-Prince (Haiti), theo CNN. Một nguồn tin giấu tên trong lực lượng an ninh Haiti cho biết các nạn nhân là 17 nhà truyền giáo Mỹ và người thân. Nhiều “đàn ông, phụ nữ và trẻ em” đang bị một băng đảng có vũ trang giam giữ. Họ đều liên quan đến Cơ quan Hỗ trợ Cơ đốc ở Ohio (Mỹ), theo Washington Post.

* Phi hành đoàn trên tàu vũ trụ Thần Châu 13 (Shenzhou-13) đã cập bến trạm vũ trụ Thiên Cung, chuẩn bị thực hiện sứ mệnh kéo dài 6 tháng. Hôm 16/10, ba phi hành gia trên tàu vũ trụ Thần Châu 13 đã cập bến module lõi trạm vũ trụ Thiên Cung. Họ phát biểu trong một đoạn video trực tiếp để báo cáo về hành trình của mình.

* Bởi nhu cầu ngày càng giảm, hàng trăm triệu bất động sản tại Trung Quốc rơi vào cảnh được rao bán nhưng không ai mua, tạo ra những “thành phố ma” nổi tiếng. “Bom nợ” Evergrande vẫn đang là chủ đề thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu, bởi rắc rối của tập đoàn này chỉ là phần nhỏ trong cuộc khủng hoảng dư thừa bất động sản tại Trung Quốc. Các nhà phân tích cho biết thị trường bất động sản Trung Quốc đang dần nguội lạnh sau một thời gian dài các nhà đầu tư chạy đua xây dựng trong khi khả năng mua sắm của người dân có giới hạn.

* Bà Nguyễn Thị Mai Anh, vợ cố Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu, chủ nhân của Bệnh viện Vì Dân (nay là Bệnh viện Thống Nhất) vừa qua đời tại Mỹ. Bà Nguyễn Thị Mai Anh sinh năm 1931 tại Mỹ Tho, kết hôn với ông Nguyễn Văn Thiệu năm 1951. Bà không tham dự vào chính trị mà chỉ tập trung vào các hoạt động xã hội. Bà thành lập Bệnh viện Vì Dân (nay đã đổi tên thành Bệnh viện Thống Nhất), bằng hình thức kêu gọi hỗ trợ đóng góp từ các nhà từ thiện, nhà hảo tâm; công trình khởi công ngày 17/8/1971 và khánh thành ngày 2-/3/1973. Bệnh viện lúc đó có 400 giường và các phân khoa ngoại và nội trú, giải phẫu, xét nghiệm, tai mũi họng, quang tuyến, nhãn khoa, nhi đồng, nhà thuốc. Theo báo chí mô tả, Bệnh viện Vì Dân lúc đó là bệnh viện hiện đại nhất ở miền Nam.

* Nhà báo Phạm Đoan Trang cùng hai nhà hoạt động cho quyền đất đai, Trịnh Bá Phương và Nguyễn Thị Tâm, sẽ được đưa ra xét xử trong các phiên toà riêng biệt vào đầu tháng sau tại Hà Nội, theo Luật sư Đặng Đình Mạnh. Ông Mạnh, người sẽ bào chữa cho bà Trang và ông Phương, hôm 18/10 cho VOA biết rằng trước đó trong ngày, ông đã nhận được văn bản thông báo của Toà án Hà Nội về việc xét xử ông Phương cùng bà Tâm vào ngày 3/11, và bà Trang trong một phiên toà khác vào ngày 4/11. Nhiều tổ chức và chính phủ quốc tế trong hơn một năm qua cũng đã kêu gọi trả tự do cho bà Trang cũng như ông Phương cùng những người dân làng Dương Nội khác, gồm bà Cấn Thị Thêu và con trai Trịnh Bá Tư, bị bắt và xử phạt tù giam trong các phiên toà khác nhau.

* Lào tiếp nhận đoàn tàu tốc độ cao đầu tiên của nước này hôm 16/10 để chuẩn bị vận hành, các báo Việt Nam đưa tin, dẫn lại tin của Trung Quốc. Hệ thống tàu này, bao gồm cả đường ray và các đoàn tàu, được đầu tư bằng vốn vay của Trung Quốc và cũng do chính Trung Quốc xây dựng, chế tạo. Các báo Việt Nam dẫn lại tin của Tân Hoa Xã hoặc Hoàn Cầu Thời Báo cho biết Trung Quốc mới đây giao cho Lào đoàn tàu tốc độ cao chạy tuyến nối Lào với Trung Quốc sẽ khai trương vào ngày 2/12 tới, sau 5 năm thi công với số tiền xấp xỉ 6 tỉ đôla.

* Hôm 18/10, các nhà lãnh đạo ở bang Kerala, miền nam Ấn Độ phải mở các đập gần tràn, sau khi ít nhất 22 người chết do mưa lớn ập đến bang này vào cuối tuần qua, theo Reuters. Lượng mưa trên khắp bang đã dẫn đến lũ quét và sạt lở đất ở một số khu vực, trong khi quân đội và hải quân Ấn Độ được điều động để giải cứu người dân.

* Chính quyền Tổng thống Joe Biden trước giữa tháng 11 năm nay sẽ tái tục chương trình có từ thời cựu Tổng thống Donald Trump buộc những người xin tị nạn phải lui qua phía biên giới Mexico trong lúc chờ toà di trú Mỹ giải quyết đơn xin tị nạn, các giới chức Mỹ cho biết ngày 14/10.

Ngày 15 – 10 – 2021

* Mỹ tuyên bố sẽ mở cửa biên giới lại cho những người đã tiêm đầy đủ vaccine Covid từ 33 quốc gia kể từ ngày 8/11. Theo quy định mới mà Nhà Trắng vừa công bố, những người đã tiêm đầy đủ vaccine Covid và có xét nghiệm âm tính trong 72 giờ trước khi bay sẽ được vào Mỹ. Động thái này chấm dứt những hạn chế cứng rắn nhất đối với các hành khách nước ngoài kể từ đầu năm ngoái. “Chính sách này được dẫn đường bởi y tế công, nghiêm ngặt và nhất quán,” một người phát ngôn Nhà Trắng nói.

* Một hội đồng chuyên gia cố vấn của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã nhất trí bỏ phiếu hôm 14/10 để khuyến nghị tiêm liều ba (liều tăng cường) vaccine Covid-19 Moderna cho người Mỹ từ 65 tuổi trở lên và người có nguy cơ cao mắc bệnh nặng, hoặc có khả năng tiếp xúc với virus do đặc thù công việc. Nếu FDA chấp thuận việc tiêm liều Moderna tăng cường, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) sẽ đưa ra các khuyến nghị cụ thể về những người nên tiêm phòng, theo Reuters. Các cố vấn của CDC dự kiến gặp mặt vào tuần tới để bàn thảo về vấn đề này.

* Một nhà lập pháp của Anh bị một người đàn ông lao vào dùng dao đâm chết hôm thứ Sáu 15/10 trong môt nhà thờ khi ông gặp gỡ cử tri thuộc khu vực bầu cử của ông. Kẻ tấn công đã đâm ông liên tiếp. David Amess, nhà lập pháp 69 tuổi thuộc đảng Bảo thủ của Thủ tướng Boris Johnson, bị tấn công vào khoảng giữa trưa trong cuộc họp tại Nhà thờ Giám lý Belfairs ở Leigh-on-Sea, đông London. Cảnh sát cho biết: “Ông ấy được các nhân viên dịch vụ khẩn cấp cứu chữa nhưng thật đáng buồn là ông đã qua đời tại hiện trường. Một người đàn ông 25 tuổi nhanh chóng bị bắt sau khi các nhân viên cảnh sát đến hiện trường, với nghi vấn đây là một vụ cố sát, và họ thu được một con dao”.

* Bộ Công Thương Việt Nam hôm 14/10 khẳng định ưu tiên hàng đầu hiện nay là hỗ trợ các doanh nghiệp tại Việt Nam đạt được “mục tiêu kép”, vừa đảm bảo an toàn trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vừa duy trì sản xuất để tránh gián đoạn chuỗi cung ứng. Cam kết của nhà chức trách Việt Nam được đưa ra tại một hội nghị trực tuyến với Samsung Việt Nam và hơn 20 nhà cung ứng của Samsung Việt Nam tại TPHCM, Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh, Bình Dương, Đồng Nai nhằm nắm bắt những khó khăn, vướng mắc và xử lý các kiến nghị của Samsung và các nhà cung ứng, và hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục sản xuất và duy trì chuỗi cung ứng trong thời gian tới.

* Hãng thông tấn Interfax dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết một tàu quân sự Nga đã ngăn chặn hoạt động của tàu khu trục Mỹ USS Chafee bị quy là tìm cách xâm nhập lãnh hải Nga ở biển Nhật Bản hôm thứ Sáu 15/10. Vụ việc diễn ra giữa lúc có cuộc tập trận hải quân Nga-Trung ở biển Nhật Bản.

* Các bác sĩ của cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton cho biết hôm thứ Năm 14/10 rằng ông đang hồi phục sau hai ngày điều trị nhiễm trùng tại một bệnh viện ở California. Ông Clinton, 75 tuổi, đã được đưa vào Trung tâm Y tế của Đại học California Irvine vào tối 12/10 vì “nhiễm trùng nhưng không liên quan đến COVID-19”, phát ngôn viên của ông là Angel Urena cho biết trên Twitter.

* Đảng Dân chủ Xã hội, đảng Xanh và đảng Dân chủ Tự do của Đức vào ngày 15/10 đã đồng ý về thỏa thuận sơ bộ để thành lập chính phủ liên minh mới. “Chúng tôi cơ bản nhất trí về một thỏa thuận sau các cuộc trao đổi”, Bộ trưởng Tài chính Olaf Scholz, thành viên đảng Dân chủ Xã hội (SPD), nói ngày 15/10. Ông Scholz còn nhận định đây “là kết quả rất tốt, qua đó cho thấy rõ ràng rằng nước Đức có thể thành lập chính phủ để đảm bảo chúng ta đạt được các bước tiến triển”, theo AFP.

