Tin Vắn

 

Ngày 9 – 8 – 2022

* Trưởng công tố hạt Palm Beach, Florida nói với BBC vụ khám nhà cựu tổng thống Donald Trump là “chưa hề có trong lịch sử”. Trả lời kênh BBC Radio 4, chương trình Today nổi tiếng ở Anh, ông Dave Aronberg, trưởng công tố (Palm Beach County State Attorney) ở nơi có dinh thự của ông Trump nói đây là vụ việc hoàn toàn do FBI đảm trách. “Chúng tôi không được thông báo trước gì hết. FBI giữ kín lệnh khám nhà (search warrant) cho riêng họ. “Đây là sự kiện rất lớn.”

* Cảnh sát cho biết, một bức tượng bị đánh cắp năm 1971 từ đền thờ thuộc bang Tamil Nadu, phía nam Ấn Độ đã được tìm thấy ở New York. Họ nói tượng thần Hindu Parvati từ thế kỷ 12 được tìm thấy ở Nhà đấu giá Bonhams. Đây là một nhà đấu giá thuộc sở hữu tư nhân, có trụ sở chính tại London. Một cảnh sát cấp cao cho biết Idol Wing của cảnh sát Tamil Nadu đã “sẵn sàng” giấy tờ để đem tượng thần về. Trong vài năm qua, Ấn Độ tăng cường nỗ lực lấy lại nhiều tượng thần và đồ tạo tác khác từ các đền đài ở nước này bị đánh cắp hoặc buôn lậu ra thị trường thế giới.

* Các hãng hàng không Nga, bao gồm Aeroflot của nhà nước, đang tháo gỡ máy bay để lấy phụ tùng sơ cua mà họ không thể mua ở nước ngoài nữa vì các lệnh trừng phạt của phương Tây, Reuters dẫn các nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết. Động thái này phù hợp với hướng dẫn của chính phủ Nga đối với các hãng hàng không hồi tháng 6 vốn cho phép các hãng hàng không trưng dụng một vài chiếc máy bay để lấy phụ tùng để đảm bảo những chiếc còn lại trong đội bay gồm máy bay do nước ngoài sản xuất có thể tiếp tục bay ít nhất đến năm 2025. Các lệnh trừng phạt được áp đặt lên Nga sau khi nước này đưa quân đội vào Ukraine vào cuối tháng 2 đã khiến các hãng hàng không của Nga không thể có được phụ tùng thay thế hay không thể đưa máy bay đi bảo trì ở phương Tây.

* Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vừa lên tiếng báo động về cái chết của một nhà báo độc lập khi đang bị giam giữ ở Việt Nam và kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động để “đảm bảo sự sống còn của các nhà báo khác” trong các nhà tù của quốc gia Đông Nam Á. “Tổ chức Phóng viên Không Biên giới rất tiếc thương khi biết rằng ông Đỗ Công Đương, một nhà báo công dân bị bỏ tù và vô cùng ốm yếu trong nhiều tháng, đã chết trong khi bị giam giữ vào tuần trước”, RSF nói trong một tuyên bố mới được đưa ra.

* Gần một tháng rưỡi sau khi một thiếu tá lái xe tông chết một nữ sinh ở Ninh Thuận, Cơ quan điều tra của Quân đội Việt Nam mới ra quyết định khởi tố vụ án vốn gây bão dư luận trong nước vì những dấu hiệu được cho là “bao che” để làm chìm xuồng vụ việc. Theo truyền thông trong nước, sau khi xem xét hồ sơ, Cơ quan điều tra hình sự Khu vực 3 của Quân chủng Phòng không – Không quân, thuộc Bộ Quốc phòng, hôm 7/8 ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến việc thiếu tá Hoàng Văn Minh lái xe ô tô gây tai nạn khiến nữ sinh trung học Hồ Hoàng Anh tử vong tại chỗ.

* Ba nhân chứng địa phương nói với Reuters rằng họ nghe thấy tiếng nổ lớn và nhìn thấy khói đen bốc lên từ hướng căn cứ không quân của Nga tại Novofedorivka trên bán đảo Crimea bị sáp nhập hôm 9/8. Các đoạn video được nói là ghi lại hình ảnh hiện trường, trong đó có một số đoạn được đăng trên mạng xã hội và được quay từ các bãi biển du lịch gần đó, cho thấy một cột khói. Reuters không thể kiểm chứng ngay về các đoạn băng này. Người ta nghe thấy ít nhất 12 vụ nổ với mức độ khác nhau trong một phút vào khoảng 15h30, giờ địa phương, hai nhân chứng cho biết. Ba tiếng nổ đặc biệt lớn, phát ra các tia lửa và khói.

* Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm 9/8 ký thông qua đạo luật cấp 52,7 tỷ đô la trợ cấp cho việc sản xuất và nghiên cứu hàng bán dẫn của Mỹ, đồng thời thúc đẩy các nỗ lực giúp Mỹ cạnh tranh tốt hơn trước các nỗ lực phát triển khoa học và công nghệ của Trung Quốc. Nhà Trắng đang đề cao các khoản đầu tư mà các công ty chip đang tiến hành mặc dù vẫn chưa rõ khi nào Bộ Thương mại sẽ soạn các quy định cụ thể về việc xét duyệt cấp tiền tài trợ và sẽ mất bao lâu để bảo lãnh các dự án. Các giám đốc điều hành của Micron, Intel, Lockheed Martin, và Advanced Micro Devices sẽ dự lễ ký của ông Biden, dự kiến diễn ra lúc 10 giờ sáng ngày 9/8, cùng với các quan chức chính phủ, lãnh đạo ngành ô tô và công đoàn, bao gồm ông Ray Curry, Chủ tịch United Auto Workers, Nhà Trắng cho biết.

* Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) thông báo sẽ chấm dứt chính sách thắt chặt người nhập cư – “ở lại Mexico” – có từ thời cựu Tổng thống Donald Trump. Thông báo của DHS được đưa ra vài giờ sau khi một thẩm phán ra phán quyết cho phép Tổng thống Joe Biden chấm dứt chính sách “ở lại Mexico”, hay có tên chính thức là “Giao thức bảo vệ người di cư”, AFP đưa tin ngày 9/8. Chính sách của ông Trump, có hiệu lực từ tháng 1/2019, đã ngăn một số người di cư không có quốc tịch Mexico – bao gồm những người xin tị nạn – ở lại Mỹ để chờ thủ tục nhập cư. Thay vào đó, những người này sẽ bị đưa trở lại Mexico. Chính sách này sẽ được dỡ bỏ “nhanh chóng và có trật tự”, DHS tuyên bố, nói thêm những người đã vượt biên vào Mỹ sẽ không còn bị đưa về Mexico.

* Tổng thống Yoon Suk Yeol ngày 9/8 đến thăm căn hộ bán hầm ở Seoul – nơi ba người trong một gia đình được tìm thấy đã chết trong trận mưa lớn vào đêm 8/8. Ông Yoon đã đến thăm căn hộ bán hầm ở phía tây nam Seoul sau khi chủ trì cuộc họp khẩn cấp của chính phủ để ứng phó với trận mưa lớn trút xuống thủ đô và các khu vực trung tâm trong tuần này. 8 người đã thiệt mạng và 6 người mất tích trong trận mưa được cho là lớn nhất suốt 80 năm qua tại Hàn Quốc.

* Nhóm khảo cổ vừa khai quật một bức điêu khắc được cho là mặt của một vị vua tại kim tự tháp Shimao ở tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Giáo sư Shao Jing, phó nhóm khảo cổ ở kim tự tháp Shimao, ngày 8/8 nói rằng họ vừa phát hiện thêm một số tác phẩm điêu khắc, một trong số đó được cho là chân dung một vị vua, South China Morning Post đưa tin. Kim tự tháp Shimao có niên đại khoảng 4.200 năm, nằm ở Thần Mộc, tỉnh Thiểm Tây. Kim tự tháp này cao hơn 70 m, bằng một nửa so với kim tự tháp Giza ở Ai Cập, cũng được xây vào cùng niên đại. Tuy nhiên, không giống những kim tự tháp khác trên thế giới, “kim tự tháp” Shimao có vẻ ngoài như một thành phố cổ. Nơi đây có diện tích hơn 80.000 m2 – tương đương 10 sân bóng đá. Các nhà khảo cổ còn phát hiện những kiến trúc phức tạp như khu vườn, ao nuôi cá sấu.

* Đám cháy kho nhiên liệu ở Cuba đã lan sang bồn chứa thứ ba, khiến nó sụp đổ và cháy như “vạc dầu” bất chấp nỗ lực cứu hỏa. Mario Sabines, thống đốc tỉnh Matanzas, tây bắc Cuba, ngày 8/8 xác nhận ngọn lửa tại kho dầu ở địa phương này đã lan từ bồn chứa thứ hai sang bồn thứ ba trong vụ hỏa hoạn lớn nhất của ngành công nghiệp dầu mỏ nước này suốt nhiều thập niên qua.

* Đại sứ Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ cho biết nhà thầu quốc phòng Baykar đang xây dựng một nhà máy sản xuất UAV vũ trang trên lãnh thổ Ukraine. Trong cuộc phỏng vấn được RBC UKraine công bố ngày 8/8, đại sứ Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ Vasyl Bodnar cho biết tập đoàn Baykar đã thành lập một công ty ở nước này và đang trong quá trình xây dựng một nhà máy chuyên sản xuất máy bay không người lái (UAV) vũ trang Bayraktar TB2. “Chính phủ Ukraine đã thông qua thỏa thuận song phương về việc xây dựng nhà máy và gửi đến quốc hội để phê chuẩn”, ông Bodnar nói.

Ngày 8 – 8 – 2022

* Tin nói rằng Bình Nhưỡng sẵn sàng cử tới 10 vạn quân “thiện chiến” sang giúp Nga đánh Ukraine đã được một số tờ báo bình dân Anh, Mỹ đăng tải. Tuy thế, các nguồn này đều trích phát biểu của một nhà báo Nga, Igor Korotchenko trên talkshow truyền hình, chứ không hề có xác nhận chính thức nào từ CHDCND Triều Tiên, tính đến ngày 08/08. Kể cả khi có tuyên bố nào đó tương tự từ chính quyền Kim Jong-un, nhiều khả năng đó chỉ là cách ghi điểm với Moscow về ngoại giao, theo các đánh giá quốc tế. Điều mà Triều Tiên đã làm là công nhận hai cộng hòa tự xưng CH Nhân dân Donetsk, và CH Nhân dân Luhansk ở Donbas, lãnh thổ của Ukraine nhưng bị phe ly khai thân Nga chiếm khá nhiều.

* Hải Nam ở miền Nam của Trung Quốc, nơi dựa nhiều vào ngành du lịch, hôm thứ Hai đã phong tỏa thêm một số khu vực nữa nhằm đối phó Covid-19. Toàn bộ đảo này hồi năm ngoái chỉ ghi nhận hai trường hợp mắc Covid có triệu chứng, nhưng chỉ riêng tháng này đã có hơn 1.400 ca lây nhiễm trong cộng đồng, trong đó có 982 ca có triệu chứng, Reuters tường thuật. Đây cũng là đợt bùng phát virus corona lớn nhất tại tỉnh này kể từ đầu dịch tới nay.

* Một bảo tàng Anh đồng ý trả về Nigeria các hiện vật bị cướp đi khỏi Vương quốc Benin hồi thế kỷ 19. Đây không phải là bảo tàng đầu tiên ở Phương Tây chấp nhận yêu cầu hồi hương bảo vật, hiện vật, đồ cổ mà họ có được trong quá khứ bằng nhiều cách khác nhau, gồm cả mua, cướp, chiếm đoạt thời thám hiểm hoặc thuộc địa. Bảo tàng Horniman Museum ở London nói họ sẽ chuyển quyền sở hữu của 72 hiện vật về cho chính phủ Nigeria. Trong số hiện vật này có các 12 tấm đồng chạm khắc, còn gọi là Benin Bronze, một con gà trống cũng bằng đồng lá và một chiếc chìa khóa vào cung điện vua Benin thời đó.

* Quân đội Trung Quốc nói họ đang tiếp tục các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn quanh Đài Loan, sau khi các cuộc tập trận bắn đạn thật đã thông báo trước đó của họ kết thúc hôm Chủ Nhật. Bộ Tư lệnh Tác chiến miền Đông của quân đội Trung Quốc cho biết họ sẽ diễn tập tấn công chống tàu ngầm và tập kích trên biển. Trước đó, Bắc Kinh đã có bốn ngày tập trận nhằm tỏ phản ứng đối với chuyến thăm của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi tới Đài Loan.

* Giao thông hàng không xung quanh Đài Loan đang dần trở lại bình thường sau khi không phận quanh hòn đảo này mở trở lại, Bộ Giao thông và Truyền thông Đài Loan cho biết hôm 8/8, mặc dù Trung Quốc sau đó đã loan báo sẽ có thêm các cuộc tập trận trong khu vực. Tuần trước, Trung Quốc đã triển khai hàng chục máy bay và bắn tên lửa thật trong các cuộc tập trận sau chuyến thăm tới Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi. Các cuộc diễn tập đã khiến một số hãng hàng không hủy các chuyến bay đến Đài Bắc và điều chỉnh đường bay giữa Đông Nam Á và Đông Bắc Á để tránh khu vực bị ảnh hưởng.

* Trong một diễn biến mới về cuốn hộ chiếu serial P Việt Nam mới cấp từ tháng 7/2022, Đại sứ quán Tây Ban Nha vừa đảo ngược quyết định, thông báo chấp nhận mẫu hộ chiếu này. Cụ thể, ngày 8/8, Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Việt Nam thông báo các cơ quan trung ương có thẩm quyền của Tây Ban Nha đã quyết định công nhận trở lại hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam.

* Ngày 7/8, Ukraine cho biết rằng đợt pháo kích mới của Nga đã làm hỏng ba cảm biến bức xạ và làm một công nhân tại nhà máy điện Zaporizhzhia bị thương, trong vụ tấn công thứ hai liên tiếp nhiều ngày vào cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu, theo Reuters. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy gọi cuộc pháo kích đêm thứ Bảy là “khủng bố hạt nhân của Nga”, đây là lý do chính đáng để ban hành nhiều lệnh trừng phạt quốc tế hơn, lần này là đối với lĩnh vực hạt nhân của Moscow. “Không có quốc gia nào trên thế giới có thể cảm thấy an toàn khi mà một nhà nước khủng bố bắn phá nhà máy hạt nhân”, Zelenskiy nói trong một bài phát biểu trên truyền hình hôm Chủ nhật.

* Mật ong Corbezzolo đánh lừa khẩu vị. Thay vì có vị ngọt như chúng ta nghĩ, loại mật ong cực hiếm này, vốn được sinh ra ở vùng núi của đảo Sardinia của Ý, đắng đến kinh ngạc, với mùi da, mùi cam thảo và mùi khói. Những người nuôi ong du mục đã dựng tổ ong trong khu vực để thu hoạch thực phẩm thơm này – lấy từ những bông hoa hình chuông màu trắng của cây dâu tây hoang dã – trong hơn 2.000 năm.

* Thêm bốn tàu chở ngũ cốc và dầu hướng dương đã rời các cảng của Ukraine qua hành lang hàng hải an toàn. Hàng triệu tấn ngũ cốc đã bị mắc kẹt ở Ukraine do các lệnh phong tỏa của Nga, dẫn đến tình trạng thiếu hụt và giá lương thực tăng cao ở các nước khác.Nhưng tuần trước, con tàu đầu tiên đã rời các cảng của Ukraine kể từ tháng Hai. Những chuyến tàu mới nhất sắp ra khơi sẽ đến Thổ Nhĩ Kỳ, nơi tàu sẽ được kiểm tra như một phần của thỏa thuận đạt được với Nga và Liên Hợp Quốc. Các tàu khởi hành vào Chủ Nhật từ các cảng Odesa và Chornomorsk, và sẽ đều đi qua eo biển Bosphorus.

* Ba trẻ em và bảy người lớn thiệt mạng trong một vụ cháy nhà ở bang Pennsylvania của Mỹ, và một lính cứu hỏa được gọi đến hiện trường đã kinh hoàng khi phát hiện các nạn nhân lại là chính gia đình mình. Cảnh sát bang Pennsylvania đã xác nhận tên của 6 nạn nhân, nhưng vẫn chưa xác định được danh tính những đứa trẻ nhỏ nhất, độ tuổi 5, 6 và 7. Một cuộc điều tra hình sự đã được tiến hành để tìm ra nguyên nhân vụ cháy. Ngọn lửa được cho là bắt đầu ở hiên nhà vào sáng sớm thứ Sáu.

* Các nhà đàm phán hàng đầu trong các cuộc đàm phán mới nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 hôm 7/8 cho thấy họ lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận áp đặt giới hạn đối với việc Tehran làm giàu uranium. “Chúng tôi cách vạch đích chỉ 5 phút hoặc 5 giây,” Đại sứ Nga Mikhail Ulyanov nói với các phóng viên bên ngoài Điện Coburg ở thủ đô Vienna của Áo, sau khi cuộc đàm phán đã đi được bốn ngày. Ông cho biết còn ‘ba hoặc bốn vấn đề’ cần được giải quyết.

* Một tờ báo địa phương của Tây Ban Nha hôm 7/8 cho biết hai người đàn ông “nổi tiếng” của Việt Nam, một diễn viên và một nhạc sỹ, đã về nước sau 1 tháng rưỡi bị một tòa án ở Palma thu giữ hộ chiếu do cáo buộc hãm hiếp một khách du lịch 17 tuổi ở Majorca. Sau đó một ngày, Bộ Ngoại giao Việt Nam được truyền thông trong nước trích lời khẳng định rằng hai nghệ sỹ này đã được tòa án trả lại hộ chiếu do đã có luật sư người địa phương đại diện liên lạc với tòa, nhưng tiếp tục bị điều tra và đối diện kỷ luật từ đơn vị quản lý.

* Các nhà báo Campuchia đang đối mặt mối đe dọa ngày càng tăng và bị ngăn cản thực hiện công việc của họ trong bối cảnh ngày càng có nhiều hạn chế tự do báo chí và các quyền công dân và quyền chính trị, văn phòng nhân quyền Liên Hợp Quốc ở Campuchia cho biết trong tuần này.

* Các Thượng nghị sỹ Dân chủ của Mỹ, trước sự đồng lòng phản đối của các đồng nghiệp Cộng hòa, hôm 7/8 đã thông qua một dự luật sâu rộng để chống biến đổi khí hậu, cắt giảm chi phí y tế và tăng thuế đối với các tập đoàn có lợi nhuận cao. Dự luật này, phiên bản thu gọn của kế hoạch lập pháp kinh tế bị đình trệ từ lâu của Tổng thống Joe Biden, đã được thông qua với tỷ lệ sít sao 51-50, với lá phiếu quyết định do Phó Tổng thống Kamala Harris bỏ sau nhiều giờ tranh luận đến tận tối ngày 6/8 và sau đó được kéo sang phiên họp chiều Chủ nhật hiếm hoi.

* Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm Chủ nhật đã xét nghiệm âm tính với COVID-19 trong ngày thứ hai liên tiếp và sẽ không còn phải cách ly sau khi xét nghiệm dương tính trong gần một tuần, bác sĩ của Nhà Trắng cho biết. Sau khi xét nghiệm âm tính, ông Biden sẽ công du và trở lại tiếp xúc với công chúng, Bác sĩ Kevin O’Connor nói. Tổng thống đã đến nhà nghỉ của mình ở Rehoboth Beach, Delaware, vào sáng Chủ nhật.

* Khi nền kinh tế Afghanistan sụp đổ do lệnh trừng phạt quốc tế, Taliban tăng xuất khẩu than đá để có thêm thu nhập. Họ không ngại dùng lao động trẻ em để thực hiện mục đích này. Từ đầu đến chân phủ kín bởi bụi than, hàng chục người đàn ông và trẻ em trai ra vào tấp nập các mỏ ở một ngọn núi tại miền Bắc Afghanistan. Tại khu mỏ ở tỉnh Baghlan, những trẻ em từ 8 tuổi đã phải đi làm thuê. Các em chất than lên lừa để lừa chở tới xe tải có lộ trình đến Kabul. Những đứa trẻ làm việc trong hoàn cảnh không có máy móc hay thiết bị bảo hộ.

* Thái Lan và Trung Quốc sẽ nối lại cuộc diễn tập không quân chung “Ưng Kích” thường niên sau hai năm gián đoạn do đại dịch Covid-19, Không quân Thái Lan tuyên bố. Cuộc diễn tập năm nay sẽ diễn ra trong 11 ngày, bắt đầu từ ngày 14/8, Reuters đưa tin ngày 8/8. Khoảng thời gian này đã được quyết định từ tháng 6. Địa điểm diễn tập được lựa chọn là căn cứ không quân Udon Thani ở Đông Bắc Thái Lan, nơi từng là căn cứ của quân đội Mỹ.

* Phản ứng của Ấn Độ đối với chuyến thăm sắp tới của tàu quân sự Trung Quốc Yuan Wang 5 tại cảng biển chiến lược Hambantota đẩy Sri Lanka vào thế khó. Sri Lanka cho phép tàu Yuan Wang 5 cập cảng Hambantota, cảng biển ở miền Nam Sri Lanka do Trung Quốc đầu tư và quản lý. Chuyến thăm dự kiến diễn ra ngày 11-17/8. Tuy nhiên, Ấn Độ bày tỏ lo ngại về chuyến thăm trên do tàu Yuan Wang (Viễn Vọng) 5 có trang bị hệ thống do thám công nghệ cao.

* Lực lượng phòng vệ Đài Loan ngày 8/8 thông báo sẽ tập trận đạn thật trong hai ngày 9/8 và 11/8, sau khi Trung Quốc trước đó tuyên bố tiếp tục tập trận quanh hòn đảo. “Chúng tôi sẽ diễn tập mô phỏng chống lại một cuộc tấn công của đối thủ lên hòn đảo”, Lou Woei Jye, người phát ngôn Quân đoàn số 8 của Đài Loan, nói với AFP.

* Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Phó tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, đã đón, hội đàm với Đại tướng Hun Manet, Phó tổng Tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia Campuchia. Tại hội đàm diễn ra tại trụ sở Bộ Quốc phòng sáng 8/8, Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa bày tỏ vui mừng được đón Đại tướng Hun Manet cùng đoàn Quân đội Hoàng gia Campuchia thăm Việt Nam, nhất là trong bối cảnh hai nước đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập ngoại giao Việt Nam – Campuchia (24-6-1967/24-6-2022), “Năm Hữu nghị Việt Nam – Campuchia 2022”.

* Đại sứ Myanmar U Myo Thant Pe đột ngột qua đời hôm 7/8 tại thành phố Côn Minh, miền Tây Nam Trung Quốc. Cáo phó của Bộ Ngoại giao Myanmar dành cho Đại sứ U Myo Thant Pe không nêu rõ nguyên nhân cái chết của ông. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao ở Bắc Kinh và một báo đài tiếng Trung của Myanmar cho biết ông có thể qua đời vì cơn đau tim, South China Morning Post đưa tin. Theo một bản tin địa phương, Đại sứ U Myo Thant Pe được nhìn thấy xuất hiện lần cuối vào hôm 6/8, khi gặp một quan chức địa phương ở tỉnh Vân Nam, giáp biên giới Myanmar.

* Hạn hán nghiêm trọng đã khiến các vòi nước trên khắp Mexico gần như cạn kiệt. Tình trạng này khiến người dân ở một số nơi phải xếp hàng trong nhiều giờ để được chính phủ cung cấp nước. Tình trạng thiếu nước đã trở nên nghiêm trọng đến mức một số người dân chặn đường cao tốc và bắt cóc công nhân thành phố để yêu cầu thêm nguồn cung.

* Cuba đã có tiến triển trong việc kiểm soát ngọn lửa bùng lên tại kho dầu cháy, với sự giúp đỡ từ đội ngũ đặc biệt của Mexico và Venezuela. Ngày 7/8, 82 người Mexico và 35 người Venezuela có kinh nghiệm chữa cháy xăng dầu đã tham gia chiến đấu chống trận hỏa hoạn lớn ở Cuba. Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermudez đánh giá sư hỗ trợ này rất quan trọng, theo Reuters. Một bể chứa dầu thô tại khu công nghiệp gần thành phố Matanzas đã bị sét đánh trúng gây cháy lớn tối 5/8. Vụ hỏa hoạn xảy ra gần nhà máy nhiệt điện lớn nhất Cuba Antonio Guiteras.

* Israel và Lực lượng Thánh chiến Hồi giáo Palestine (PIJ) ngày 7/8 đã đồng ý đình chiến, với Ai Cập làm trung gian hòa giải. Một nguồn tin an ninh Ai Cập cho biết Israel đã đồng ý với đề xuất này. Trong khi đó, một quan chức Palestine cho biết lệnh ngừng bắn được đề xuất sẽ có hiệu lực vào lúc 20h ngày 7/8 (giờ địa phương), Reuters đưa tin. Người phát ngôn của Israel và PIJ chưa xác nhận thông tin này, chỉ cho biết họ có liên hệ với Cairo. Hai phe đã giao tranh ở Gaza kể từ khi xung đột nổ ra ngày 5/8. Căng thẳng nổ ra ở Dải Gaza với nhiều cuộc không kích đã khiến thế giới lo ngại. Song, cho đến nay, mọi chuyện vẫn trong tầm kiểm soát khi Hamas – lực lượng quân sự nắm quyền kiểm soát Gaza – đứng ngoài giao tranh.

* Nơi trú ẩn của chỉ huy tổ chức Thánh chiến Hồi giáo Palestine ở thành phố Rafah, miền Nam Dải Gaza, bị cuộc không kích của Israel phá hủy hoàn toàn. Chiến dịch không kích Israel phát động từ 5/8 được Tel Aviv miêu tả là nhằm ngăn chặn các mối đe dọa từ tổ chức Thánh chiến Hồi giáo Palestine. Theo Reuters, một trong các thủ lĩnh của lực lượng thánh chiến là Khaled Mansour vừa thiệt mạng trong một cuộc không kích ở thành phố Rafah, phía nam Dải Gaza. Phía Israel nói rằng đây là mục tiêu có chủ đích.