* Một nhà thờ Hồi giáo dòng Shiite ở thành phố Kandahar, miền Nam Afghanistan, trở nên tan hoang sau vụ nổ lớn ngày 15/10, khiến hàng chục người chết và bị thương. Qari Saeed Khosti, người phát ngôn Bộ Nội vụ trong chính phủ của Taliban, cho biết cơ quan điều tra đang tìm hiểu vụ việc. Hình ảnh từ hiện trường cho thấy nhiều người bị thương nặng, hoặc đã chết. Họ nằm la liệt trong nhà thờ, theo Reuters. Theo AFP, số người chết được ước tính đến hiện tại là 32, trong khi 53 người khác bị thương. Vụ nổ xảy ra vào giờ cầu nguyện thứ 6, vốn quy tụ đông tín đồ. Chưa lực lượng nào tuyên bố nhận trách nhiệm vụ việc.

* Trong bài viết chung trên Zing, đại sứ 24 nước châu Âu và đại sứ EU tại Việt Nam khẳng định không còn thời gian để chần chừ cho hành động chống biến đổi khí hậu, nhấn mạnh đây là thời điểm cho các giải pháp thiết thực. Những bằng chứng đều rất rõ ràng. Vào tháng 8, các nhà khoa học trên thế giới một lần nữa kết luận rằng cần phải hành động ngay lập tức. Biến đổi khí hậu là vấn đề gần gũi và không mấy dễ chịu với thực tế hàng ngày của chúng ta, bất kể chúng ta đang sống ở đâu trên thế giới.

* Ông Trump sẽ được lấy lời khai vào ngày 18/10 trong vụ kiện dân sự về cáo buộc cận vệ của vị cựu tổng thống Mỹ hành hung người biểu tình vào năm 2015. Qua điện thoại, ông Benjamin Dictor, một luật sư cho các nguyên đơn, xác nhận lần làm chứng này được tiến hành theo lệnh do thẩm phán đưa ra từ đầu tháng, New York Times đưa tin ngày 14/10. Việc xét hỏi sẽ tập trung một phần vào “sự kiểm soát và trách nhiệm của ông Trump đối với hành vi bạo lực của các cận vệ”, ông Dictor nói.

* Cảnh sát tỉnh Macerata cho biết họ đã giải cứu một du khách Anh bị bắt cóc 8 ngày, sau khi các thủ phạm đòi tiền chuộc 8.000 USD. Trung tá Massimiliano Mengasini thuộc lực lượng Carabinieri tại tỉnh Macerata, Italy, cho biết công dân Anh giấu tên đã được xác định vị trí và giải cứu thành công vào ngày 13/10. Ba người đàn ông và một phụ nữ bị bắt với cáo buộc bắt cóc thanh niên 25 tuổi đến từ London này.

Ngày 14 – 10 – 2021

* Đại hội đồng Liên hiệp quốc ngày 14/10 bầu Mỹ trở lại Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc sau hơn 3 năm kể từ khi chính quyền ông Trump rút Mỹ ra khỏi Hội đồng có trụ sở ở Geneva gồm 47 thành viên vì cho rằng có sự thiên kiến chống lại Istrael và thiếu cải tổ. Mỹ nhận được 168 phiếu thuận trong cuộc bỏ phiếu kín của 193 thành viên Đại hội đồng. Mỹ sẽ bắt đầu nhiệm kỳ 3 năm vào ngày 1/1 năm sau, đối chọi với Bắc Kinh và Moscow là hai nước bắt đầu nhiệm kỳ trong năm nay.

* Thế vận hội Mùa đông Bắc Kinh 2022 sẽ trở thành tâm điểm chú ý với nghi lễ thắp đuốc tại di tích Olympia của Hy Lạp vào thứ Hai 18/10, trong khi những tiếng nói phản đối Thế vận hội vẫn tiếp tục trở nên lớn hơn. Thủ đô của Trung Quốc sẽ trở thành thành phố đầu tiên tổ chức cả Thế vận hội Mùa đông lẫn Mùa hè khi làm chủ nhà của sự kiện này từ ngày 4-20/2, nhưng cũng như khi diễn ra Thế vận hội Bắc Kinh 2008, các cuộc biểu tình và kêu gọi tẩy chay do vấn đề nhân quyền của Trung Quốc đã diễn ra trước ngày khai mạc, gây ra những tai tiếng.

* Những người đã chích vaccine COVID của Johnson & Johnson có đáp ứng miễn nhiễm mạnh mẽ hơn khi được tiêm tăng cường bằng vaccine của Pfizer/BioNTech hay Moderna, theo một cuộc nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia (NIH) công bố ngày 13/10. Cuộc nghiên cứu, bao gồm hơn 450 người trưởng thành đã tiêm liều vaccine đầu tiên của Pfizer, Moderna, hay Johnson & Johnson, cho thấy tiêm mũi tăng cường bằng một vaccine khác là an toàn nơi người trưởng thành. Vaccine Pfizer, Moderna dựa trên cơ chế mRNA trong khi Johnson & Johnson sử dụng công nghệ virus véc-tơ.

* Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ gặp Giáo hoàng Phanxicô vào ngày 29/10 trước khi tham dự hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày của các nhà lãnh đạo khối G20 ở Rome, ông Biden hy vọng rằng ở đó ông sẽ đạt được thỏa thuận về Mức thuế Tối thiểu Toàn cầu là 15%, một quan chức Nhà Trắng cho Reuters biết.

* Ngân hàng Thế giới (World Bank) mới công bố bản cập nhật về tình hình kinh tế vĩ mô của Việt Nam, trong đó hạ mức tăng trưởng của Việt Nam vì tác động của COVID-19. Tổ chức tài chính quốc tế này nói rằng đợt cách ly xã hội kéo dài tại các trung tâm kinh tế thời gian qua “đã gây thiệt hại đáng kể” đến GDP trong quý III/2021”, khiến GDP “suy giảm 6,2% (so cùng kỳ năm trước), ghi dấu mức giảm lớn nhất kể từ khi Việt Nam tính toán và công bố dữ liệu GDP theo quý”.

* Nhật Bản giải tán quốc hội hôm thứ Năm 14/10, tạo tiền đề cho một cuộc bầu cử vào cuối tháng, trong đó, tân Thủ tướng Fumio Kishida sẽ đối đầu với phe đối lập hiện ít được người dân ủng hộ trong cuộc đấu chọn ra người nào có thể làm tốt hơn để khắc phục nền kinh tế đang chịu tổn thất vì đại dịch. Ông Kishida được công chúng ủng hộ ở mức độ hợp lý sau 11 ngày làm việc, theo các cuộc thăm dò, đây là dấu hiệu tốt cho mục tiêu của ông là duy trì thế đa số tại hạ viện của đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đối tác trong liên minh là đảng Komeito.

* Mỹ ngày 13/10 tố cáo Campuchia thiếu minh bạch về những hoạt động xây dựng của Trung Quốc tại căn cứ hải quân lớn nhất của Campuchia và thúc đẩy chính phủ Phnom Penh minh bạch cho dân chúng biết toàn diện về sự dính líu quân sự của Bắc Kinh. Trung tâm nghiên cứu Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế ngày 13/10 công bố điều mà họ gọi là những hình ảnh vệ tinh cho thấy công trình xây dựng trong tháng 8 và tháng 9 ba tòa nhà mới và một con đường mới.

* Giá gas hiện đã tăng mạnh tại các nước châu Âu, và đã có những cáo buộc đưa ra rằng Nga đang tìm cách khai thác tình thế theo hướng có lợi cho mình. Jack Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ, gần đây bày tỏ quan ngại rằng Nga có thể sử dụng năng lượng làm một loại vũ khí chính trị. Nhưng Nga phải chịu trách nhiệm tới mức nào đối với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và giá cả tăng vọt hiện nay?

* Ít nhất 46 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương nặng trong một vụ hỏa hoạn tại tòa nhà cao 13 tầng ở miền nam Đài Loan, giới chức cho hay. Một tòa cư xá – thương mại tại thành phố Cao Hùng đã bốc cháy vào đầu giờ sáng hôm thứ Năm, sở cứu hỏa địa phương nói.

* Tòa án ở Trung Quốc kết án tử hình người đàn ông phóng hỏa thiêu sống vợ cũ ngay trên sóng livestream. Vụ tấn công khiến nữ vlogger này tử vong sau đó. Theo đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, Tang Lu bị kết tội giết vợ cũ là Lạp Mẫu – vốn là vlogger nổi tiếng người Tây Tạng. Mới đây, tòa án nhân dân ở tỉnh Tứ Xuyên tuyên án tử hình đối với Tang Lu, theo South China Morning Post.

* WHO cho biết ca mắc và tử vong do Covid-19 toàn cầu giảm lần lượt 7% và 10% trong tuần trước, tiếp tục xu hướng giảm từ cuối tháng 8. Trong đánh giá hàng tuần mới nhất về đại dịch được công bố hôm 13/10, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết có thêm khoảng 2,8 triệu ca nhiễm và 46.000 ca tử vong được xác nhận tuần trước, giảm lần lượt 7% và 10%.

* Nga ghi nhận ca nhiễm và tử vong hàng ngày do Covid-19 cao nhất kể từ khi đại dịch bùng phát, trong bối cảnh chiến dịch tiêm chủng chậm chạp. Giới chức y tế Nga hôm nay cho biết nước này ghi nhận thêm 31.299 ca nhiễm và 986 ca tử vong do Covid-19, nâng tổng số ca nhiễm và tử vong lên lần lượt 7.892.980 và 220.315. Nga hiện là vùng dịch lớn thứ năm thế giới và ghi nhận ca tử vong cao nhất châu Âu. Số liệu mới được công bố khi 31% dân số Nga được tiêm chủng đầy đủ, theo trang Gogov, trang web thống kê dữ liệu Covid-19 từ các khu vực.

* Nghi phạm giết 5 người bằng cung tên đã cải sang đạo Hồi và cảnh sát từng lo ngại những dấu hiệu cực đoan của người này. “Từng có những lo ngại liên quan cực đoan hóa”, cảnh sát trưởng khu vực Ole Bredrup Saeverud nói với các phóng viên trong cuộc họp báo tại Tonsberg, gần thị trấn Kongsberg, hôm nay, thêm rằng cảnh sát đã theo dõi nghi phạm 37 tuổi, một công dân Đan Mạch, vào năm ngoái.