* Tổng thống mới của Sri Lanka cho biết đất nước đã trải qua giai đoạn tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng kinh tế, và việc khôi phục ổn định chính trị sẽ cho phép nước này bắt đầu vực dậy. Ông cho biết sẽ sớm nối lại các cuộc đàm phán về gói cứu trợ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) – đã bị đình trệ do tình hình hỗn loạn gần đây. “Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã chạm đáy”, ông Ranil Wickremesinghe nói trong một cuộc phỏng vấn hôm 31/7 với Wall Street Journal. “Tôi có thể nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm”.

* Mỹ sẽ tham gia một cuộc tập trận chung với Ấn Độ, cách biên giới tranh chấp của quốc gia Nam Á này với Trung Quốc chưa đầy 100 km, theo CNN. Các cuộc tập trận sẽ được tổ chức vào giữa tháng 10 ở Auli, thuộc bang Uttarakhand của Ấn Độ. Nội dung cuộc diễn tập sẽ tập trung vào huấn luyện tác chiến tầm cao, CNN hôm 6/8 dẫn lời một sĩ quan cấp cao của quân đội Ấn Độ. Hoạt động này sẽ diễn ra như một phần của cuộc tập trận chung thường niên được gọi là “Yudh Abhyas”.

* Ngành hàng không Mỹ đang trải qua một trong những thời kỳ ăn nên làm ra nhất lịch sử. Nhưng ngược lại, hành khách đi máy bay đang phải trả giá đắt. Doanh thu trong các tháng 4, 5, 6 của các hãng hàng không Mỹ lập kỷ lục nhờ giá vé tăng cao, lượng khách hàng lớn. Nhưng việc giá vé tăng mạnh cùng nhiều dịch vụ hàng không gián đoạn do thiếu hụt lao động khiến tình hình các chuyến bay trở nên tồi tệ với hành khách, theo CNN.

* Lượng mưa lớn kỷ lục hôm 5/8 đã gây ra trận lũ quét tại Vườn quốc gia Thung lũng Chết, khiến xe hơi bị cuốn trôi, trong khi gần nghìn du khách và nhân viên bị mắc kẹt. Lượng mưa trong một buổi sáng hôm 5/8 có giá trị gần bằng lượng mưa cả năm tại khu vực vốn nổi tiếng nóng và khô ở California. Tại khu vực Furnace Creek, lượng mưa đo được là khoảng 4,3 cm, trong khi lượng mưa trung bình hàng năm tại vườn quốc gia là 4,8 cm, Guardian đưa tin. Giới chức cho biết có khoảng 60 phương tiện bị chôn vùi trong bùn, trong khi có 500 du khách và 500 nhân viên vườn quốc gia bị mắc kẹt. Hiện chưa có báo cáo về thương vong. Sở Giao thông California ước tính sẽ mất 4-6 giờ để mở lối đi cho khách tham quan.

* Trong hơn 5 thập kỷ làm chính trị ở Washington, ông Joe Biden đã quen với phong cách “can thiệp sâu để gây ảnh hưởng”. Nhưng trong năm thứ hai nhiệm kỳ Tổng thống, ông Biden nhận ra rằng để có thể đạt được những thành tựu lớn trong lĩnh vực lập pháp, ông nhiều lúc phải làm ngược lại với phong cách đó. Một nỗ lực chớp nhoáng vào mùa hè đã đưa các dự luật lưỡng đảng về bạo lực súng đạn và thúc đẩy lĩnh vực công nghệ cao của Mỹ đến bàn làm việc để ông Biden ký thành luật. Và Tổng thống Mỹ cũng đang dần đạt tới “phần cuối cùng” trong chương trình nghị sự kinh tế của mình, khi Thượng viện thông qua dự luật chi tiêu về y tế và khí hậu trị giá 430 tỷ USD, mà đảng Dân chủ tưởng như đã hết hy vọng.

* Cơ quan An ninh Nội địa Ukraine (SBU) hôm nay thông báo bắt hai người bị nghi cộng tác với tình báo quốc phòng Nga, cáo buộc họ đang lên kế hoạch ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksii Reznikov và Cục trưởng Cục Tình báo Quân đội Kyrylo Budanov. Một nghi phạm sống tại tỉnh miền đông Lugansk do dân quân thân Nga kiểm soát, người còn lại là cư dân thủ đô Kiev. Cả hai bị bắt ở thành phố Kovel, tây bắc Ukraine. SBU cho biết các nghi phạm được hứa trả 150.000 USD cho mỗi mục tiêu ám sát thành công.

Ngày 5 – 8 – 2022

* Các mạng xã hội và truyền thông Nam Á, Trung Á và các nước Hồi giáo vẫn bàn cãi rất nhiều về vụ giết chết thủ lĩnh Al-Qaeda Ayman al-Zawahiri hôm cuối tháng 7/2022. Mới nhất đây, chính quyền Taliban chọn cách đưa tin rằng họ “không biết ông Zawahiri có mặt ở Kabul”. Điều chưa rõ là Al-Qaeda vốn đã suy yếu nhiều, sẽ chọn ai làm thủ lĩnh mới. Thế nhưng chắc chắn là công nghệ truy sát các phần tử chủ chốt của Al-Qaeda và tàn dư Nhà nước Hồi giáo mà Hoa Kỳ kiên trì áp dụng, đang trở nên ngày càng tinh vi và chính xác hơn.

* Đài Loan cáo buộc Trung Quốc bắt chước Bắc Hàn bắn tên lửa ra vùng biển xung quanh hòn đảo này. Các vụ phóng tên lửa này là một phần trong các cuộc tập trận quy mô lớn của quân đội Trung Quốc, được tiến hành sau chuyến thăm của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi đến Đài Bắc vào 3/8. Bắc Kinh đã mô tả chuyến thăm là ‘man rợ, vô trách nhiệm và rất phi lý’.

* Đại diện TikTok bày tỏ sự thất vọng sau khi Nghị viện Anh đóng tài khoản trên kênh của họ ‘vì lo ngại an ninh’. Tài khoản ‘UK Parliament’ chỉ mới được mở ra trên App TikTok để “thử nghiệm giao tế với công chúng dùng TikTok” nhưng đã bị đóng tuần này vì các nghị sĩ Anh lo ngại. Trong không khí không thoải mái về việc chính phủ Trung Quốc kiểm soát thông tin, đây là một trong số nhiều động thái ở Anh cho rằng dùng TikTok, nền tảng gốc từ Trung Quốc, “tạo rủi ro mất dữ liệu”.

* Bất chấp lo lắng về một cuộc suy thoái có thể xảy ra và lạm phát hoành hành, các chủ nhân của Mỹ đã thêm được 528.000 việc làm đáng kinh ngạc vào tháng trước, khôi phục tất cả các công việc bị mất trong cuộc suy thoái vì virus corona. Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 3,5%, thấp nhất kể từ khi đại dịch xảy ra vào đầu năm 2020. Việc làm tạo ra trong tháng Bảy nhiều hơn 130.000 so với số việc làm được tạo ra trong tháng Sáu và nhiều nhất kể từ tháng Hai.

* Ngoại trường Hoa Kỳ Antony Blinken vừa có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn vào ngày 5/8, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 (AMM-55) và các Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao giữa ASEAN với Đối tác từ ngày 2-6/8 tại Phnom Penh, Campuchia. Thông qua sự hiện diện của Ngoại trưởng Blinken tại cuộc họp của ASEAN, chính quyền Biden được cho là đang nỗ lực khẳng định cam kết đồng hành với khu vực này trước mối đe dọa của Trung Quốc, đặc biệt giữa bối cảnh Bắc Kinh đang thực hiện cuộc tập trận lớn “chưa từng có tiền lệ” xung quanh Đài Loan nhằm đáp trả chuyến thăm hòn đảo của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Peloci.

* Lãnh đạo bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận đã đến nhà nữ sinh bị tông xe thiệt mạng để xin lỗi vì đã xét nghiệm sai dẫn đến kết luận nữ sinh này có nồng cộ cồn trong máu khi tai nạn xảy ra, khiến gia đình nạn nhân bức xúc. Tại buổi gặp gia đình ông Hùng, giám đốc Thái Phương Phiên được dẫn lời nói ‘sẽ hủy kết quả xét nghiệm’ và ‘sẽ thành lập hội đồng để rà soát, đánh giá lại quy trình xét nghiệm để xem sai sót ở đâu’, cũng theo báo Người Lao Động.

* Phát ngôn viên về an ninh quốc gia John Kirby cho biết hôm thứ Sáu 5/8 rằng Mỹ đã triệu tập đại sứ Trung Quốc đến Nhà Trắng để phản đối các hành động mà Washington gọi là vô trách nhiệm và mâu thuẫn với việc duy trì hòa bình và ổn định ở vùng eo biển Đài Loan.

* Hàn Quốc phóng tàu quỹ đạo mặt trăng đầu tiên của họ hôm thứ Sáu 5/8, cùng lúc nước này đẩy mạnh đầu tư vào các chương trình không gian của họ, nhắm đến mục tiêu đáp một tàu thăm dò xuống mặt trăng vào năm 2030. Tàu Quỹ đạo Mặt trăng Tiên phong của Hàn Quốc, có biệt danh Danuri, nghĩa là “Thưởng Nguyệt”, được phóng bằng tên lửa Falcon 9 của hãng SpaceX từ Căn cứ Không gian Mỹ Cape Canaveral lúc 8h08 sáng 5/8 (tức 23h08 giờ GMT hôm 4/8), Bộ Khoa học Hàn Quốc cho biết .

* Trung Quốc sắp ngừng hợp tác với Hoa Kỳ trong một số lĩnh vực, bao gồm đối thoại giữa các chỉ huy quân sự cấp cao và các cuộc đàm phán về khí hậu, để trả đũa cho chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi, Trung Quốc cho biết hôm thứ Sáu 5/8. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng cho hay nước này cũng sắp ngừng hợp tác với Washington trong việc ngăn chặn tội phạm xuyên biên giới và buôn bán ma túy, tương tự là ngừng hồi hương di dân bất hợp pháp, trong số 8 biện pháp cụ thể.

* Cơ quan phòng vệ Đài Loan cho biết tổng cộng 68 máy bay và 13 tàu Trung Quốc đang thực hiện nhiệm vụ tại eo biển Đài Loan. Một số trong đó đã “cố ý” vượt qua đường trung tuyến. “Chúng tôi phản đối quân đội Trung Quốc vì cố ý vượt qua đường trung tuyến của eo biển và quấy rối vùng biển, vùng trời quanh Đài Loan”, cơ quan phòng vệ của hòn đảo nói trong một tuyên bố, theo AFP. Cơ quan này còn cáo buộc phía Trung Quốc đã “gây thiệt hại” cho tình hình hiện trạng.

* Hải quan Nigeria cho biết đã thu giữ gần 400 kg vẩy tê tê và bắt 8 nghi phạm, trong đó có 3 người Việt Nam được cho là “thành viên cấp cao” trong tổ chức tội phạm. “Quá trình điều tra ban đầu hé lộ ba công dân Việt Nam là thành viên cấp cao của một tổ chức tội phạm lớn có dính líu tới hoạt động buôn lậu ngà voi, vẩy tê tê, sừng tê giác và xương sư tử từ Mozambique và Nam Phi tới Việt Nam thông qua Nigeria”, người phát ngôn Hải quan Nigeria Timi Bomodi nói trong tuyên bố được đăng ngày 3/8 trên website chính thức. Ba nghi phạm người Việt Nam này bị bắt trong lúc tìm nguồn bán vẩy tê tại ở Nigeria. Họ bị bắt quả tang mang theo người 397,5 kg vẩy tê tê.

* Singapore ngày 5/8 treo cổ 2 người bị kết tội buôn ma túy, nâng tổng số tù nhân bị xử tử trong 4 tháng qua lên 10 người, bất chấp lời kêu gọi quốc tế bỏ hình phạt này. Nhà vận động nhân quyền Kirsten Han cho biết một trong số những người bị xử tử trong ngày 5/8 là Abdul Rahim Shapiee. Người đàn ông 45 tuổi này từng là tài xế lái xe và bị kết tội buôn bán heroin. Người đàn ông còn lại được cho là đồng phạm của Shapiee. Bà Han cho biết gia đình người này muốn giữ kín danh tính. Cả hai đều mang quốc tịch Singapore.

* Ngoại trưởng Lavrov ngày 5/8 cho biết Nga sẵn sàng thảo luận về trao đổi tù nhân với Mỹ trong vụ ngôi sao bóng rổ Griner, nhưng Washington không nên dùng đến ngoại giao công chúng. “Chúng tôi sẵn sàng thảo luận về chủ đề này, nhưng trong khuôn khổ kênh (ngoại giao) đã được Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Joe Biden nhất trí”, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho biết hôm 5/8. “Nếu Mỹ một lần nữa quyết định sử dụng ngoại giao công chúng, đó là chuyện của họ và thậm chí tôi có thể nói rằng đó là bài toán khó của họ”, ông nói thêm, Reuters đưa tin.

* Lầu Năm Góc đã chỉ đạo tàu sân bay USS Ronald Reagan ở lại khu vực gần Đài Loan để “theo dõi tình hình” khi Trung Quốc phóng tên lửa trong khu vực, Nhà Trắng thông báo hôm 4/8. “Trung Quốc đã chọn cách phản ứng thái quá và sử dụng chuyến thăm của chủ tịch Hạ viện như một cái cớ để gia tăng hoạt động quân sự”, người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby nói, AFP đưa tin. Trong những ngày gần đây, con tàu này đã di chuyển trên biển Hoa Đông, biển Philippines và Biển Đông. Hải quân Mỹ ngày 4/8 cho biết tàu sân bay USS Ronald Reagan đang hoạt động theo lịch trình đã được lên từ trước ngoài khơi bờ biển Philippines, phía đông nam Đài Loan.

* Theo phát ngôn viên sở cứu hỏa D.C. Vito Maggiolo, 4 người lớn – gồm 2 đàn ông và 2 phụ nữ – được tìm thấy vào lúc khoảng 19h tối 4/8 ở Central Park, trong một lùm cây cách tượng cựu Tổng thống Mỹ Andrew Jackson khoảng 100 m, Washington Post đưa tin. Ông Maggiolo cho biết chưa rõ lý do các nạn nhân ở trong công viên vào thời điểm xảy ra vụ sét đánh. “Cây không phải là nơi an toàn. Trú ẩn dưới cây rất nguy hiểm”, ông Maggiolo nói thêm. Cả 4 người đều được đưa đến bệnh viện trong tình trạng đe dọa tới tính mạng. Giới chức cho biết họ vẫn đang điều tra nguyên nhân chính xác gây nên thương tích của 4 người này.

* Mall of America, trung tâm mua sắm lớn nhất nước Mỹ, bị phong tỏa hôm 4/8 sau nhiều tiếng súng, làm dấy lên cảnh hỗn loạn bên trong khu phức hợp khổng lồ này. Một đoạn video được đăng lên Twitter cho thấy một người hét lên khi bước vào cửa hàng Nike, và một số tiếng súng đã xuất hiện sau đó, AFP đưa tin. Đoạn phim được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy nhiều người hoảng loạn chạy dọc trung tâm mua sắm rộng lớn ở Bloomington (bang Minnesota, Mỹ), nơi có hơn 500 cửa hàng. Tuy nhiên, đoạn phim này vẫn chưa được xác thực.

* Hôm 4/8, Hội nghị Hành động Chính trị Bảo thủ (CPAC) – sự kiện thường niên của các nhà vận động và quan chức bảo thủ trên khắp nước Mỹ – đón một vị khách đặc biệt: Nhà lãnh đạo Hungary Viktor Orban. Thủ tướng Hungary Viktor Orban được giới bảo thủ Mỹ ưa thích vì chính sách chống nhập cư và đề cao chủ quyền quốc gia – điều khiến ông mâu thuẫn với giới lãnh đạo châu Âu.

Ngày 4 – 8 – 2022

* Trước thềm Hội nghị Bộ trưởng ASEAN tại Campuchia tuần này, Hiệp hội các nước Đông Nam Á tuyên bố ông Kao Kim Hourn, sẽ nhậm chức Tổng thư ký của tổ chức này từ năm 2023. Hiện là Bộ trưởng trực thuộc Văn phòng Phủ thủ tướng của Campuchia, ông Kao Kim Hourn có học vấn, bằng cấp tại Hoa Kỳ, nơi ông từng là người tỵ nạn. Trong các chức vụ khác nhau ở Campuchia, ông đã làm quốc vụ khanh, bộ trưởng, cố vấn của thủ tướng về các vấn đề đối ngoại và về ASEAN. Bắt đầu nhiệm kỳ từ 2023, ông Kao Kim Hourn sẽ là công dân Campuchia đầu tiên làm tổng thư ký ASEAN kể từ khi nước này gia nhập tổ chức khu vực năm 1999.

* Ngân hàng Anh quốc vừa nêu cảnh báo Vương quốc Anh sẽ rơi vào suy thoái trong năm nay cùng ngày ra quyết định tăng lãi suất cơ bản ở từ 1,25% lên 1,75% trong nỗ lực kiềm chế giá cả tăng cao. Đây là lần tăng lãi suất cơ bản cao nhất trong 27 năm qua ở Anh. Bank of England – tức Ngân hàng Trung ương của Vương quốc Anh, dự báo nền kinh tế sẽ teo lại trong ba tháng cuối năm và tiếp tục như vậy cho đến cuối năm 2023.

* Năm cuộc tập trận quân sự quy mô chưa từng có của Trung Quốc bắt đầu lúc 12:00 giờ địa phương (04:00 GMT), ở một số vùng biển quanh Đài Loan. Tổng thống Thái Anh Văn cho biết Đài Loan đã phải đối mặt với “các mối đe dọa quân sự tăng cường có chủ ý”. Đài Loan nói Trung Quốc đang cố gắng thay đổi hiện trạng khu vực, và rằng các cuộc tập trận của Trung Quốc đang phong tỏa không phận và hải phận hòn đảo này. Nhà phân tích Bonnie Lin nói với BBC rằng quân đội Đài Loan sẽ phản ứng thận trọng nhưng vẫn có nguy cơ đối đầu.

* Tính đến chiều 4/8, có gần 160 chuyến bay quốc tế của các hãng hàng không Việt Nam bị ảnh hưởng bởi các cuộc tập trận quân sự lớn “chưa từng có” của Trung Quốc xung quanh Đài Loan, sau khi Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi thực hiện chuyến thăm đến hòn đảo tự trị khiến cho Bắc Kinh nổi giận. Trong đó, hãng hàng không giá rẻ Vietjet có số chuyến bay bị ảnh hưởng nhiều nhất với 82 chuyến, kế đó là hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines với 75 chuyến và Bamboo Airways với 2 chuyến.

* Nhiều hãng hàng không của Hàn Quốc và Singapore ngưng khai thác hoặc cấm các chuyến bay đi qua không phận Đài Loan do các cuộc tập trận của quân đội Trung Quốc quanh hòn đảo. Korean Air của Hàn Quốc đã hủy các chuyến bay giữa Incheon và Đài Loan trong ngày 5/8 và 6/8. Trong khi đó, Asiana Airlines hủy chuyến bay thẳng đến Đài Loan trong ngày 5/8 và sẽ theo dõi thêm tình hình, hãng tin News1 và các phương tiện truyền thông Hàn Quốc đưa tin.

* Công xưởng sản xuất điện thoại lớn nhất thế giới của Samsung ở Việt Nam đang cắt giảm quy mô sản xuất khi nhiều nhà bán lẻ và kho hàng vật lộn với lượng hàng tồn kho trong bối cảnh tiêu dùng trên toàn cầu giảm sút, theo ghi nhận của Reuters. Thị trường kho hàng lớn nhất của Mỹ, nơi đang có lạm phát tăng cao nhất trong 4 thập niên qua, đã chạm ngưỡng bão hòa và các nhà bán lẻ ở đây như Best Buy hay Target đều cảnh báo về doanh số bán hàng chậm lại khi người tiêu dùng phải thắt lưng buộc bụng sau các đợt chi tiêu đầu mùa dịch COVID-19.

* Mỹ phản đối bất kỳ nỗ lực đơn phương nào nhằm thay đổi hiện trạng Đài Loan, nhất là bằng vũ lực, và chính sách của Washington đối với Đài Loan không thay đổi, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói với những người đồng cấp Đông Nam Á hôm 4/8. Sự ổn định giữa hai bờ eo biển là vì lợi ích của toàn bộ khu vực, ông tại một hội nghị ở Campuchia, một ngày sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đến thăm Đài Loan. Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của Mỹ trong vòng 25 năm, gây phẫn nộ cho Trung Quốc, vốn cho rằng hòn đảo tự trị này là lãnh thổ của họ.

* Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi và người tương nhiệm Hàn Quốc hôm 4/8 tuyên bố ủng hộ các nỗ lực duy trì năng lực răn đe mạnh mẽ đối với Triều Tiên và tiến tới phi hạt nhân hóa quốc gia này. Trong uyên bố chung được đưa ra sau khi bà Pelosi gặp Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Kim Jin-pyo tại Seoul, hai nhà lãnh đạo bày tỏ lo ngại về các mối đe dọa hạt nhân và tên lửa đang tiến triển của Triều Tiên.

* Ukraine cho biết Nga đã bắt đầu thành lập lực lượng quân sự tấn công nhằm vào quê nhà của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy là Kryvyi Rih. Trước đó, họ đã bác bỏ đề xuất của cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder rằng Nga muốn có ‘giải pháp đàm phán’ cho cuộc chiến và phía Ukraine nói rằng bất kỳ đối thoại nào cũng phụ thuộc việc Nga ngưng bắn và rút quân.

* Trần Đức Trung, cựu chủ tịch Trung tâm hỗ trợ người nghèo, bị VKS đề nghị tù chung thân do lừa đảo hơn 50 tỷ đồng của hơn 1.000 người. Mức án do đại diện VKS đề nghị chiều 4/8, sau ba ngày xét hỏi. Cùng tội danh Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, theo Điều 139, Bộ luật Hình sự 1999 với Trung, bốn bị cáo còn lại, đều là cựu cán bộ Trung tâm, bị đề nghị 7-17 năm tù. Cụ thể, Bùi Thị Oanh 16-17 năm; Phan Thị Thoa 9-10 năm, Phan Văn Lực và Nhâm Sỹ Phúc cùng bị đề nghị mức án 7-8 năm tù. Ngoài án tù, VKS đề nghị HĐXX tuyên buộc các bị cáo bồi thường số tiền chiếm hưởng cho các bị hại. Hành vi của các bị cáo bị đánh giá đặc biệt nghiêm trọng, số tiền hưởng lợi bất chính lớn, số lượng bị hại nhiều, lên tới hơn 1.000 người, ở khắp 16 tỉnh, thành phố.

* Các mỏ than cuối cùng xung quanh nhà máy nhiệt điện Bexbach đã đóng cửa cách đây một thập niên, để lại nhà máy nhiệt điện ngủ yên như một di tích của ngành công nghiệp đang chết dần ở Đức. Bỗng dưng vào năm nay, các thiết bị của nhà máy được sửa chữa, nhà thầu chuẩn bị cho công việc mới, và quản lý Michael Lux phải tất bật với quá trình bận rộn ban đầu: tìm nhân sự.

* Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ không gặp người đồng cấp Nhật Bản trong tuần này, sau khi G7 và EU chỉ trích phản ứng của Bắc Kinh về vấn đề Đài Loan. Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Nhật Bản đã bị hủy bỏ, South China Morning Post đưa tin ngày 4/8. Tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 4/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết nước này rất không hài lòng với tuyên bố của G7. Bà nói thêm rằng Nhật Bản, một thành viên của G7, không có quyền bình luận về vấn đề Đài Loan.

* Trong suốt nhiều tháng, thủ lĩnh Al Qaeda Ayman al-Zawahiri đã sống tại trung tâm thủ đô Kabul. Nơi ở của Zawahiri cách Đại sứ quán Anh ở Afghanistan (nay đã đóng cửa) không xa, và nằm kế bên ngôi nhà của Sirajuddin Haqqani – một trợ lý thủ lĩnh cấp cao của Taliban. Chỉ vài giờ sau khi thủ lĩnh Al Qaeda bị tiêu diệt trong lúc đứng trên ban công, một quan chức cấp cao Mỹ cho hay Taliban đã cử người tới, xóa sạch dấu vết của Zawahiri và hộ tống vợ, con gái và cháu của ông đến nơi ở mới.

* Josh Hawley là thượng nghị sĩ duy nhất bỏ phiếu chống lại nghị quyết ủng hộ Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, trong cuộc bỏ phiếu ở Thượng viện Mỹ hôm 3/8. Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết ủng hộ việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO trong một cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ ủng hộ 95 – 1. Trong đó, Thượng nghị sĩ Josh Hawley là người duy nhất bỏ phiếu chống lại quyết định này, theo Hill. Cụ thể, ông không tin rằng Mỹ nên mở rộng cam kết an ninh ở châu Âu, vì “đối thủ nước ngoài lớn nhất” của Mỹ là Trung Quốc. Thượng nghị sĩ Hawley cho rằng việc gia tăng các cam kết an ninh ở châu Âu sẽ khiến người Mỹ kém an toàn hơn.

* Azerbaijan cáo buộc phe ly khai thân Armenia mở đợt tấn công ở vùng tranh chấp Nagorno-Karabakh, điểm nóng xung đột suốt 30 năm qua giữa hai nước. Bộ Quốc phòng Azerbaijan ngày 3/8 tố các thành viên lực lượng vũ trang Nagorno-Karabakh tấn công vào các vị trí của quân đội Azerbaijan ở quận Lachin, đang nằm dưới sự giám sát của lực lượng gìn giữ hòa bình Nga, khiến một binh sĩ Azerbaijan thiệt mạng. Quân đội Azerbaijan sau đó mở chiến dịch “Báo thù” để đáp trả, giành quyền kiểm soát một số cao điểm chiến lược ở Nagorno-Karabakh.