* Hai công ty Mỹ giới thiệu mẫu chó robot SPUR gắn súng trường 6,5 mm tại một triển lãm ở thủ đô Washington. Mẫu chó robot gắn súng trên lưng có tên SPUR do Ghost Robotics và SWORD International sản xuất được giới thiệu tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Lục quân Mỹ, khai mạc ngày 11/10 tại thủ đô Washington.

Ngày 13 – 10 – 2021

* Một trang báo Anh, tờ Telegraph vừa cho biết giới chức nước này lo ngại việc thiếu phi công khi Anh bắt đầu mở lại ngành du lịch, lữ hành và giao thông quốc tế sau đại dịch Covid. Trong hơn một năm qua, “vài trăm phi công đã nghỉ hưu sớm” hoặc đổi nghề tại Anh, theo tờ báo (09/10/2021). Viễn cảnh thiếu phi công nhắc lại câu chuyện đang xảy ra là Anh thiếu hàng vạn tài xế xe tải, một phần vì nhân công EU bỏ về nước, một phần vì tài xế ở Anh nghỉ hưu sớm. Riêng ngành hàng không Anh đã ghi nhận số phi công “về hưu năm qua tăng gấp đôi bình thường”, tờ báo cho biết, tuy không nêu rõ con số.

* Mỹ sẽ mở lại biên giới với Mexico và Canada cho những du khách đã được tiêm phòng đầy đủ từ tháng 11. Trong một tuyên bố, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết họ sẽ cho phép việc đi lại vì các mục đích không thiết yếu bằng đường bộ và qua phà. Từ tháng 1 năm 2022, Mỹ cũng sẽ yêu cầu giấy chứng nhận tiêm phòng đối với bất kỳ phương tiện nào qua khu vực này, dù cần thiết hay không. Mỹ đã hạn chế việc đi lại từ các nước láng giềng phía bắc và phía nam kể từ tháng 3 năm 2020, vì lý do đại dịch Covid.

* Diễn viên William Shatner hôm nay 13/10 đang sắm một vai thực ngoạn mục nhất trong sự nghiệp của ông đó là cưỡi tên lửa bay vào vũ trụ — một món quà của người hâm mộ “Star Trek”, tỷ phú Jeff Bezos tặng cho Thuyền trưởng Kirk, theo AP. Nổi tiếng với vai Thuyền trưởng Kirk, nam diễn viên gốc Canada 90 tuổi Shatner cùng với ba hành khách nữa sẽ được tên lửa phóng vào không gian từ West Texas.

* Một quan chức cấp cao của Hoa Kỳ cho biết Nga đã không được mời tham dự cuộc họp trực tuyến của 30 quốc gia do Hoa Kỳ dẫn đầu để bàn việc chống các mối đe dọa ngày càng tăng của phần mềm tống tiền và tội phạm mạng, theo Reuters. Các chuyên gia an ninh mạng khu vực tư nhân cho biết có nhiều băng đảng tống tiền hoạt động từ Ukraine và Nga. Một số quan chức và nhà phân tích Mỹ cho biết các băng đảng tống tiền của Nga hoạt động với sự chấp thuận ngầm của Điện Kremlin, nhưng chính phủ Nga không kiểm soát trực tiếp.

* Các giới chức Tòa Bạch Ốc đang tập trung tháo gỡ những tắc nghẽn về chuỗi cung ứng toàn cầu cảnh báo người Mỹ có thể phải đối mặt với giá cả cao hơn và tình trạng thiếu hàng trong mùa Giáng Sinh này. Cuộc khủng hoảng nguồn cung cấp, một phần do đại dịch COVID-19 toàn cầu, không chỉ đe dọa làm giảm mức chi tiêu của Mỹ trong thời buổi quan trọng này, mà còn là một nguy cơ chính trị cho Tổng thống Joe Biden. Tòa Bạch Ốc đã nỗ lực chặn đứng lạm phát do tắc nghẽn nguồn cung gây ra và thành lập một lực lượng đặc nhiệm vào tháng 6 năm nay.

* Các nhà khoa học tại Cơ quan Quản lý Thực phẩm Dược phẩm Mỹ FDA ngày 12/10 loan báo hãng dược Moderna không đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn để được cấp phép cho sử dụng liều vaccine tăng cường thứ ba chống COVID, có thể vì tính hiệu nghiệm từ hai mũi vaccine của Moderna vẫn còn mạnh.

* Một người đàn ông bị bắt giữ sau khi dùng cung tên sát hại 5 người và khiến 2 người khác bị thương ở đông nam Na Uy hôm 13/10, cảnh sát cho biết. Hiện vẫn chưa rõ động cơ của vụ tấn công, diễn ra tại một số địa điểm ở trung tâm thị trấn Kongsberg, nhưng cảnh sát cho biết không thể loại trừ sự việc liên quan tới chủ nghĩa khủng bố, theo AFP. Quan chức cảnh sát địa phương Oyvind Aas nói rằng ông có thể xác nhận rằng 5 người đã chết trong vụ việc. Hai người bị thương đang được chăm sóc đặc biệt trong bệnh viện, tính mạng của họ dường như đã thoát khỏi nguy hiểm, ông nói trong một cuộc họp báo. Một trong hai người bị thương là sĩ quan cảnh sát làm nhiệm vụ đang ở trong một cửa hàng, một trong những nơi bị tấn công.

* Kể từ khi núi lửa Cumbre Vieja phun trào vào giữa tháng 9 đến nay, nham thạch đã bao phủ và gây thiệt hại gần 600 hecta đất. Sau khi đỉnh núi lửa sụp đổ một phần hôm 9/10, một dòng dung nham mới chảy ra phía biển, phá hủy các đồn điền trồng chuối, bơ và hầu hết ngôi nhà còn lại ở thị trấn Todoque trên đường đi. Viện Núi lửa Quần đảo Canary cho biết trong 3 tuần kể từ khi vụ phun trào xảy ra, 1.186 ngôi nhà bị phá hủy và khoảng 6.700 người buộc phải sơ tán.

* G20 quyết tâm giải quyết khủng hoảng nhân đạo tại Afghanistan, dù có thể sẽ phải điều phối nỗ lực ấy với Taliban, Thủ tướng Italy Mario Draghi nói sau một cuộc họp khẩn cấp. Trong cuộc họp do Italy – nước đang là chủ tịch G20 – chủ trì, Liên minh châu Âu (EU) cũng cam kết gói hỗ trợ trị giá 1,15 tỷ USD dành cho người dân Afghanistan, theo Reuters. Kể từ khi Taliban lên nắm quyền vào ngày 15/8, Afghanistan đã gặp phải nhiều vấn đề: Các ngân hàng hết tiền, công chức nhà nước chưa được trả lương, giá thực phẩm tăng cao khiến hàng triệu người có rủi ro chịu đói nghiêm trọng.

* Tàu FSO Safer chở 1,1 triệu thùng dầu đang trở thành một “quả bom môi trường nổ chậm” khi mắc kẹt ở Biển Đỏ suốt 5 năm qua và dần xuống cấp nghiêm trọng, khi chỉ có 7 thủy thủ trông nom. Theo mô hình dự báo được tạp chí Nature Sustainability công bố hồi đầu tuần, nếu tàu FSO Safer bị vỡ, chìm hoặc rò rỉ dầu, lượng dầu tràn từ tàu sẽ bao phủ vùng biển ngoài khơi Yemen và lan rộng tới Arab Saudi, Eritrea, Djibouti, tàn phá nghiêm trọng môi trường biển. Tàu FSO mắc kẹt ngoài khơi cảng Ras Isa của Yemen từ năm 2015 khi nhóm phiến quân Houthi kiểm soát khu vực này. Kể từ đó, tàu dầu trở thành đối tượng tranh chấp quyền sở hữu giữa phiến quân Houthi và chính phủ Yemen được quốc tế công nhận.

Ngày 12 – 10 – 2021

* Nhà lãnh đạo Bắc Hàn cam kết sẽ xây dựng một “quân đội bất bại” trong bối cảnh mà họ nói có các chính sách thù địch từ Hoa Kỳ, truyền thông nhà nước đưa tin. Kim Jong-un, Tổng Bí thư đảng Lao động cầm quyền, nói thêm việc phát triển vũ khí là nhằm mục đích phòng vệ, không phải để gây chiến. Ông Kim phát biểu tại một cuộc triển lãm quân sự hiếm hoi, nơi nhiều loại tên lửa cỡ lớn được trưng bày. Bắc Hàn gần đây thử tên vài loại tên lửa mới mà họ tuyên bố là tên lửa siêu âm chống máy bay.

* Một người đàn ông ở Rhode Island ngày 12/10 bị tuyên án gần 7 năm tù vì gian lận hơn 4,7 triệu đô la các khoản vay có thể xóa nợ từ chính phủ liên bang trong Chương trình Bảo vệ Tiền lương dành cho các doanh nghiệp chật vật vì COVID, theo các công tố viên liên bang. Ông Michael Moller, 42 tuổi, cư dân Middletown, nạp 11 đơn xin vay gian lận. Ông dùng tên của mình và những người thân quen như bố, anh em, bạn gái, con của bạn gái trên các đơn vay tiền khai gian là để trả cho nhân viên tại các doanh nghiệp ‘ma’, nhà chức trách nói.

* Điện Kremlin hôm 12/10 nói họ không đồng ý với phát biểu của tân Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida cho rằng chủ quyền của Nhật Bản mở rộng ra đến một chuỗi các đảo mà Tokyo gọi là Lãnh thổ phía Bắc, và chúng trên thực tế là một phần của Nga. “Chúng tôi không đồng ý với tuyên bố như vậy”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên trong một cuộc họp trực tuyến.

* Theo New York Times, cư dân ở New Hampshire và Massachusetts phản ánh rằng họ nghe thấy tiếng động lớn giống như tiếng nổ và cảm thấy dường như xảy ra một vụ va chạm lớn hôm 10/10. Nhiều người tưởng rằng đã có một trận động đất xảy ra. Tuy nhiên, một quan chức từ Trung tâm Thông tin Động đất Quốc gia, thuộc Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, cho biết không có bằng chứng xảy ra động đất ở vùng New England – phía đông bắc Mỹ – trong tuần qua. Một số cư dân địa phương thậm chí thắc mắc liệu có phải vụ nổ đến từ thiên thạch hay máy bay.

* Tiểu bang Louisiana của Mỹ vừa phải vứt bỏ khoảng 224.000 liều vaccine Covid-19 do người dân không chịu tiêm, làm dấy lên nhiều chỉ trích vì lãng phí vaccine. AP dẫn thông tin do Sở Y tế Louisiana cung cấp cho biết 223.918 liều vaccine Pfizer, Moderna và Johnson & Johnson (J&J) đã bị vứt bỏ. Con số đó tương đối nhỏ so với 4,4 triệu liều vaccine được phân phối cho toàn tiểu bang. Tuy nhiên, kể từ cuối tháng 7 cho tới nay, số vaccine Covid-19 bị vứt bỏ ở Louisiana tăng gần gấp ba lần, ngay cả khi bang này phải đối mặt với làn sóng đại dịch thứ tư

Ngày 11 – 10 – 2021

* Ba nhà kinh tế người Mỹ vừa được trao giải Nobel Kinh tế cho các công trình nghiên cứu đưa ra kết luận từ các thử nghiệm không định trước, hay còn gọi là “các thử nghiệm tự nhiên”. Ông David Card từ Đại học Berkely California được trao một nửa giải thưởng, và nửa kia được trao chung cho ông Joshua D. Angrist từ Viện Công nghệ Massachusetts và ông Guido W. Imbens từ Đại học Stanford. Viện Khoa học Hoàng gia Thụy Điển nói ba ông đã “hoàn toàn định hình lại các công trình thực nghiệm trong khoa học kinh tế.”

* Nhiều người bị thương, và một người được cho là đã chết sau một vụ xả súng tại một quán bar ở St. Paul, Minnesota, hôm Chủ nhật. KSTP-TV đưa tin vụ nổ súng xảy ra tại quán bar xe tải ở phố Seventh vào sáng sớm. Theo một bản tin , cảnh sát cho biết họ đã nhận được những cuộc gọi cầu xin sự giúp đỡ trong vụ việc. Khi cảnh sát đến hiện trường vào khoảng 12:15 sáng, các cảnh sát đã phát hiện ra 15 người có vết thương do súng bắn, bản tin cho biết.14 người đã được đưa đến các bệnh viện gần đó, và một phụ nữ được mô tả khoảng 20 tuổi đã chết.

* Một nhân viên Hải quân và vợ của anh ta đã bị bắt hôm thứ Bảy vì bán dữ liệu về thiết kế tàu chiến chạy bằng năng lượng hạt nhân trong gần một năm cho một cá nhân mà họ cho là đại diện chính phủ nước ngoài nhưng thực chất lại là một đặc vụ chìm của FBI. Jonathan Toebbe, 42 tuổi và vợ, Diana Toebbe, 45 tuổi, đã bị FBI và Cơ quan Điều tra Hình sự Hải quân ở West Virginia bắt giữ vào ngày 9 tháng 10 và bị buộc tội vi phạm Đạo luật Năng lượng Nguyên tử, theo Bộ Tư pháp

* Mặc dù, tất cả mọi người ở Hoa Kỳ đều có thể đủ điều kiện nhận tín dụng thuế liên bang với trị giá lên tới $7,500 cho một chiếc xe điện mới, các tiểu bang và thành phố có những kế hoạch nhằm cung cấp nhiều khoản tài trợ khác nhau để giúp cư dân mua các loại xe năng lượng sạch này. Cơ Quan Quản Trị Chất Lượng Không Khí Vùng Vịnh (BAAQMD) có chương trình tài trợ lên tới $9,500 cho những ai sống tại khu vực vùng Vịnh San Francisco để có thể mua xe hơi năng lượng sạch, mới hoặc cũ, theo trang Caranddriver.com.

* Ông Allen West, cựu chủ tịch đảng Cộng Hoà Texas, ứng cử viên chức vụ thống đốc tiểu bang, đang nhập viện vì COVID-19, hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Mười, gửi ra tin nhắn báo rằng kinh nghiệm mắc phải bệnh này củng cố quan điểm phản đối bắt buộc chích ngừa của mình. Theo trang Twitter cá nhân, ông West không chích ngừa chống COVID-19, đồng thời, bày tỏ quan điểm chống việc chích ngừa bắt buộc, theo tạp chí Newsweek.

* Giới chức công lực đang mở cuộc điều tra về cái chết của một người đàn ông, bị đám đông kéo ra khỏi chiếc xe pickup truck của người này, và bị đánh gây thương tích trầm trọng trên vỉa hè thành phố Hawthorne, vùng Nam California vào lúc sáng sớm ngày Thứ Bảy, 9 Tháng Mười, theo Văn Phòng Cảnh Sát Trưởng Los Angeles County. Hawthorne nằm ở khu ngoại ô thành phố Los Angeles, ở về phía Tây Nam của Los Angeles County, với dân số vào khoảng hơn 80,000 người.

* Một bé trai 3 tuổi ở Texas, đã được tìm thấy hôm Thứ Bảy, 9 Tháng Mười, sau bốn ngày thất lạc trong khu rừng rậm gần nhà. Giới hữu trách nói rằng em nhỏ có vẻ trong tình trạng sức khỏe ổn định. Bản tin của hãng thông tấn AP cho biết em Christopher Ramirez được tìm thấy vào lúc khoảng 11 giờ 45 sáng Thứ Bảy, sau báo cáo của một người dân, và em được đưa vào bệnh viện để khám sức khỏe, theo lời ông Don Sowell, cảnh sát trưởng Grimes County.

* Những người Ba Lan ủng hộ tư cách thành viên EU của nước họ biểu tình trên nhiều thành phố đêm Chủ Nhật 10/10/2021 để phản đối chính phủ cánh hữu. Các cuộc biểu tình mà phía tổ chức gồm các hội đoàn xã hội dân sự, đảng đối lập huy động trên toàn quốc nói là đạt con số 100 nghìn ở thủ đô Warsaw, được các báo châu Âu đồng loạt đưa tin. Theo BBC News mục về châu Âu sáng thứ Hai 11/10, ngoài Warsaw còn có chừng 100 đô thị khác ở Ba Lan ghi nhận các cuộc xuống đường. Họ cầm cờ Ba Lan và cờ của Liên hiệp châu Âu (EU) và khẩu hiệu phải đối đảng PiS (Pháp luật và Công lý) theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa, thiên hữu.

* Hồ Urmia ở Iran từng là hồ nước mặn lớn thứ hai trên thế giới, nhưng chỉ trong vài năm, hồ gần như cạn khô tận đáy. Nay, hồ nước này đang có những dấu hiệu hồi sinh trở lại. Đoạn cầu tàu được nối dài thêm mỗi năm trên hồ Urmia là dấu hiệu đầu tiên Solmaz Daryani nhớ nhất về cho thấy có điều gì đó đang xảy ra. Về phần người dân Urmia lạc quan một cách thận trọng. Mực nước hiện đã dâng lên gần đến cầu tàu trăm tuổi mà nhiều người dân địa phương ở rìa đông bắc hồ vẫn thường lấy làm mốc để so sánh. Với lượng nước lúc này đang dâng lên cao hơn hết so với gần hai thập kỷ qua, người ta bắt đầu cảm thấy phấn khởi dâng trào.

* Chính quyền Việt Nam vừa thí điểm cho phép xe khách liên tỉnh đi và đến từ vùng dịch nặng hoạt động trở lại với các yêu cầu phòng dịch chặt chẽ và trên thực tế hiện tại việc đi lại của người dân đang gặp rất nhiều khó khăn, theo tìm hiểu của VOA. Mục đích của quyết định này lại để đẩy nhanh quá trình phục hồi kinh tế sau đợt bùng phát dịch Covid-19 tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam cho đến nay đã khiến cho gần 840.000 người bị nhiễm và trên 20.600 người tử vong.

* Hàng không mẫu hạm mới của Anh HMS Queen Elizabeth cập cảng Singapore hôm thứ Hai 11/10, một phần trong nỗ lực tái khẳng định sự hiện diện của Anh quốc trên toàn cầu và tăng cường hiện diện quân sự ở châu Á trong bối cảnh các cường quốc đang ra sức cạnh tranh nhau.

* Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken sẽ gặp những người đồng nhiệm Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vào tuần tới để thảo luận về những tiến bộ đạt được đối với cái gọi là Hiệp định Abraham, cũng như tình hình an ninh khu vực, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết hôm thứ Bảy. Ông Blinken sẽ gặp Ngoại trưởng Israel Yair Lapid và Ngoại trưởng UAE Sheikh Abdullah bin Zayed vào thứ Tư trong các cuộc gặp song phương riêng rẽ cũng như ba bên, Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố.

* Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga cho biết, một máy bay Nga đã rơi ở khu vực Tatarstan hôm Chủ nhật, khiến 16 người thiệt mạng và 7 người bị thương. Máy bay L-410 Turbolet gặp nạn với 23 người trên khoang, bao gồm cả một nhóm người nhảy dù, vào khoảng 9:23 sáng theo giờ địa phương gần thị trấn Menzelinsk, Bộ này cho biết và nói thêm rằng 7 người đã được giải cứu khỏi đống đổ nát.

* Biến thể Delta của virus corona dường như không làm trẻ em bệnh nặng hơn các biến thể trước, theo một cuộc nghiên cứu của Anh. Trước đây trong năm, nhóm nghiên cứu này phát hiện biến thể Alpha dường như không làm trẻ em bệnh nặng hơn so với biến thể nguyên thuỷ lần đầu tiên xuất hiện tại Trung Quốc. Dữ liệu mới cho thấy trẻ em không bị biến thể Delta gây bệnh nặng hơn so với biến thể Alpha.

* Gần 2 triệu người ở tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc bị mất chỗ ở do mưa lũ nghiêm trọng phá hủy hàng chục nghìn căn nhà, trong khi xe buýt rơi xuống sông ở tỉnh Hà Bắc kế bên. Giới chức cho biết mưa lớn kéo dài tuần qua gây lũ lụt, ảnh hưởng đến hơn 1,76 triệu người từ 76 quận và thành phố ở tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc. Hơn 120.000 người đã được sơ tán, khoảng 17.000 căn nhà và 190.000 hecta mùa màng bị phá hủy.

* Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un kêu gọi các quan chức tập trung vào việc cải thiện cuộc sống người dân trước tình hình kinh tế “tồi tệ”. Nhân dịp kỷ niệm 76 năm ngày thành lập đảng Lao động cầm quyền, ông Kim Jong Un đã có bài phát biểu trước các quan chức, tập trung vào vấn đề của đảng, truyền thông nhà nước KCNA đưa tin ngày 11/10. Ông Kim cho biết Triều Tiên đang phải đối mặt với “những nhiệm vụ to lớn trong việc điều chỉnh và phát triển nền kinh tế quốc doanh”, đồng thời hoàn thành mục tiêu kinh tế đã đề ra trong các cuộc họp của đảng và chính phủ.

* Mỹ đồng ý cung cấp hỗ trợ nhân đạo cho Afghanistan, quốc gia đang trên bờ vực thảm họa kinh tế, nhưng từ chối công nhận chính trị đối với chính quyền mới, Taliban cho biết. Taliban cho biết cuộc trao đổi với Mỹ ở thành phố Doha, thủ đô Qatar “đã diễn ra tốt đẹp”, AP đưa tin ngày 11/10. Theo đó, Mỹ sẽ mở lối cho viện trợ nhân đạo tới Afghanistan, sau khi đồng ý không gắn liền những khoản viện trợ như trên với việc chính thức công nhận Taliban, lực lượng này cho biết.

* Khi phải đối mặt với khoản nợ quá lớn hay không đủ tiền sửa chữa, nhiều công ty vận tải chọn cách bỏ rơi tàu, đẩy nhiều thuyền viên vào tình trạng mắc kẹt hàng năm trời trên biển. Ngoài khơi Romania, Iran, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và nhiều quốc gia khác, nhiều thủy thủ đang mắc kẹt trên những con tàu ngoài khơi. Họ bị nợ lương và không thể trở về nhà. Một số người đã ở trên tàu nhiều năm. Tình trạng cạn kiệt lương thực, thực phẩm và nhiên liệu diễn ra thường xuyên. Đã có những người mang ý định tự tử.

* Tổng thống Joe Biden ngày 8/10 đã bác bỏ đề nghị của người tiền nhiệm Donald Trump về việc không bàn giao các tài liệu liên quan đến ngày 6/1 cho ủy ban điều tra vụ bạo loạn. Ông Trump đang tìm cách ngăn Cơ quan Lưu trữ Quốc gia bàn giao các tài liệu liên quan đến ngày 6/1 cho một ủy ban điều tra của Hạ viện, bằng cách sử dụng đặc quyền hành pháp (executive privilege) của mình, theo AFP.

* Iceland hôm 8/10 đã đình chỉ sử dụng vaccine ngừa Covid-19 Moderna, với lý do nguy cơ viêm cơ tim gia tăng sau khi sử dụng. Động thái của Iceland đã đi xa hơn so với các nước láng giềng Bắc Âu vốn chỉ đơn giản là hạn chế sử dụng vaccine này, theo AFP. “Vì nguồn cung cấp vaccine Pfizer đã đủ… nên lãnh đạo cơ quan dịch tễ đã quyết định không sử dụng vaccine Moderna ở Iceland”, một thông báo đăng trên trang web của Tổng cục Y tế Iceland cho biết.

* Cựu quan chức không quân Mỹ thừa nhận Trung Quốc đã thắng trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo và sẽ chiếm ưu thế toàn cầu trong lĩnh vực này. “Chúng ta không có cơ hội cạnh tranh với Trung Quốc trong 15-20 năm tới. Tôi nghĩ rằng cuộc đua hiện tại đã kết thúc”, Nicolas Chaillan, từng là giám đốc phần mềm đầu tiên của không quân Mỹ, ngày 10/10 cho biết, đề cập đến cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu.

Ngày 8 – 10 – 2021

* Ủy ban Nobel Na Uy đã quyết định trao giải Nobel Hòa bình năm 2021 cho Maria Ressa và Dmitry Muratov vì những nỗ lực bảo vệ quyền tự do ngôn luận. Tin này ngay lập tức đã được nhiều người Việt Nam chia sẻ trên mạng Facebook với câu hỏi “Khi nào thì có nhà báo, nhà đấu tranh VN được vinh dự này?”. Trả lời BBC News cùng ngày, bà Maria Ressa nói từ Philippines rằng “các nhà báo ở châu Á và những nơi khác sẽ vẫn cứ phải tiếp tục làm công việc của mình, và cần sẵn sàng chấp nhận trừng trị khi câu chuyện họ nêu ra không vừa lòng ai đó”. Bà Ressa và ông Muratov nhận Giải thưởng Hòa bình vì “đã dũng cảm đấu tranh cho quyền tự do ngôn luận ở Philippines và Nga”.

* Trong sách của Abdulrazak Gurnah – chủ nhân Nobel Văn học 2021, các nhân vật gốc Phi nghèo khổ, rời quê hương giữa cảnh bần cùng. Ngày 7/10, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố Abdulrazak Gurnah được trao giải vì “sự thâm nhập không khoan nhượng và đầy trắc ẩn sâu vào những hệ quả của chủ nghĩa thực dân và số phận những người tị nạn lưu vong giữa các nền văn hóa và lục địa”. Ông sẽ nhận phần thưởng 10 triệu krona Thụy Điển (25,9 tỷ đồng). Abdulrazak Gurnah đang ở trong bếp khi được ông Mats Malm – Thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển – thông báo về giải thuỏng. Ông nghĩ đó là một trò đùa, cần một chút thời gian để kiểm tra thông tin. Nhà văn nói vài tuần trước, ông vẫn nghĩ ai sẽ là người đoạt giải. “Thật tuyệt vời. Đó là một giải thưởng lớn, với hàng loạt những tác giả vĩ đại. Tôi đang tiếp nối điều đó”.

* Giải Nobel Hóa học hôm 6/10 vinh danh nghiên cứu về công cụ xây dựng phân tử thân thiện môi trường giúp tạo ra hàng loạt hợp chất, bao gồm dược phẩm. Công trình của Benjamin List và David W.C. MacMillan cho phép các nhà khoa học sản xuất phân tử với chi phí rẻ, hiệu quả, an toàn và tạo ít chất thải độc hại hơn. Đó là ngày thứ hai liên tiếp giải Nobel vinh danh nghiên cứu có ý nghĩa với môi trường. Giải Nobel Vật lý năm nay được trao cho nghiên cứu giúp mở rộng hiểu biết của con người về biến đổi khí hậu. Giải Nobel Hóa học giành cho nghiên cứu tập trung vào xây dựng phân tử. Quá trình đó đòi hỏi liên kết phân tử với nhau theo trình tự đặc biệt, một công việc khó khăn và chậm chạp. Trước thế kỷ 21, các nhà hóa học chỉ có hai loại chất xúc tác để thúc đẩy quá trình, sử dụng enzyme phức tạp hoặc kim loại.

* Biển Đông: Tàu ngầm Mỹ va chạm ‘vật thể lạ’ Hơn một chục thủy thủ Mỹ đã bị thương sau khi tàu ngầm hạt nhân của họ đâm phải một “vật thể không xác định”, khi tàu này đang ở trong vùng biển gần khu vực Biển Đông. Các quan chức Mỹ cho biết 15 thủy thủ đã bị thương nhẹ khi tàu USS Connecticut va chạm với vật thể này hôm thứ Bảy. Họ nói thêm rằng không rõ điều gì đã gây ra vụ va chạm.

* Netflix nói họ sẽ chỉnh sửa số điện thoại xuất hiện trong phim dài tập ăn khách Squid Game, sau khi một người phụ nữ nói cô đã bị ‘dội bom’ điện thoại với hàng loạt cuộc gọi. Bộ phim truyền hình có yếu tố kinh dị, bạo lực của Hàn Quốc xoay quanh việc ​​những người chơi túng thiếu được mời bấm số điện thoại để tham gia vào một cuộc chơi sinh tử (gồm các trò chơi của trẻ em) để thắng tiền. Người phụ nữ này nói số điện thoại trong phim thực sự là số của cô – và cô ấy đã nhận được vô số lời yêu cầu được tham gia chơi. Squid Game đang trên đà trở thành một trong những loạt phim được xem nhiều nhất trên Netflix.

* Một phái đoàn Mỹ sẽ gặp đại diện cao cấp Taliban tại Doha ngày 9 và 10/10 trong cuộc họp cấp cao trực diện đầu tiên kể từ khi Washington rút binh sĩ ra khỏi Afghanistan và Taliban kiểm soát Afghanistan, hai quan chức Mỹ nói với Reuters. Phái đoàn cao cấp Mỹ, bao gồm các quan chức Bộ Ngoại giao, USAID và cộng đồng tình báo Mỹ, sẽ áp lực Taliban phải đảm bảo con đường an toàn cho công dân Mỹ và những người khác rời khỏi Afghanistan và phóng thích công dân Mỹ Mark Frerichs, các quan chức nói.

* Nga yêu cầu tòa đại sứ Mỹ tại Moscow tước bỏ quyền miễn trừ ngoại giao của ba nhân viên sứ quán Mỹ bị nghi ăn cắp đồ của một công dân Nga. Hãng tin Interfax ngày 8/10 trích lời Bộ Ngoại giao Nga nói nếu Mỹ từ chối đáp ứng, ba người này sẽ phải rời Nga ngay lập tức. Trước đây trong tuần, Bộ Ngoại giao Nga doạ rằng việc Quốc hội Mỹ đề nghị trục xuất 300 nhà ngoại giao Nga khỏi nước Mỹ, nếu được thi hành, sẽ dẫn tới việc đóng cửa các cơ sở ngoại giao Mỹ tại Nga.

* Một đại diện của Bộ Công thương Việt Nam vừa lên tiếng bác bỏ thông tin tập đoàn Nike của Mỹ chuyển ra khỏi Việt Nam để sang Trung Quốc và Indonesia vì tác động của đại dịch COVID-19. “Trong buổi làm việc với Thủ tướng Chính phủ và các bộ ban ngành, CEO của Nike khẳng định sẽ không rời bỏ Việt Nam, không có chuyện chuyển sản xuất khỏi Việt Nam để sang các quốc gia khác”, báo Lao Động dẫn lời ông Phạm Tuấn Anh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, khẳng định.