Ngày 3 – 8 – 2022

* Hôm 03/08/2022, Thủ tướng Việt Nam, ông Phạm Minh Chính, đã yêu cầu Bộ Công an “tìm giải pháp về hộ chiếu mẫu mới”, và ngay sau đó, Bộ này đã nói sẽ “sẽ ghi bổ sung ở phần bị chú trong hộ chiếu mới nội dung nơi sinh của công dân”. Các bước đi này cho thấy phản ứng của các cấp lãnh đạo Việt Nam đã lắng nghe dư luận và nhờ báo chí cùng mạng xã hội vào cuộc ngay từ đầu, nêu các bức xúc của công dân Việt Nam ngay sau khi CHLB Đức nói không cấp visa cho hộ chiếu serial P.

* Chủ tịch Hạ Viện Mỹ Nancy Pelosi đã rời Đài Loan, kết thúc chuyến thăm kéo dài 24 giờ. Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Đài Loan, Thái Anh Văn vào hôm nay bà Nancy Pelosi cho biết, “Đây là mục đích của chuyến đi để thế giới thấy thành công của người dân Đài Loan. Sự dũng cảm thay đổi quốc gia của mình trở nên dân chủ hơn. Chúng tôi không muốn bất kỳ điều gì xảy đến với Đài Loan bằng vũ lực. Vì vậy sức mạnh, một trong những nguồn sức mạnh là nền dân chủ.” Đáp lại, bà Thái Anh Văn cho biết, “Sự hiện diện của Chủ tịch Hạ viện Pelosi tại Đài Loan giúp tăng sự tự tin của công chúng, về sức mạnh của nền dân chủ như nền tảng trong mối quan hệ hợp tác với Hoa Kỳ.” Trung Quốc hiện đang tiến hành đồng thời hai cuộc tập trận ở vùng biển phía nam và phía đông bắc nước này.

* Đài Loan hôm thứ Tư (3/8) cam kết tăng cường an ninh chống lại những gián đoạn có thể xảy ra bởi “các lực lượng nước ngoài”, bao gồm các cuộc tấn công mạng, giữa lúc căng thẳng với Trung Quốc gia tăng sau chuyến thăm hòn đảo tự trị của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi. Trung Quốc đã thể hiện sự phẫn nộ trước chuyến thăm cấp cao nhất của Hoa Kỳ trong 25 năm tới hòn đảo mà Bắc Kinh tuyên bố thuộc về mình bằng một loạt hoạt động quân sự ở các vùng biển xung quanh, triệu tập đại sứ Hoa Kỳ tại Bắc Kinh và ngừng nhập khẩu một số nông sản từ Đài Loan.

* Quốc hội Ý hôm 3/8 đã thông qua lần cuối dự luật phê chuẩn cho Phần Lan và Thụy Điển gia nhập liên minh NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương). Thượng viện Ý đã bỏ phiếu với tỷ lệ ủng hộ dự luật là 202/13, một ngày sau khi đa số trong hạ viện thông qua dự luật. Việc gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển cần phải được quốc hội của tất cả 30 nước thành viên của khối phê chuẩn trước khi hai nước có thể được bảo vệ bởi điều khoản phòng thủ của NATO, trong đó quy định rằng bất kỳ một cuộc tấn công nào vào một thành viên trong khối cũng được xem như là một cuộc tấn công chống lại cả khối.

* OPEC+ dự kiến nâng sản lượng dầu thêm 100.000 thùng/ngày, số lượng nhỏ giọt mà các nhà phân tích mô tả là một sự xúc phạm đối với Tổng thống Mỹ Joe Biden sau chuyến đi của ông tới Ả rập Xê út vào tháng trước để thuyết phục lãnh đạo khối các nước xuất khẩu dầu OPEC cung cấp nhiều hơn nữa để giúp cho nền kinh tế Mỹ và toàn cầu.

* Các nhà khoa học Viện nghiên cứu Weizmann của Israel đã phát hiện tế bào gốc từ chuột có thể tự lắp ghép thành các cấu trúc phôi thai với đường ruột, tế bào não và tim. Các cấu trúc mà Viện nghiên cứu Weizmann tạo ra được gọi là “phôi thai tổng hợp” bởi chúng hình thành mà không trải qua quá trình thụ tinh giữa trứng và tinh trùng, Guardian ngày 3/8 đưa tin. Các nhà khoa học cho biết phôi thai tổng hợp của chuột giống phôi thai tự nhiên đến 95% về cấu trúc bên trong và cấu trúc di truyền của tế bào. Các bộ phận hình thành từ phôi thai có khả năng hoạt động. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết phôi thai tổng hợp không có khả năng phát triển thành động vật sống nếu như không được cấy ghép vào tử cung của một con chuột cái.

* Bác sĩ Nhà Trắng cho biết Tổng thống Mỹ Joe Biden đang trải qua ít nhất một triệu chứng của Covid-19, cụ thể là “ho đờm” sau khi có kết quả xét nghiệm dương tính lại với Covid-19. Bác sĩ Nhà Trắng Kevin O’Connor cho biết: “Tổng thống tiếp tục cảm thấy khỏe mặc dù ông đang bị ho trở lại một chút”. Trước đó, vị bác sĩ cho biết ông Biden đang hồi phục và các triệu chứng nhiễm Covid-19 của tổng thống Mỹ đã không còn, theo AFP. Trong thông báo hàng ngày của mình, bác sĩ O’Connor cho biết Tổng thống Biden vẫn “không bị sốt và có tinh thần tốt”.

* Các quan chức Đài Bắc cho biết hơn 20 máy bay quân sự Trung Quốc đã tiến vào vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) vào ngày 2/8, khi bà Pelosi bắt đầu chuyến thăm đến hòn đảo. “21 máy bay của PLA (Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc) đã tiến vào vùng ADIZ phía tây nam Đài Loan vào ngày 2/8”, cơ quan phòng vệ của hòn đảo cho biết trong một tuyên bố trên Twitter. Các máy bay xâm nhập ADIZ Đài Loan bao gồm 10 máy bay chiến đấu J-16, 8 máy bay chiến đấu J-11, một máy bay kiểm soát và cảnh báo sớm KJ-500, một máy bay tác chiến điện tử Y-9 và một máy bay vận tải Y-8, theo Business Insider.

* Cựu thủ tướng Đức Schroeder cho hay Tổng thống Putin muốn tìm một giải pháp thông qua thương lượng cho xung đột ở Ukraine, bắt đầu bằng thỏa thuận ngũ cốc. “Tin tốt là Điện Kremlin muốn một có một giải pháp thông qua đối thoại. Thành công đầu tiên là thỏa thuận ngũ cốc, có thể dần mở rộng thành thỏa thuận ngừng bắn”, cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder nói trong cuộc phỏng vấn hôm nay. Schroeder tiết lộ ông đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Moskva tuần trước.

* Mỹ cảnh báo công dân thận trọng khi di chuyển, do nguy cơ bị các phần tử al-Qaeda trả thù sau khi Washington tiêu diệt thủ lĩnh tổ chức này. Trong bản cập nhật cảnh báo ngày 2/8, Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng “có nguy cơ cao xuất hiện bạo lực nhắm vào người Mỹ liên quan cái chết của thủ lĩnh al-Qaeda Ayman al-Zawahiri ngày 31/7”.

 

Ngày 2 – 8 – 2022

* Mỹ đã tiêu diệt thủ lĩnh al Qaeda Ayman al-Zawahiri trong một cuộc không kích ở Afghanistan vào cuối tuần qua, Tổng thống Joe Biden cho biết ngày thứ Hai 1/8. Đây là đòn giáng mạnh nhất vào tổ chức khủng bố này kể từ khi người sáng lập Osama bin Laden bị tiêu diệt hồi năm 2011. Zawahiri, một bác sĩ phẫu thuật người Ai Cập bị Mỹ truy nã với khoản tiền treo thưởng 25 triệu đôla, đã giúp điều phối vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001, giết chết gần 3.000 người. Các quan chức Mỹ, phát biểu với điều kiện ẩn danh, cho biết Zawahiri chết sau một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ ở thủ đô Kabul của Afghanistan lúc 6 giờ 18 phút sáng (0148 giờ GMT) hôm Chủ nhật 31/7.

* Ba người đàn ông Anh bị cáo buộc là lính đánh thuê sẽ phải ra tòa tại một tòa án ủy nhiệm của Nga ở miền đông Ukraine. John Harding, Dylan Healy và Andrew Hill sẽ bị xét xử tại nơi được gọi là Cộng hòa Nhân dân Donetsk, một khu vực ly khai của Ukraine, truyền thông Nga cho biết. Gần đây, tòa án không được quốc tế công nhận, đã kết án tử hình hai người đàn ông Anh. Bộ Ngoại giao Anh cho biết họ lên án việc lợi dụng những người bị bắt giữ dân sự cho các mục đích chính trị.

* Tuần này, nhiều ý kiến quốc tế bắt đầu nhìn nhận rằng cuộc chiến của Nga ở Ukraine bước vào giai đoạn quyết định. Tiến độ đánh chiếm đất đai Ukraine của quân Nga đã chững lại và Ukraine có cơ hội phản công, tuy chưa rõ họ có tập trung được quân số cần thiết hay không. Trên chiến trường, không chỉ giới tình báo Anh, Mỹ mà một số nhà quan sát như GS Mark Galeotti, chuyên gia về Nga tại Đại học UCL, London, cho rằng ở giai đoạn này trận Kherson là trận đánh quyết định. Hiện quân đoàn 49 của Nga đang cố giữ Kherson, nhưng đường tiếp viện với thiết giáp hạng nặng của Nga cho đơn vị này bị phá hủy.

* Trước sức ép từ dư luận đòi hỏi sự minh bạch về vụ nữ sinh bị ô tô do một thiếu tá quân đội điều khiển tông chết, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận hôm 2/8 thừa nhận sai sót trong xét nghiệm nồng độ cồn ở nạn nhân và đại diện Bộ Công an cho biết có đủ cơ sở để khởi tố vụ án. Vụ tai nạn xảy ra cách đây hơn một tháng khi ông Hoàng Văn Minh, cán bộ Trung đoàn 937 thuộc Quân chủng Phòng không – Không quân Việt Nam, lái xe ô tô chuyển làn đường và va vào Hồ Hoàng Anh, một nữ sinh lớp 12 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn ở thành phố Phan Rang-Tháp Chàm thuộc tỉnh Ninh Thuận. Vụ va chạm khiến nạn nhân bị hất văng về phía trước và tử vong sau khi đập đầu xuống đường.

* Các trang tin tôn giáo đang đang kêu gọi cộng đồng quan tâm đến các tín đồ Thiên Chúa giáo người H’Mong tại Việt Nam sau khi tờ Morning Star News tường thuật về “các cuộc đàn áp nghiêm trọng” đang được tiến hành tại tỉnh Nghệ An nhằm vào người H’Mong theo đạo Thiên Chúa. “Ở tỉnh miền trung Việt Nam, các quan chức thi đua với nhau một cách ‘không có lương tâm hay tình người’ để tạo ra ‘vùng không có Cơ đốc giáo’ hoạt động”, tờ Morning Star News dẫn lời các lãnh đạo tôn giáo địa phương nói.

* Cộng hòa Czech hôm 2/8 thông báo dừng công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam, ngay sau khi Tây Ban Nha đưa ra thông báo tương tự vì lý do thiếu thông tin “Nơi sinh” trong hộ chiếu. Trước đó, vào ngày 27/7, Đức là quốc gia đầu tiên thông báo không công nhận hộ chiếu mới màu xanh tím than của Việt Nam vì hộ chiếu thiếu thông tin “Nơi sinh”, khiến phía Đức không thể xác định rõ ràng người mang hộ chiếu vì nhiều trường hợp trùng họ.

* Bloomberg ngày 2/8 dẫn nguồn thạo tin cho biết website của văn phòng lãnh đạo Đài Loan đã bị tấn công mạng từ nước ngoài, nhưng tình trạng đã sớm được khôi phục. Xavier Chang, người phát ngôn của lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn, cho biết vào 17h15 ngày 2/8 (giờ địa phương), website của văn phòng đã bị tấn công Từ chối Dịch vụ Phân tán (DDoS), làm lưu lượng truy cập tăng 200 lần so với ngày thường, khiến website bị sập trong 20 phút. Website sau đó đã hoạt động bình thường trở lại.

* Quân đội Trung Quốc đã triển khai hai tàu sân bay của nước này trong lúc tàu sân bay của Mỹ được cho là đang tiến gần Đài Loan. Hai tàu sân bay là Liêu Ninh và Sơn Đông đã lần lượt rời cảng Thanh Đảo và Tam Á. Hiện không rõ liệu những con tàu này có tới eo biển Đài Loan hay tham gia tập trận cùng quân đội Trung Quốc hay không, TASS dẫn các nguồn thạo tin ngày 2/8. Đây cũng là hai tàu sân duy nhất của Trung Quốc đang hoạt động. Tàu sân bay thứ ba là Phúc Kiến vừa được hạ thủy vào tháng 6 và đang trong quá trình hoàn thiện.