* Thượng viện Hoa Kỳ hôm thứ Năm 7/10 thông qua luật để tạm thời nâng giới hạn nợ công của chính phủ liên bang lên từ mức 28,4 nghìn tỷ đô la và tránh nguy cơ xảy ra vụ vỡ nợ lịch sử trong tháng này, nhưng Thượng viện gác lại cho đến đầu tháng 12 mới tiếp tục tìm một biện pháp khắc phục lâu dài hơn. Thượng viện đã bỏ phiếu với tỷ lệ 50-48 để thông qua dự luật sau nhiều tuần tranh cãi giữa hai đảng. Trước đó, 11 đảng viên Cộng hòa đã bỏ phiếu thuận cho một cuộc bỏ phiếu theo thủ tục cho phép dự luật được đi tiếp.

* Công ty CP Vạn Phát Hưng là chủ đầu tư của nhiều dự án quy mô lớn tại khu Nam Sài Gòn. Do sai phạm tại dự án dân cư Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, (TP.HCM), Công ty CP Vạn Phát Hưng phải dừng các hoạt động kinh doanh bất động sản trong 12 tháng kể từ ngày 2/6 và nộp phạt 300 triệu đồng.

* Một quan chức cảnh sát Taliban cho biết ít nhất 100 người thiệt mạng và bị thương trong vụ đánh bom nhằm vào nhà thờ Hồi giáo dòng Shiite tại thành phố Kunduz vào chiều ngày 8/10. Một video cho thấy nhiều thi thể nằm giữa đống đổ nát bên trong nhà thờ dành cho cộng đồng thiểu số người Hồi giáo theo dòng Shiite ở Afghanistan. AP cho biết số người thiệt mạng và thương vong ít nhất là 100. “Phần lớn các nạn nhân đã thiệt mạng”, AP dẫn lời ông Dost Mohammad Obaida – phó cảnh trưởng tỉnh Kunduz. Chưa nhóm nào nhận trách nhiệm về vụ đánh bom, nhưng tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng – địch thủ của Taliban – từng gây ra các vụ tấn công tương tự gần đây, theo AFP.

* Một số tờ báo Mỹ cho biết cựu Tổng thống Donald Trump yêu cầu 4 cựu trợ lý cấp cao không tuân thủ cuộc điều tra của quốc hội về vụ bạo loạn ở Điện Capitol hôm 6/1. Hai báo Politico và Washington Post hôm 7/10 cùng đưa tin các cựu cố vấn của ông Donald Trump – bao gồm Mark Meadows, Kash Patel, Dan Scavino và Steve Bannon – được yêu cầu không hợp tác với cuộc điều tra chính thức của Hạ viện về cuộc bạo loạn do đám đông những người ủng hộ cựu tổng thống gây ra ở Điện Capitol hồi đầu năm. Ủy ban điều tra yêu cầu bốn cố vấn cũ và những người có liên quan ra điều trần vào tuần tới. Việc này nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa ông Trump và đám đông ủng hộ cựu tổng thống, cũng là những người xông vào trụ sở Quốc hội Mỹ, theo AFP.

* Bài báo độc quyền của Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết khoảng 20 thành viên của lực lượng đặc nhiệm đang huấn luyện cho các đơn vị trong lục quân Đài Loan. Trong khi đó, thủy quân lục chiến Mỹ đang làm việc với các lực lượng hải quân địa phương để huấn luyện điều khiển các loại thuyền nhỏ. Lực lượng Mỹ đã ở Đài Loan trong ít nhất một năm, các quan chức cho biết thêm.


Ngày 7 – 10 – 2021

* Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) hôm 7/10 cho biết họ vừa thành lập một ban mới chỉ tập trung vào Trung Quốc và những thách thức an ninh quốc gia mà nước này gây ra, gọi đây là mối đe dọa quan trọng nhất mà Hoa Kỳ phải đối mặt. Trung tâm Sứ mệnh Trung Quốc (CMC) được thành lập “nhằm giải quyết thách thức toàn cầu do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đặt ra, vốn liên quan đến tất cả các ban khu vực của Cơ quan”, CIA cho biết trong một tuyên bố.

* Một trận động đất mạnh với cường độ ghi nhận sơ bộ là 6,1 độ richter đã làm rung chuyển thủ đô Tokyo và các vùng phụ cận vào cuối ngày 7/10, làm dừng các chuyến tàu và gây mất điện lẻ tẻ, nhưng không có báo cáo về thiệt hại lớn, đài truyền hình NHK của Nhật cho biết. Trận địa chấn, xảy ra vào lúc 10:41 tối giờ địa phương, đã ghi nhận mức độ mạnh cấp 5 trên thang cường độ động đất của Nhật, cường độ có thể gây thiệt hại cho các tòa nhà và gây cúp điện, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết. Không có nguy cơ sóng thần từ động đất, theo NHK.

* Nhà văn gốc Tanzania Abdulrazak Gurnah sống tại Anh được trao giải Nobel Văn học hôm 7/10 cho các tác phẩm đi sâu khai thác di sản của chủ nghĩa đế quốc đối với những người lìa bỏ xứ sở. Viện Hàn lâm Thụy Điển cho biết giải thưởng này là để ghi nhận ‘sự thâm nhập không khoan nhượng và đầy trắc ẩn của ông về những tác động của chủ nghĩa thực dân và số phận của người tị nạn trong hố ngăn cách giữa các nền văn hóa và các lục địa’.

* Triều Tiên đang đối diện nguy cơ bị chết đói cao nhất sau khi nước này rơi vào thế cô lập sâu hơn trong đại dịch COVID-19, một nhà điều tra nhân quyền của Liên Hiệp Quốc cho biết trong một báo cáo mà Reuters đọc được. Chuyên gia này kêu gọi nới lỏng các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc đã áp đặt lên Triều Tiên vì các chương trình hạt nhân và tên lửa của họ.

* Việt Nam đã có trận thua thứ ba ở Vòng loại thứ 3 World Cup 2022, và đều có những điểm không may ở cả ba trận mà Việt Nam chơi rất hay. Đúng như dự đoán, Trung Quốc là đội bóng yếu hơn nhiều so với Saudi Arabia hay Australia nhưng lối chơi của đội bóng này lựa chọn lại đánh trúng vào yếu điểm của Việt Nam. Kết quả chung cuộc: Trung Quốc 3-2 Việt Nam (Yuning 53′, Wu Lei 75′, 90+5′, Tấn Tài 80′, Tiến Linh 90′). Việt Nam có thua Saudi Arabia, Australia và bây giờ đến lượt Trung Quốc thực tế cũng là bình thường với thực lực của chúng ta so với đối thủ, nhưng cách đội tuyển để thua, đặc biệt trước Trung Quốc khi thầy trò HLV Park Hang-seo hoàn toàn có thể đưa trận đấu đi theo một ngả rẽ khác thực sự khó để nuốt trôi.

* Trung Quốc cho biết các chính sách nhằm thu hẹp khoảng cách giàu nghèo đang gia tăng chính xác là những gì họ cần trong thời điểm này cho quỹ đạo kinh tế của mình. Nhưng giới phê bình cho rằng chính sách này đi kèm với việc chính phủ kiểm soát hơn cách thức vận hành của nền kinh tế và xã hội. Và dù chính sách “thịnh vượng chung” này tập trung vào người dân trong nước, nó có khả năng gây ra những hậu quả to lớn đối với phần còn lại của thế giới. Một trong những hệ quả dễ thấy nhất của sự thịnh vượng chung là sự tái tập trung các ưu tiên của công ty Trung Quốc vào thị trường nội địa.

* Hơn 608.000 liều vaccine Pfizer đã về đến Việt Nam, nâng tổng số vaccine Mỹ viện trợ Việt Nam lên hơn 8,1 triệu liều. “608.400 liều vaccine Pfizer phòng Covid-19 đã đến sân bay Tân Sơn Nhất hôm nay”, Facebook của Tổng lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM thông báo tối 7/10. Với con số này, tổng số vaccine Mỹ viện trợ Việt Nam đã lên hơn 8,1 triệu liều. “Mỹ cam kết hợp tác cùng những người bạn tại Việt Nam nhằm chấm dứt đại dịch”, theo thông báo của Tổng lãnh sự quán Mỹ.

* Thẩm phán Robert Pitman ngày 6/10 đã yêu cầu giới chức Texas đình chỉ đạo luật cấm phụ nữ phá thai nếu phát hiện “nhịp tim thai” trong cơ thể, vốn được áp dụng từ đầu tháng 9. Trong một văn bản dài 113 trang, Thẩm phán Tòa trung cấp Robert Pitman yêu cầu bang Texas ngưng thực thi đạo luật cấm phá thai nói trên. Thẩm phán Pitman cho rằng các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đã “xây dựng một chương trình pháp lý chưa từng có tiền lệ” để từ chối quyền phá thai theo Hiến pháp của bệnh nhân, AP đưa tin.

* Ít nhất 20 người thiệt mạng sau khi động đất 5,7 độ xảy ra ở phía nam Pakistan vào rạng sáng 7/10, giới chức chính phủ nước này cho biết. Trận động đất nổ ra ở Balochistan, phía nam Pakistan vào lúc 3h, theo giờ địa phương, với tâm chấn ở độ sâu khoảng 20 km, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho biết, Guardian đưa tin. Suhail Anwar Hashmi, một quan chức cấp cao của chính quyền tỉnh, nói với AFP rằng nhiều nạn nhân thiệt mạng khi mái nhà và tường đổ sập. “Một phụ nữ và sáu trẻ em nằm trong số 20 người thiệt mạng”, ông nói.

* Ferdinand Marcos Jr., con trai độc nhất của cố Tổng thống Philippines Marcos, đã ra ứng cử vào ngày 6/10 với tuyên bố sẽ giúp đất nước đẩy lùi dịch Covid-19. Đây là lần đầu tiên Ferdinand Marcos Jr. tranh cử tổng thống Philippines. Trong cuộc bầu cử gần nhất, chính trị gia 64 tuổi đã thất bại trong cuộc chạy đua cho vị trí phó tổng thống trước Leni Robredo, người dự kiến nộp giấy chứng nhận ứng cử trong ngày 7/10. Tin tức về việc ông Marcos Jr. tranh cử tổng thống đã làm dấy lên các luồng ý kiến trái chiều trên Internet, chủ yếu xuất phát từ những nạn nhân từng bị tấn công dưới thời cha ông, cố Tổng thống Ferdinand Marcos Sr.