* Một trung tướng cùng hai chuẩn tướng Pakistan thiệt mạng vì trực thăng rơi khi tham gia hoạt động cứu trợ lũ lụt ở khu vực tây nam đất nước. Chiếc trực thăng quân sự tham gia cứu trợ lũ lụt ở tỉnh Balochistan mất tích vào đêm 1/8 cùng với 6 thành viên phi hành đoàn, trong đó có trung tướng Sarfraz Ali, tư lệnh quân đoàn 7 của quân đội Pakistan và là người giám sát hoạt động cứu trợ. Quân đội Pakistan hôm nay xác nhận trực thăng rơi vì thời tiết xấu và tất cả 6 người trên khoang thiệt mạng. Các mảnh vỡ của trực thăng được tìm thấy ở hiện trường vụ tai nạn.

Ngày 1 – 8 – 2022

* Một trong những doanh nhân giàu nhất của Ukraine bị giết chết cùng vợ trong cuộc pháo kích “lớn kinh hoàng” của Nga ở thành phố miền nam Mykolaiv. Ông Oleksiy Vadatursky, 74 tuổi, cùng vợ là bà Raisa chết khi một tên lửa bắn vào nhà họ trong đêm, các quan chức địa phương nói. Ông Vadatursky sở hữu Nibulon, một công ty xuất khẩu ngũ cốc, và có tài sản ước tính khoảng 450 triệu USD, theo ước tính của Forbes năm 2020. Ông cũng từng được trao giải “Anh hùng Ukraine”. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói cái chết của ông Vadatursky là một tổn thất to lớn.

* Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ sẽ thăm Campuchia và Philippines trong tháng 8, nhưng không có lịch tới Việt Nam. Tin từ Washington hôm 29/07 cho hay Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Antony J. Blinken sẽ tới thăm Campuchia và Philippines trong tháng 8. Ông Blinken dự kiến tới Phnom Penh tuần này, từ ngày 3 đến 5 và sau đó, sang Philippines từ ngày 06/08. Trong tháng 7, ông đã thăm Indonesia, dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G20 ở Bali (08/07), rồi thăm Bangkok 09-10.

* Con tàu chở ngũ cốc đầu tiên đã rời cảng Ukraine theo thỏa thuận mang tính bước ngoặt với Nga. Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine cho biết con tàu đã rời cảng Odesa ở miền nam vào sáng sớm thứ Hai theo giờ địa phương. Nga phong tỏa các cảng của Ukraine kể từ tháng Hai, nhưng hai bên đã đạt thỏa thuận để nối lại các chuyến hàng. Người ta hy vọng thỏa thuận này sẽ xoa dịu cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu và hạ giá ngũ cốc. Thổ Nhĩ Kỳ cho biết con tàu mang cờ Sierra Leone, tàu Razoni, sẽ cập cảng Tripoli ở Lebanon, và cho biết thêm rằng các chuyến hàng tiếp theo đã được lên kế hoạch trong những tuần tới.

* Ảnh vệ tinh mà hãng Asian Nikkei được tiếp cận cho thấy bãi thử hạt nhân mới của Trung Quốc ở Tân Cương. Việc này làm dấy lên câu hỏi từ các chuyên gia rằng có phải nước này đang có một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân với Mỹ. Theo Asian Nikkia, Trung Quốc đang mở rộng các cơ sở thử nghiệm hạt nhân ở khu tự trị Duy Ngô Nhĩ, Tân Cương. Các hình ảnh vệ tinh cho thấy nhiều mái che được dựng lên tại một sườn núi gần hồ nước mặn khô cạn Lop Nur, Đông Nam của Tân Cương. Bên cạnh là các bãi đá vỡ chất đống, cho thấy có hoạt động đào thêm đường hầm thứ sáu để phục vụ hoạt động thử nghiệm.

* Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky yêu cầu tất cả thường dân sinh sống trong các khu vực do Ukraine kiểm soát ở vùng Donetsk đi sơ tán. Trong bài phát biểu muộn đêm thứ Bảy từ Kyiv, ông Zelensky nói giao tranh ở vùng Donetsk đang rất quyết liệt. “Càng nhiều người rời vùng Donetsk bây giờ, càng ít người quân Nga có thể có thời gian để giết,” ông nói. Vùng này hiện đang xảy ra chiến trận khốc liệt, với bước tiến công chậm của quân Nga, những người đã kiểm soát phần lớn lãnh thổ Donetsk.

* Bắc bán cầu sắp đón mùa đông thứ ba của đại dịch COVID, giới khoa học cảnh báo các chính phủ và người dân phải chuẩn bị đón thêm nhiều đợt COVID nữa. Chỉ riêng ở Hoa Kỳ, có thể có tới một triệu ca nhiễm mỗi ngày trong mùa đông này, ông Chris Murray, người đứng đầu Viện Đánh giá và Đo lường Sức khoẻ (IHME) tại Đại học Washington chuyên theo dõi đại dịch, nói với Reuters. Số đó sẽ gấp đôi so với con số hàng ngày hiện tại.

* Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden ngày 1/8 có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID trở lại “như dự đoán từ trước,” bác sĩ của Tổng thống cho biết trong một bản ghi nhớ do Tòa Bạch Ốc đưa ra và nói thêm rằng ông Biden vẫn cảm thấy khỏe và sẽ tiếp tục các biện pháp cách ly. Bác sĩ Kevin O’Connor viết: “Ông sẽ tiếp tục điều hành công việc cho người dân Mỹ từ Tòa nhà Hành Pháp”. Sau khi xét nghiệm âm tính vào ngày 26 và 27/7 tuần trước, ông Biden lại xét nghiệm dương tính hôm 30/7 điều mà ông O’Connor mô tả là một ca “tái nhiễm” được thấy ở một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân dùng thuốc chống virus tên là Paxlovid.

* Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden ngày 1/8 cho biết sẵn sàng theo đuổi một thỏa thuận vũ khí hạt nhân mới với Nga và kêu gọi Moscow hành động một cách thiện chí trong lúc Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố không có kẻ chiến thắng trong bất kỳ cuộc chiến tranh hạt nhân nào. Cả hai nhà lãnh đạo đưa ra tuyên bố bằng văn bản trong lúc các nhà ngoại giao tham gia một hội nghị kéo dài một tháng của Liên hiệp quốc để đánh giá Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Hội nghị đáng lý được tổ chức năm 2020 nhưng đã bị trì hoãn bởi đại dịch COVID-19.

* Một người được xác định là cán bộ công an đã nổ súng, cướp vàng và ném ra cho người dân nhặt ở thành phố Huế. Thủ phạm sau đó đã bị bắt sau khi được thuyết phục hạ vũ khí đầu hàng, các báo trong nước đưa tin. Vụ cướp xảy ra ở hai tiệm vàng Hoàng Đức và Thái Lợi nằm ngay trước chợ Đông Ba, một khu chợ đông đúc ở trung tâm Huế vào trưa ngày 31/7, gây chấn động dư luận thành phố miền trung này. Thủ phạm được ông Nguyễn Thanh Tuấn, giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế xác nhận với báo giới là Ngô Văn Quốc, 38 tuổi, trú tại thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên Huế, hiện đang cán bộ công an làm việc tại trại giam Bình Điền trong tỉnh thuộc Bộ Công an.

* Hoa Kỳ sẽ tổ chức một cuộc họp trực tuyến vào thứ Ba với các quan chức đại diện cho 14 quốc gia đã tham gia Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (IPEF) trong khi Washington tìm cách tăng cường hợp tác với châu Á. Cuộc họp cấp bộ trưởng sẽ do Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Katherine Tai và Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo chủ trì, văn phòng của họ thông báo trong một tuyên bố hôm Chủ nhật. Tổng thống Joe Biden, người đã khởi động IPEF vào tháng 5 trong chuyến công du đến Tokyo, muốn sử dụng nó như một cách để nâng cao các tiêu chuẩn về môi trường, lao động và các tiêu chuẩn khác trên toàn châu Á.

* Ít nhất 26 người, bao gồm cả trẻ em, đã thiệt mạng trong trận lũ lụt do mưa lớn gây ra ở phía đông Kentucky, và có dự đoán về nhiều trường hợp tử vong hơn nữa trong khi các nhà chức trách dự kiến sẽ tiếp tục tìm thấy thêm các thi thể trong nhiều tuần, Thống đốc Andy Beshear cho biết hôm Chủ nhật. “Có thiệt hại trên diện rộng với nhiều gia đình phải di dời và dự kiến sẽ có nhiều mưa hơn cho tới ngày hôm sau”, thống đốc viết trên Twitter hôm Chủ nhật.

* Một nhà bình luận có tiếng của Trung Quốc ngày thứ Bảy nói ông đã xóa một dòng tweet cảnh báo về sự trả đũa quân sự nếu máy bay chiến đấu của Mỹ hộ tống Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi trong bất cứ chuyến thăm nào tới Đài Loan, sau khi Twitter khóa tài khoản của ông ta. Bà Pelosi, người cao cấp thứ ba trong hàng ngũ kế nhiệm tổng thống Mỹ sau Joe Biden và Phó Tổng thống Kamala Harris, đã báo hiệu vào ngày thứ Sáu rằng bà sẽ có chuyến đi đến Châu Á.

* 84 nghi phạm đang bị xét xử trước tòa, trong khi cảnh sát tiếp tục điều tra để xác minh những ai tham gia vụ cưỡng hiếp tập thể 8 người mẫu ở Nam Phi. Từ ngày 1/8, tòa án Nam Phi đưa 84 người ra xét xử, AFP đưa tin. Đây là nhóm người bị cảnh sát bắt giữ sau vụ hiếp dâm tập thể 8 người mẫu hồi tuần trước. Nhóm người trước hết đối mặt cáo buộc nhập cảnh trái phép và sở hữu tài sản bị đánh cắp. Giám đốc cảnh sát quốc gia Nam Phi Fannie Masemola cho biết đang tiếp tục điều tra để xác định nhóm nghi phạm có gây ra vụ cưỡng hiếp 8 người mẫu hay không.

* Zambia hủy khoản vay 1,6 tỷ USD và đình chỉ nhiều dự án cơ sở hạ tầng do Trung Quốc cấp vốn nhằm tránh rơi vào khủng hoảng nợ. Zambia đã hủy khoản vay trị giá 1,6 tỷ USD đến từ Trung Quốc nhưng chưa được giải ngân. Phần lớn các khoản vay do Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc và Ngân hàng Thương mại Trung Quốc cung cấp, South China Morning Post đưa tin ngày 1/8. Chính phủ Zambia cũng thông báo đình chỉ hoạt động xây dựng và cải tạo nhiều tuyến đường, đường cao tốc, các dự án công nghệ thông tin, chủ yếu được tài trợ bởi Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc, sau khi nhận thấy gặp nhiều thách thức trong phương án trả nợ.

* Chiều 1/8, Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Việt Nam thông báo sẽ không thể tiếp nhận đơn xin thị thực Schengen đối với mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam không có thông tin nơi sinh. “Các quy định hiện hành không cho phép việc cấp thị thực Schengen cho các công dân Việt Nam mang hộ chiếu mới do thiếu thông tin nơi sinh dẫn đến không thể xác minh danh tính của người xin thị thực”, Đại sứ quán Tây Ban Nha thông báo trên trang Facebook chính thức. Việc ngừng tiếp nhận đơn xin thị thực sẽ kéo dài cho tới khi cơ quan có thẩm quyền trong khối Schengen ra quyết định trong vấn đề có tiếp nhận mẫu hộ chiếu mới mang bìa màu xanh tím than của Việt Nam hay không, thông báo cho biết.

* Các băng đảng tội phạm ở Haiti liên tục mở rộng phạm vi hoạt động, thậm chí tấn công vào khu vực gần trung tâm đầu não của chính phủ trong những tuần gần đây. Haiti từ lâu đã chứng kiến tình trạng bạo lực đẫm máu, nhưng mức độ hỗn loạn, vô chính phủ leo thang trong những tuần gần đây, cùng sự bất lực của chính quyền trung ương, khiến đất nước rơi vào thảm cảnh. Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, chỉ trong vỏn vẹn 9 ngày đầu tháng 7, hơn 470 người bị giết hoặc mất tích trong cuộc chiến giữa các băng đảng ở Cite Soleil, khu ổ chuột lớn nhất ở Haiti nằm ngay tại thủ đô Port-au-Prince, theo New York Times. <br<
* Mảnh vỡ từ tên lửa Trường Chinh 5B nặng 23 tấn của Trung Quốc đã rơi trở lại Trái Đất vào ngày 30/7 tại Ấn Độ Dương, quan chức hàng không vũ trụ của Mỹ và Trung Quốc xác nhận. Hiện chưa rõ các mảnh vỡ của quả tên lửa đẩy nói trên đi theo quỹ đạo nào, Bộ Chỉ huy Không gian Mỹ thông báo ngày 30/7 trên Twitter, theo Bloomberg. Trong khi đó, cơ quan hàng không vũ trụ Trung Quốc ngày 31/7 thông báo các mảnh vỡ tên lửa rơi xuống vùng biển tại Tây Nam Philippines và “đại đa số” mảnh vụn đã cháy hết trong quá trình trở lại Trái Đất.

* Người phát ngôn của Mega Millions hôm 30/7 cho biết tấm vé số trúng giải Mega Millions với giá trị ước tính 1,28 tỷ USD đã được bán ở bang tiểu bang Illinois (Mỹ). “Có một vé trúng giải độc đắc, nó đã được bán ở Illinois”, Marie Kilbane, người phát ngôn của Ủy ban Xổ số Ohio, cho biết. Theo Washington Post, dự kiến có thêm thông tin về tấm vé trúng giải độc đắc vào ngày 30/7 (theo giờ Mỹ). Việc giải Mega Millions vượt 1 tỷ USD, lần thứ ba trong lịch sử 20 năm của trò chơi này, đã thu hút sự quan tâm lớn trên toàn nước Mỹ.

* Đã hơn 100 ngày kể từ khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News. Vào ngày 13/4, ông Trump đã được mời tham dự một buổi phỏng vấn, nêu lên vấn đề về các cuộc khủng hoảng của đất nước mà ông tuyên bố sẽ không xảy ra “nếu chúng tôi thắng cuộc bầu cử này, điều mà chúng tôi vốn đã đạt được”, ông nói, hàm ý rằng kết quả cuộc bầu cử 2020 là sản phẩm của gian lận. Không có thêm cuộc phỏng vấn nào với ông Trump từ hãng truyền thông này kể từ đó. Fox News, kênh tin tức và truyền hình thuộc sở hữu của ông trùm truyền thông Rupert Murdoch, đã quảng bá cho ông Trump trong suốt quá trình thăng tiến từ nhà phát triển bất động sản, ngôi sao truyền hình thực tế đến ông chủ Nhà Trắng. Nhưng giờ đây, hãng này thường bỏ qua ông để ủng hộ và giới thiệu các đảng viên Cộng hòa khác, theo New York Times.

* Nhà máy nhiệt điện ở Hạ Saxony được cấp phép khẩn cấp hoạt động cho đến tháng 4/2023 trong bối cảnh Nga cắt giảm khí đốt sang Đức. Armin Fieber, giám đốc nhà máy nhiệt điện Mehrum ở bang Hạ Saxony của Đức, ngày 1/8 cho hay hệ thống của nhà máy đã hoạt động ổn định sau hai ngày khởi động từ từ. “Hệ thống vẫn chạy tốt sau thời gian dài ngừng hoạt động. Tình huống này giống như một chiếc ôtô nằm im trong gara 8 tháng, nên chúng ta không biết liệu nó có khởi động được ngay lập tức không”, Fieber cho biết.

</br<

Ngày 29 – 7 – 2022

* Các nhà khoa học hàng đầu cho rằng nhiệt độ cao kỷ lục như ở Vương quốc Anh tuần trước là “gần như không thể” nếu không có biến đổi khí hậu do con người gây ra. Anh quốc lần đầu tiên vượt kỷ lục trên 40 độ C ngày 19/7. Nếu không phải vì biến đổi khí hậu do con người gây ra, nhiệt độ lẽ ra phải thấp hơn khoảng 2-4 độ C. Đó chỉ là bước đầu, trong nhiều năm tới sẽ càng thêm nắng nóng, hỏa hoạn, và hạn hán.

* Thứ Sáu tuần này, Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi bắt đầu bay sang châu Á, thăm Nhật Bản, Indonesia và Singapore. Tuy thế, việc bà có đến thăm Đài Loan như dự định được nêu ra trước đó mới là chủ đề dư luận quốc tế quan tâm. Theo Bloomberg ngày 29/07, chuyến thăm của bà Pelosi và một phái đoàn các nhà lập pháp Hoa Kỳ tới thăm hòn đảo bị Trung Quốc coi là “ly khai”, “vẫn còn đặt dưới câu hỏi”. Cùng thời gian, hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ USS Ronald Reagan đang tiến vào vùng biển Đông Nam Á, và một drone vũ trang của Trung Quốc bay qua vùng biển phía Đông Đài Loan.

* Tòa Thượng thẩm của Anh vừa bác bỏ những nỗ lực mới nhất của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro muốn giành quyền kiểm soát lượng vàng dự trữ trị giá hơn 1 tỷ đô la của Venezuela được cất giữ trong các hầm ngầm của Ngân hàng Trung ương Anh ở London. Tòa án Anh ra phán quyết hôm 29/7 rằng không cần phải tôn trọng các quyết định trước đây của Tòa án Tối cao Venezuela do Maduro hậu thuẫn nhằm hạ thấp tiếng nói của thủ lĩnh đối lập Juan Guaido về vấn đề vàng. Phán quyết này đánh dấu chiến thắng mới nhất của ông Guaido, người đã chiến thắng trong một loạt các tranh chấp pháp lý về vàng thỏi sau khi chính phủ Anh công nhận ông chứ không phải ông Maduro là tổng thống của Venezuela.

* Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, thuộc Bộ Công an Việt Nam, hôm 29/7 khẳng định sẽ tiếp tục cấp hộ chiếu mẫu mới màu xanh tím than, trong lúc Đại sứ quán Việt Nam tại Đức cho biết sẽ cấp giấy xác nhận bằng tiếng Đức về nơi sinh để xuất trình kèm theo hộ chiếu này giữa bối cảnh người dân đang hoang mang vì Đức tạm dừng cấp thị thực cho người mang hộ chiếu mới do thiếu thông tin về “Nơi sinh”.

* Tổng thống Ukraine hôm 29/7 đến thăm một cảng bên Biển Đen để cho thấy nước ông sẵn sàng bắt đầu xuất khẩu ngũ cốc theo thỏa thuận do Liên Hợp Quốc làm trung gian nhằm giải tỏa tình trạng thiếu lương thực toàn cầu, và cho biết Kyiv đang chờ tín hiệu để thực hiện chuyến hàng đầu tiên.

* Tập đoàn năng lượng AES có trụ sở tại Hoa Kỳ có kế hoạch phát triển một trang trại điện gió lớn ngoài khơi Việt Nam, có khả năng giúp tăng gấp đôi công suất điện gió của quốc gia Đông Nam Á, Reuters dẫn thông cáo của Bộ Công thương Việt Nam cho biết hôm 29/7. Trang trại điện gió ước tính trị giá 13 tỷ USD với tổng công suất 4.000 megawatt (MW) sẽ được xây dựng ngoài khơi tỉnh Bình Thuận, miền trung Việt Nam.

* Bộ Công an Việt Nam vừa ra quyết định khởi tố ông Nguyễn Sơn Lộ, nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ và Phát triển SENA, về tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ”. Ông Nguyễn Sơn Lộ, 74 tuổi, bị khởi tố, khám xét chỗ ở và nơi làm việc, cấm đi khỏi nơi cư trú, và tạm hoãn xuất cảnh, theo thông cáo trên trang web chính thức của Bộ Công an hôm 27/7. Bộ Công an không nói rõ lý do khởi tố này, nhưng cho biết thêm rằng “đang tập trung điều tra, thu thập tài liệu, củng cố chứng cứ về hành vi phạm tội của bị can và các cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”.

* Theo một nghiên cứu được công bố hôm 28/7, hai loài xâm lấn, gồm ễnh ương Mỹ và rắn cây nâu, đã khiến thế giới thiệt hại khoảng 16 tỷ USD trong giai đoạn 1986-2020. Nguyên nhân được cho là đến từ nhiều vấn đề khác nhau, từ việc làm thiệt hại cây trồng đến mất điện. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports, loài ếch nâu xanh mang tên lithobates catesbeianus, gây ra tác động lớn nhất ở châu Âu, Reuters đưa tin. Nhà nghiên cứu Ismael Soto cho biết loài rắn cây nâu, hay còn gọi là boiga obsularis, đã sinh sôi nảy nở một cách không kiểm soát trên các đảo Thái Bình Dương, trong đó có đảo Guam và quần đảo Marianna, nơi loài này được quân đội Mỹ đưa vào trong Thế chiến II.<br.
* Hãng vũ khí Krauss-Maffei Wegmann thông báo được chính phủ Đức cho phép sản xuất 100 tổ hợp pháo tự hành PzH 2000 để bán cho Ukraine. Phát ngôn viên hãng vũ khí Krauss-Maffei Wegmann (KMW) cho biết thương vụ bán 100 pháo tự hành Panzerhaubitze 2000 (PzH 2000) cho Ukraine có giá trị khoảng 1,74 tỷ USD, song chi phí cuối cùng có thể cao hơn. Truyền thông Đức hôm qua đưa tin quyết định cho phép KMW sản xuất pháo PzH 2000 cho Ukraine được Bộ trưởng Kinh tế Robert Habeck đưa ra vào ngày 13/7. Ukraine đã hỏi mua pháo PzH 2000, một trong những loại pháo tự hành mạnh nhất thế giới, từ hồi tháng 4.

</br.

Ngày 28 – 7 – 2022

* Trong một diễn biến mới về cuốn hộ chiếu serial P Việt Nam mới cấp từ tháng 7/2022, Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội vừa thông báo họ vẫn công nhận hộ chiếu này. Tuy thế, cơ quan ngoại giao Pháp xác nhận họ biết về thông báo tạm không cấp thị thực C và D của Đức cho công dân Việt Nam mang hộ chiếu loại kể trên, và cảnh báo “có sang Pháp cũng không được vào Đức”.

* Tin về ‘hộ chiếu mới không được vào Đức’ đã lan ra trên mạng xã hội từ hôm 27/07, với không ít người than phiền, cho là cách làm việc của nhà chức trách Việt Nam “có vấn đề nghiêm trọng”. Một số cũng nhắc lại các khó khăn khi thị thực đi các nước phát triển cao hơn, vì hộ chiếu CHXHCNVN có thứ hạng thấp (73) trên thế giới, và vào 135 nước cần có thị thực, theo một bảng xếp hạng 2022.

* Tình hình khó khăn tại Nga ‘vì cấm vận Phương Tây’ khiến số công dân muốn qua cửa khẩu trên bộ sang Phần Lan tăng đột biến, theo điều tra của nghị viện quốc gia Bắc Âu là láng giềng của Nga. Chỉ riêng một cửa khẩu là Kainuu đã cho trên 500 người Nga nhập cảnh trong một tuần, và số visa cấp cho công dân Nga tiếp tục tăng. Đại diện của các đảng trong liên minh quốc gia (National Coalition) ở Nghị viện Phần Lan kêu gọi bộ ngoại giao hạn chế cấp visa cho công dân Nga, theo trang SchengenVisa.com (26/07). Tuy thế, có các dân biểu khác phản đối việc này và tin rằng người Nga đã có thân nhân sống ở Phần Lan, hoặc sang kiếm việc làm, sẽ giúp cho kinh tế vùng phía Đông Phần Lan phục hồi tốt hơn sau đại dịch Covid.

* Bộ Chính trị vừa ra yêu cầu đến năm 2026 toàn hệ thống chính trị tinh giản ít nhất 5% biên chế cán bộ, công chức và ít nhất 10% biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Giới quan sát tình hình kinh tế, chính trị Việt Nam nói rằng yêu cầu này là “màn trình diễn” thường xuyên được lặp đi lặp lại nhưng không có hiệu quả.

* Các quan chức ngành vũ trụ Nga thông báo cho các đối tác Mỹ rằng Moscow muốn tiếp tục đưa các phi hành gia Nga lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) cho đến khi Nga xây dựng xong và đưa vào hoạt động một trạm vũ trụ của riêng họ, một quan chức cấp cao của NASA nói với Reuters hôm thứ Tư 27/7. Kết hợp thông tin kể trên với những phát biểu của một quan chức cấp cao trong ngành vũ trụ Nga được công bố hôm 27/7, đây là các dấu hiệu mới nhất cho thấy ít nhất phải 6 năm nữa Nga mới kết thúc việc hợp tác trên quỹ đạo với Hoa Kỳ đã kéo dài hơn hai thập kỷ tính đến nay.

* Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam hôm 28/7 cho biết họ vẫn đang chờ kết luận điều tra của Tây Ban Nha để ra quyết định xử lý đối với hai nghệ sỹ bị cáo buộc hãm hiếp một khách du lịch Anh 17 tuổi ở đảo Majorca hồi tháng trước.

* Nga cho biết hôm thứ Năm 28/7 rằng đang diễn ra đàm phán với Hoa Kỳ về việc trao đổi tù nhân nhưng không có thỏa thuận nào về chuyện đổi ngôi sao bóng rổ người Mỹ bị giam giữ Brittney Griner lấy tay buôn lậu vũ khí người Nga Viktor Bout. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng “cho đến nay không có thỏa thuận nào trong vấn đề này.”

* Ukraine đẩy mạnh nỗ lực chiếm lại miền nam bị Nga kiểm soát bằng cách cố gắng ném bom và cô lập quân Nga ở những khu vực khó tiếp liệu, nhưng Ukriane cũng cho hay họ thấy có bằng chứng là Moscow đang tái triển khai lực lượng để phòng ngự ở những nơi đó. Khu vực Kherson thuộc miền nam Ukraine, giáp với Crimea đã bị Nga sáp nhập, nhanh chóng rơi vào tay các lực lượng Nga sau khi họ bắt đầu cuộc chiến mà Moscow gọi là “một chiến dịch quân sự đặc biệt” vào ngày 24/2.