* Thành viên băng đảng Mexico mặc trang phục kiểu quân đội, cầm súng AK-47 khiêu khích lính Mỹ từ bên kia biên giới, hành động gây hấn chưa từng có. “Tuần qua, chúng tôi đã chứng kiến một nhóm đưa người di cư từ bên kia biên giới vượt sông vào Mỹ, rồi quay trở lại Mexico và cầm vũ khí”, Christopher Olivarez, phát ngôn viên Sở An toàn Công cộng Texas, nói trong cuộc phỏng vấn hôm 6/10. “Đó là súng trường tấn công AK-47. Họ đứng ở giữa sông, giương súng và khiêu khích nhóm Vệ binh Quốc gia đang ở trên lãnh thổ Mỹ”, Olivarez nói thêm.

Ngày 6 – 10 – 2021

* Hôm 4/10, Ủy ban Nobel đã trao giải thưởng về sinh lý học hoặc y học cho hai người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian vì những khám phá của họ về cách cơ thể con người cảm nhận nhiệt độ và xúc giác. Trong những ngày tới, giải Nobel cũng sẽ được trao cho những cống hiến xuất sắc trong lĩnh vực văn học, hòa bình và kinh tế.

* Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển xướng tên Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann và Giorgio Parisi lúc 11h45 ngày 5/10 cùng nhận giải thưởng danh giá của năm 2021. Ba nhà khoa học thắng giải Nobel Vật lý năm nay cho những nghiên cứu về các hiện tượng hỗn loạn và có vẻ ngẫu nhiên. Syukuro Manabe và Klaus Hasselmann đặt nền móng cho tri thức của nhân loại về khí hậu Trái Đất và tác động của con người. Trong khi đó Giorgio Parisi được vinh danh nhờ những đóng góp mang tính đột phá cho lý thuyết vật liệu hỗn độn và các quá trình ngẫu nhiên. Các hệ thống phức tạp, đặc trưng bởi sự hỗn loạn và ngẫu nhiên, rất khó để nắm bắt. Giải Nobel Vật lý năm nay tôn vinh những phương pháp mới để mô tả và dự đoán hành vi dài hạn của chúng.

* Hôm 6/10, hai nhà khoa học đoạt giải Nobel hóa học vì đã tìm ra một phương pháp mới “tài tình” để tạo ra các phân tử có thể được sử dụng để tạo ra nhiều thứ, từ thuốc đến hương liệu thực phẩm, theo AP. Ông Goran Hansson, tổng thư ký của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, cho biết ông Benjamin List người Đức và ông David W.C MacMillan sinh ra ở Scotland, đã phát triển “phương pháp thẩm phân hữu cơ không đối xứng” – công việc đã có tác động đáng kể đến nghiên cứu dược phẩm. Công cụ này cũng đã làm cho hóa học trở nên “xanh hơn”, các giám khảo cho biết.

* Các đợt dịch bùng phát mới đây tại Đông Nam Á làm tổn hại hoạt động của các nhà máy trong mọi lĩnh vực, đe dọa sự phục hồi của khu vực từ đại dịch COVID và làm gián đoạn chuỗi cung cấp hàng hóa toàn cầu như hàng may mặc, ô tô, và điện tử. Các biện pháp ngăn chặn virus corona khiến các công ty đóng cửa hãng xưởng, ngưng hay giảm hoạt động trong lúc lĩnh vực sản xuất ở châu Á đã chật vật vì chi phí nguyên vật liệu tăng và những dấu hiệu chậm lại của nền kinh tế Trung Quốc. Việt Nam, Malaysia và Thái Lan là 3 trung tâm sản xuất chính trong khu vực, nơi gia công hàng hóa cho một số nhãn hiệu tiêu dùng lớn nhất thế giới.

* Mỹ và Trung Quốc đồng ý trên nguyên tắc về cuộc họp trực tuyến giữa lãnh đạo hai nước trước cuối năm nay, một quan chức cao cấp trong chính quyền Mỹ cho biết hôm 6/10, sau những cuộc thảo luận cấp cao nhằm cải thiện thông tin liên lạc giữa hai nước. Cuộc họp kín tại một khách sạn phi trường ở thành phố Zurich, Thụy Sĩ, giữa cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan và nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc, Dương Khiết Trì, là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ cuộc chạm trán căng thẳng vào tháng Ba tại Alaska.

* Bảy tháng sau khi tiêm liều thứ nhì, hiệu nghiệm các vaccine mRNA ngừa COVID không giảm trong dân số tổng quát tại Ý, giảm một chút nơi một số đối tượng cụ thể, theo Viện Y tế Quốc gia (ISS) ngày 6/10. Phúc trình do ISS và Bộ Y tế chỉ đạo đánh giá dữ liệu tính tới ngày 29/8 từ hơn 29 triệu người đã chích hai liều vaccine mRNA, như vaccine của Pfizer và Moderna. ISS nói trong dân số tổng quát, sự hiệu nghiệm của vaccine chống lây nhiễm sau 7 tháng vẫn ở mức 89%, hiệu nghiệm chống nhập viện và tử vong nửa năm sau khi chích mũi thứ nhì lần lượt ở mức 96% và 99%.

* Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, vừa khởi tố, bắt giam một Facebooker từng làm báo vì các bài đăng trên Facebook bị cho là chống phá Đảng, Nhà nước và xúc phạm danh dự, uy tín lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Ông Võ Hoàng Thơ, 36 tuổi, bị khởi tố và bắt giam vào ngày 6/10 với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích nhà nước; quyền lợi ích hợp pháp tổ chức, cá nhân” theo khoản 1 Điều 331 Bộ luật Hình sự, báo Công an TPHCM đưa tin.

* Các thành viên đảng Dân chủ tại Thượng viện Hoa Kỳ dự kiến hôm 6/10 sẽ cố gắng mở rộng thẩm quyền vay nợ của chính phủ nhằm thoát khỏi một vụ vỡ nợ thảm khốc, sau khi Tổng thống Joe Biden đề nghị rằng họ có thể thay đổi các quy tắc của Thượng viện để vượt qua rào cản của Đảng Cộng hòa, theo Reuters. Đảng Cộng hòa trong nhiều tháng đã từ chối giúp nâng trần giới hạn vay 28,4 nghìn tỷ đôla, thay vào đó cố gắng buộc Đảng Dân chủ sử dụng một cách điều động khác của quốc hội với hy vọng ghi điểm chính trị với cử tri.

* Hầu hết người dân ở Mỹ muốn thấy những người Afghanistan từng làm việc với Mỹ được cho tái định cư ở Hoa Kỳ, theo một cuộc khảo sát ý kiến mới. Kết quả này xác nhận sự ủng hộ đến từ mọi quan điểm chính trị dành cho những người từng là phiên dịch viên quân sự và những người khác đang tìm cách thoát khỏi sự cai trị của Taliban.

* Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden sẽ hội đàm với nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc Dương Khiết Trì tại Thụy Sĩ vào ngày 6/10, duy trì cam kết của cả hai nước nhằm tăng cường giao tiếp trong bối cảnh đối thủ chiến lược ngày càng sâu sắc.

* Các nước Đông Nam Á đang thảo luận về việc không mời người đứng đầu quân đội Myanmar tham dự hội nghị thượng đỉnh vào cuối tháng này, do thiếu tiến bộ về một lộ trình như đã thống nhất để khôi phục hòa bình, Reuters dẫn lời một phái viên khu vực cho biết hôm 6/10.

* Tối 6/10, đại diện Tập đoàn Đèo Cả cho biết sẽ mở cửa hầm Hải Vân để hỗ trợ người dân từ các tỉnh, thành phía Nam về quê, theo truyền thông nhà nước Việt Nam. Dòng người bỏ chạy khỏi các khu công nghiệp quanh TP HCM về quê trong đại dịch Covid vẫn tiếp tục những ngày qua, và ảnh của một bạn đọc BBC gửi từ đèo Hải Vân cho thấy cảnh những đoàn xe máy chờ qua đèo, trước khi có quyết định mở cửa hầm. Dư luận Việt Nam lo ngại chuyện vượt đèo trong cơn mưa do bão từ Biển Đông gây ra có thể nguy hiểm.

* Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 6/10 đã phê duyệt vaccine Mosquirix của hãng dược GlaxoSmithKline. WHO đồng thời khuyến cáo sử dụng vaccine này ở châu Phi để đẩy lùi dịch sốt rét. Trong cuộc họp với các cố vấn của cơ quan y tế Liên Hợp Quốc, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus gọi việc chứng thực vaccine Mosquirix là “thời khắc lịch sử”, theo AP.

* Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 5/10 cho biết tính đến cuối tháng 9/2020, nước này duy trì 3.750 đầu đạn hạt nhân kích hoạt và chưa kích hoạt. Con số này thể hiện mức giảm 55 đầu đạn so năm 2019 và giảm 72 đầu đạn so với năm 2017. “Việc tăng tính minh bạch kho dự trữ hạt nhân của các quốc gia đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực không phổ biến và giải trừ quân bị”, thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, theo AFP. Đây là lần đầu tiên Bộ Ngoại giao Mỹ nối lại công bố số lượng đầu đạn hạt nhân mà nước này đang có, sau khi cựu Tổng thống Donald Trump chỉ đạo dừng việc công bố dữ liệu này vào 4 năm trước.

* Công ty Ellume của Australia thông báo thu hồi gần 200.000 kit xét nghiệm Covid-19 tại Mỹ do chúng có thể cho kết quả dương tính giả vì lỗi sản xuất. Khoảng 427.000 kit xét nghiệm kháng nguyên nhanh tại nhà của Ellume, bao gồm hàng nghìn bộ được gửi đến các nhà bán lẻ ở Mỹ và một số được cung cấp cho Bộ Quốc phòng Mỹ, bị ảnh hưởng. Khoảng 195.000 bộ xét nghiệm trong đó chưa qua sử dụng và thuộc diện thu hồi, Sean Parsons, giám đốc điều hành công ty sản xuất của Australia, cho biết hôm nay.

* Đặc vụ Israel triển khai chiến dịch phức tạp ở Syria, có thể đã bắt cóc một tướng Iran để tra khảo thông tin về một phi công mất tích. Trong phát biểu khai mạc phiên họp quốc hội Israel ngày 4/10, Thủ tướng Naftali Bennett cho biết các đặc vụ Mossad hồi tháng 9 tiến hành một “chiến dịch phức tạp, rộng khắp và táo bạo” để thu thập thông tin tình báo về số phận của trung tá Ron Arad, phi công Israel bị bắn rơi ở miền nam Lebanon trong chiến dịch không kích năm 1986. “Đó là toàn bộ thông tin tôi có thể chia sẻ vào lúc này”, Thủ tướng Bennett nói.

Ngày 5 – 10 – 2021

* Khoảng 216 ngàn thiếu niên, hầu hết là các bé trai, đã bị các giáo sĩ trong Giáo hội Công giáo Pháp lạm dụng tình dục kể từ năm 1950, theo kết quả của một cuộc điều tra mới. Người đứng đầu cuộc điều tra nói có ít nhất 2.900-3.200 kẻ lạm dụng tình dục, và cáo buộc rằng Giáo hội đã “dửng dưng đến tàn nhẫn đối với các nạn nhân”.

* Một số lãnh đạo thế giới đã phủ nhận có bất cứ sai phạm nào sau khi bị nêu tên trong vụ rò rỉ hồ sơ tài chính khổng lồ từ các công ty nước ngoài. Được mệnh danh là Hồ sơ Pandora, 12 triệu hồ sơ tài chính đã bị phanh phui trong vụ rò rỉ lớn nhất trong lịch sử. Tổng thống Nga Vladimir Putin và Quốc vương Jordan Abdullah II bin Al-Hussein nằm trong số 35 nhà lãnh đạo đương chức và cựu lãnh đạo có liên quan đến hồ sơ này.

* Ngày 4/10/2021, ông Fumio Kishida chính thức nhậm chức Thủ tướng Nhật Bản, thay cho ông Yoshihide Suga, người từ chức chưa đầy một năm tại vị. Nhà chính trị 64 tuổi quê Hiroshima phản đối việc phát triển năng lực nguyên tử của Nhật và sẽ phải gánh vác việc hồi phục kinh tế sau đại dịch Covid. Dự kiến cuối tháng này, ông Kishida sẽ cho mở tổng tuyển cử và đảng của ông cũng sẽ giành chiến thắng thêm một nhiệm kỳ Quốc hội.

* Cộng đồng mạng xã hội ở Việt Nam đang kêu gọi tẩy chay một bộ phim mới ra mắt của Trung Quốc nói về cuộc chiến ‘phản công tự vệ’ của nước này mà khán giả Việt Nam cho là xuyên tạc lịch sử khi ám chỉ về cuộc chiến biên giới Việt-Trung cách đây hơn 4 thập kỷ. Ngay sau khi trailer bộ phim “Quân đội Vương bài,” có tên tiếng Anh là “Ace Troops,” của Trung Quốc ra mắt, những người dùng mạng xã hội trên cả Facebook và Twitter của Việt Nam đã ngay lập tức chỉ ra rằng bộ phim, với các diễn viên nổi tiếng được khán giả Việt Nam mến mộ, ám chỉ tới cuộc chiến tranh biên giới giữa hai nước vào cuối thập kỷ 1970 đầu 1980.

* Việt Nam có kế hoạch giảm thuế đối với thịt lợn đông lạnh, ngô và lúa mì nhập từ Mỹ, một dấu hiệu của sự hạ giảm căng thẳng thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của quốc gia Đông Nam Á. Việc cắt giảm, sẽ được công bố trong quý này, là nhằm tăng lượng hàng nhập khẩu từ Mỹ và hạ giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam, theo người phát ngôn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, nói với Bloomberg trong một cuộc phỏng vấn hôm 4/10.

* Một nữ diễn viên và một đạo diễn phim của Nga vừa được phóng lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) hôm 5/10, đánh bại Tom Cruise trong cuộc đua quay bộ phim đầu tiên trong không gian. Tàu vũ trụ Soyuz MS-19 được hoạch định đáp xuống lúc 12 giờ 12 phút (GMT) tại trạm vũ trụ, quay quanh Trái đất ở độ cao khoảng 220 dặm (354 km). Việc thực hiện bộ phim mang tên “Thử thách” giúp Nga đánh bại Hoa Kỳ trong chương mới nhất của cuộc chạy đua vũ trụ.

* Bà Hoàng Phương Lan ở tỉnh Bình Dương hôm 5/10 tuyên bố sẽ khởi kiện hành chính về việc chính quyền phường xử phạt bà sau khi họ cưỡng chế bà phải xét nghiệm COVID-19 hôm 28/9. Công bố thông tin trên trang Facebook cá nhân, bà Lan cho biết chính quyền phường nơi bà cư trú hôm 2/10 ra quyết định xử phạt bà 2 triệu đồng vì bà “không thực hiện xét nghiệm theo yêu cầu của cơ quan y tế”. Phản ứng về quyết định đó, bà Lan cáo buộc rằng chính quyền đã cưỡng chế không hề theo quy định pháp luật, đồng thời làm bà bất an vì rơi vào tình huống có nguy cơ cao bị lây nhiễm. Vì vậy, bà sẽ khởi kiện hành chính và kêu gọi các luật sư giúp đỡ.

* Bộ Tư lệnh lực lượng vũ trang ở thành phố Hồ Chí Minh hôm 5/10 công bố 2 số điện thoại đường dây nóng để giúp người dân về quê, đồng thời cũng nói rằng Bộ Tư lệnh sẽ phối hợp với các địa phương để thực hiện việc này. Các báo trong nước dẫn lại lời của Bộ Tư lệnh Tp.HCM bày tỏ rằng lực lượng vũ trang thấy “thương cảm, xót xa” về tình cảnh hàng vạn người ồ ạt rời thành phố để về quê ngay khi lệnh giãn cách xã hội được nới lỏng.

* Thủ tướng Florin Citu của đảng Tự do Quốc gia (NLP) cầm quyền đã bị phế truất sau cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội Romania ngày 5/10. Đề nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm được đảng Dân chủ Xã hội (PSD) đối lập bảo trợ gửi tới Quốc hội Romania, theo ABC News. Trong cuộc bỏ phiếu, PSD cùng đảng cực hữu AUR và đảng USR-Plus đã liên kết loại bỏ chính phủ của Thủ tướng Citu. Kiến nghị bất tín nhiệm được thông qua với số phiếu áp đảo 281/466. Sự sụp đổ của chính phủ Thủ tướng Citu khởi đầu từ tháng 9, khi ông Citu sa thải Bộ trưởng Tư pháp Stelian Ion, một thành viên của đảng USR-Plus, vì không thông qua một chương trình phát triển.

* Cũng như hàng tỷ người dùng khác, nhân viên Facebook chịu ảnh hưởng đáng kể trong sự cố gián đoạn vừa qua. Một số người thậm chí không thể vào được tòa nhà nơi họ làm việc. Khoảng 11h40 ngày 4/10 (22h40 ngày 4/10 giờ Việt Nam), các dịch vụ của Facebook gồm nền tảng chính, Instagram, Messenger và WhatsApp bất ngờ không thể truy cập. Trong thời gian sự cố xảy ra, nhân viên Facebook không thể gọi điện bằng điện thoại di động do công ty cấp, cũng như không thể nhận email được gửi từ địa chỉ bên ngoài, theo New York Times.

* Chính quyền Mỹ và Australia cảnh báo Trung Quốc sau khi Bắc Kinh phái gần 150 máy bay quân sự xâm nhập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) của đảo Đài Loan trong 4 ngày qua. Những phản ứng này được đưa ra sau khi Không quân của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) Trung Quốc đưa số máy bay quân sự lớn nhất cho tới nay, tới 56 chiếc, vào vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) đảo của Đài Loan hôm 4/10, theo Guardian. Động thái này tiếp nối các cuộc xâm nhập những ngày trước đó, với 16 máy bay vào ngày 3/10, 39 chiếc ngày 2/10 và 38 chiếc ngày 1/10.

* Thủ tướng Fumio Kishida nói đã nhận được “thông điệp mạnh mẽ” từ Tổng thống Mỹ Joe Biden rằng Washington sẽ giúp Tokyo bảo vệ quần đảo Senkaku đang tranh chấp ở biển Hoa Đông. Trong cuộc điện đàm gần 20 phút vào ngày 4/10 giữa ông Kishida và ông Biden, 2 nhà lãnh đạo cam kết tăng cường hợp tác hướng tới bảo đảm “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và mở”, theo Reuters.

* Người phụ nữ da màu Mychelle dũng cảm bảo vệ Hua Lin khi cụ ông gốc Á bị tấn công vô cớ trên một chuyến xe buýt ở California. Kẻ tấn công ông Hua khi đó bất ngờ xuất hiện, hét lớn và cầm gậy đánh thẳng vào đầu ông. Trong khi đám đông xung quanh tỏ ra hoảng loạn, không biết ứng phó ra sao, người phụ nữ da màu tên Mychelle ngồi cạnh ông Hua đã hét lên: “Ôi Chúa ơi, ông ổn chứ?”. Mychelle còn dũng cảm đứng trước ông Hua để che chắn ông khỏi kẻ tấn công và còn chụp lại hình của y. Tên này sau đó quay ra tấn công cả Mychelle, liên tiếp đập gậy về phía cô, song Mychelle không sợ hãi, vẫn xuống xe để đuổi theo anh ta. Nhờ hành động nhanh chóng của Mychelle, kẻ tấn công đã bị cảnh sát bắt ngay sau đó.

* Nhóm người bài vaccine Covid-19 tại ngôi làng ở tỉnh Alta Verapaz chặn đường, bắt nhốt đội y tá đến tiêm phòng, phá hủy 50 liều vaccine. Nhóm y tá hôm 4/10 tới làng Nahuila, phía bắc thủ đô Guatemala City, để tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người dân. Tuy nhiên, một số người dân trong làng nói rằng họ không muốn tiêm nên đã chặn đường, xịt lốp xe của nhóm y tá. Nhóm người này còn phá hủy một thùng trữ lạnh chứa khoảng 50 liều vaccine và nhốt các y tá suốt 7 giờ. Cảnh sát và quan chức địa phương sau đó đã tới đàm phán để dân làng thả nhóm nhân viên y tế.