* Một tàu sân bay Mỹ và nhóm tác chiến đi kèm vừa quay trở lại Biển Đông sau khi ghé thăm cảng ở Singapore. Nhóm tàu này triển khai ở trong khu vực có tranh chấp vào lúc căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng liên quan đến khả năng Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi có thể sẽ thăm Đài Loan. Các quan chức thuộc Hạm đội 7 của Hải quân Hoa Kỳ xác nhận việc triển khai tàu USS Ronald Reagan đến tuyến thương mại hàng hải quan trọng, nhưng họ không bình luận khi được hỏi về những căng thẳng liên quan đến chuyến đi có thể diễn ra của bà Pelosi.

* Washington Post ngày 27/7 đã đăng lại chia sẻ của những người đứng đầu 3 nhóm chính trị hợp nhất lên đảng Forward (“Tiến về phía trước”), lần lượt là cựu nghị sĩ đảng Cộng hòa David Jolly, cựu ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Andrew Yang và cựu Thống đốc New Jersey Christine Todd Whitman. Các lãnh đạo đảng sẽ tổ chức chuỗi sự kiện ở hơn 20 thành phố vào mùa thu này để triển khai cương lĩnh chính trị và kêu gọi ủng hộ. Họ dự kiến tổ chức sự kiện thành lập đảng chính thức tại thành phố Houston vào ngày 24/9.

* Nhà chức trách Tây Nam Trung Quốc đang truy lùng nghi phạm trong vụ nổ súng khiến 3 người chết, 2 người bị thương. Công an đã treo thưởng 14.800 USD cho người cung cấp manh mối. Nghi phạm Lý Cường, 36 tuổi, đã “dùng súng làm bị thương hai người và giết ba người bằng vũ khí khác”, SCMP ngày 28/7 dẫn lời công an. Mọi “khẩu súng và đạn dược trong vụ án đã được thu giữ”. Theo tuyên bố hôm 27/7 của cục công an địa phương, vụ tấn công xảy ra vào chiều 26/7 ở huyện Mộc Xuyên, thành phố Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên.

* Vi khuẩn Burkholderia pseudomallei – còn gọi “vi khuẩn ăn thịt người” – được phát hiện ở vùng duyên hải phía nam Mississippi. CDC cho biết tiếp xúc với vi khuẩn này có thể gây ra bệnh melioidosis (còn gọi là bệnh Whitmore), một “căn bệnh hiếm gặp và nghiêm trọng”, New York Times đưa tin. Khoảng một trong số 4.600 người tiếp xúc với vi khuẩn này được phát hiện mắc bệnh, theo một nghiên cứu từ năm 2019. Nghiên cứu cũng cho thấy khoảng 90.000 người chết hàng năm vì bệnh melioidosis.

* Cây cầu mới nhất ở Los Angeles, trị giá 588 triệu USD, đã khai trương đón người dân vào ngày 10/7, sau đó nhanh chóng bị đóng cửa trong cảnh hỗn loạn. Cây cầu kéo dài 1.066 m này là cây cầu lớn nhất và đắt nhất từng được xây dựng trong thành phố, được mệnh danh là “Ruy băng ánh sáng” với hàng nghìn đèn LED. Tuy nhiên, kể từ khi mở cửa, Sixth Street Viaduct đã nhanh chóng trở thành điểm nóng cho các cuộc đua xe, vẽ tranh đường phố, và hành động nguy hiểm, thu hút hàng trăm khán giả đến xem. Trong đó, một người đàn ông đã ngồi cắt tóc ở giữa làn đường. Nhiều vụ tai nạn cũng đã xảy ra trên cầu.

* Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman hôm 24/7 công bố thêm chi tiết về kế hoạch xây dựng một siêu thành phố dài 170 km giữa sa mạc, theo Bloomberg. Thành phố có tên Neom này sẽ bao gồm hai “tòa nhà” ốp kính có chiều cao 500 m và dài tới 170 km, chạy song song từ vịnh Aqaba vào sâu trong nội địa. Khoảng cách giữa chúng chỉ là 200 m. Đây sẽ là nơi diễn ra mọi sinh hoạt của cư dân. Thành phố sẽ không có các con đường hay xe cộ. Thay vào đó, người dân sẽ có thể sử dụng tàu cao tốc – vốn chạy từ đầu này đến đầu kia của thành phố chỉ trong vòng 20 phút. Giới chức Saudi Arabia cũng cho biết cư dân có thể được đáp ứng mọi nhu cầu hàng ngày chỉ trong khoảng cách đi bộ ngắn.

* Tổng thống Mỹ hôm 27/7 đã ca ngợi bước đột phá trong đồng thuận về chương trình nghị sự chăm sóc sức khỏe và khủng hoảng khí hậu giữa các thành viên đảng Dân chủ ở Thượng viện. Mặc dù vẫn còn chặng đường dài để dự luật chính thức thành luật, gói ngân sách hàng tỷ USD cuối cùng đã nhận được sự ủng hộ quan trọng từ Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Joe Manchin. Trước đó, ông Manchin phản đối kế hoạch đầy tham vọng này của tổng thống, khiến mục tiêu chính sách của ông Biden bế tắc.

* Lãnh đạo Sri Lanka tiếp tục dùng quyền hạn khẩn cấp để kiểm soát tình hình trong nước, đồng thời bắt giữ những người dẫn đầu cuộc biểu tình chống đối cựu tổng thống. Hôm 27/7, Quốc hội Sri Lanka tiếp tục gia hạn tình trạng khẩn cấp do Tổng thống đắc cử Ranil Wickremesinghe ban bố vào ngày 17/7. Lần gia hạn này sẽ có hiệu lực trong vòng một tháng trước khi cần phê duyệt lại, một nhà lập pháp cho biết. Theo đó, quân đội được trao quyền giam giữ người dân, hạn chế tụ tập công khai và lục soát tài sản tư nhân. Cùng ngày, cảnh sát cho biết đã bắt giữ hai nhà hoạt động dẫn đầu các cuộc biểu tình lớn khiến cựu tổng thống nước này tháo chạy, Kusal Sandaruwan và Weranga Pushpika, với cáo buộc tụ tập bất hợp pháp.

* Cố vấn Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 27/7 thông báo Nga đã kiểm soát nhà máy điện lớn thứ hai của Ukraine, đồng thời tái triển khai quân tới 3 khu vực ở miền Nam. “Họ đã đạt được lợi thế chiến thuật nhỏ. Họ đã kiểm soát được Vuhlehirsk”, Reuters dẫn lời xác nhận của cố vấn tổng thống Ukraine Oleksiy Arestovych. Trước đó, lực lượng do Nga hậu thuẫn tuyên bố họ đã kiểm soát được nhà máy điện chạy bằng than Vuhlehirsk một cách nguyên vẹn. Video đăng tải trên mạng xã hội cho thấy các nhân sự của công ty quân sự tư nhân Nga Wagner trước nhà máy điện Vuhlehirsk, theo Al Jazeera.

* Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hôm 27/7 tiếp tục nâng mức lãi suất cơ bản thêm 0,75 điểm phần trăm trong nỗ lực kiểm soát lạm phát giá cả đang bóp nghẹt các gia đình Mỹ. Trong cuộc bỏ phiếu có sự đồng thuận 100%, khác với quyết định hồi tháng 6, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) – cơ quan quyết định chính sách của FED – đã tăng lãi suất cho vay cơ bản lên mức 2,25-2,5%. Mức lãi suất này từng gần bằng 0 vào đầu năm. Đây là lần tăng 0,75 điểm phần trăm thứ hai liên tiếp và là lần nâng lãi suất thứ tư trong năm nay, AFP đưa tin.

* Những người ủng hộ giáo sĩ Iraq Moqtada Sadr ngày 27/7 đã xông vào tòa nhà Quốc hội nước này ở thủ đô Baghdad để phản đối ứng cử viên thủ tướng của phe đối địch. Trước đó, họ đã xâm nhập Vùng Xanh – khu vực được bảo vệ an ninh cẩn mật tại Baghdad, nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan công quyền Iraq và đại sứ quán nước ngoài, theo AFP. Một nguồn tin an ninh tiết lộ cảnh sát ban đầu đã sử dụng hơi cay, nhưng không thể ngăn chặn người biểu tình.

* Một nền kinh tế được cho là suy thoái nếu tăng trưởng âm hai quý liên tiếp và GDP quý II của Mỹ giảm 0,9% trong khi quý trước đó giảm 1,6%. Số liệu ước tính sơ bộ vừa được Bộ Thương mại Mỹ công bố cho thấy GDP nước này giảm 0,9% trong quý II. Tiêu dùng – thành phần đóng góp lớn nhất vào GDP Mỹ – tăng 1% trong quý II. Tuy nhiên, mức tăng này chậm hơn so với quý trước. Chi tiêu công và đầu tư của doanh nghiệp cũng giảm. Quý trước đó, GDP Mỹ đã giảm 1,6%. Trên lý thuyết, một nền kinh tế sẽ được cho là suy thoái nếu tăng trưởng âm 2 quý liên tiếp. Tuy nhiên, việc quyết định Mỹ đang suy thoái hay tăng trưởng từ lâu được coi là nhiệm vụ của Cục Nghiên cứu kinh tế Quốc gia (NBER). NBER thành lập năm 1920, là một tổ chức nghiên cứu tư nhân dưới sự lãnh đạo của các nhà kinh tế hàng đầu tại Mỹ.

* Ông Biden nói nền kinh tế Mỹ đang “đi đúng hướng” với tốc độ tăng trưởng việc làm vững chắc, trong bối cảnh GDP nước này giảm quý thứ hai liên tiếp. “Không có gì ngạc nhiên khi nền kinh tế đang tăng trưởng chậm lại, trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hành động để giảm lạm phát”, Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm nay cho hay. “Thị trường việc làm của chúng ta vẫn vững mạnh”.

* Cuộc khảo sát mới của CNN cho thấy 75% cử tri Dân chủ không muốn ông Biden tranh cử tổng thống năm 2024, tăng đáng kể so với đầu năm. Chỉ 25% cử tri Dân chủ muốn Tổng thống Joe Biden tiếp tục cuộc đua vào Nhà Trắng hai năm tới, theo kết quả khảo sát được CNN công bố hôm 27/7. Trong cuộc thăm dò tương tự hồi đầu năm, 51% cử tri Dân chủ không muốn ông Biden tái tranh cử và 45% ủng hộ ông. Trong số những người không muốn ông Biden tái tranh cử, 42% nói không muốn ông tái đắc cử tổng thống, 32% không tin ông có thể đánh bại ứng viên đảng Cộng hòa.

Ngày 27 – 7 – 2022

* McDonald’s đã tăng giá bánh kẹp phô mai (cheeseburger) lần đầu tiên sau hơn 14 năm do áp lực chi phí ngày càng lớn. Chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh cho biết các nhà hàng ở Vương quốc Anh của họ sẽ tăng thêm từ 10 xu đến 20 xu cho một số món. Các công ty đang phải đối mặt với chi phí gia tăng từ những thứ như nhiên liệu, tiền lương và nguyên liệu, với tốc độ tăng nhanh nhất trong 40 năm. Trong một email gửi tới khách hàng, Alistair Macrow, giám đốc điều hành của McDonald’s tại Vương quốc Anh và Ireland, cho biết công ty đang phải đối mặt với “những lựa chọn khó khăn” về giá cả.

* Bộ Y tế Lào cho biết họ chuẩn bị để đối phó với nguy cơ bệnh đậu mùa khỉ ở nước này, trong lúc kinh tế đang có nhiều vấn đề. Cùng thời gian, các báo khu vực cho hay kinh tế Lào tiếp tục có các dấu hiệu xấu. Hôm 22/07, trang The Diplomat có bài nêu ra các con số đáng lo ngại về kinh tế Lào. “Tháng trước, lạm phát tăng cao nhất sau 22 năm, lên mức 23,6%…Giá năng lượng tăng 107,1% percent, khí đốt 69,4% và vàng 68,7% percent, so với giá năm 2021.” Ý chính của tác giả này là “Lào đối mặt với phá sản nhưng giống như ở nước châu Á khác là Sri Lanka, tương lai của Lào trong còn nằm trong tay Lào. Vai trò đó nay là của Trung Quốc. Chính sách cho vay ồ ạt của Trung Quốc đã đưa một nước rơi xuống vực thẳm của vỡ nợ và đang đẩy một nước khác tới bờ vực.”

* Washington cho biết họ đã “ngạc nhiên” và không được Moscow báo trước về quyết định rút khỏi Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), trong khi NASA nói không nhận được thông báo từ đối tác. “Đây là điều không may, dựa trên tầm quan trọng của các công trình khoa học tại ISS, sự hợp tác chuyên nghiệp, có giá trị giữa các cơ quan vũ trụ của chúng tôi trong những năm qua”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cho biết hôm 26/7, AFP đưa tin. Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Peters nói rằng Nga “đã không thông báo chính thức với Mỹ về ý định rút khỏi ISS”.

* Hôm 26/7, Hoa Kỳ cáo buộc Trung Quốc gia tăng “khiêu khích” chống lại các bên tranh chấp ở Biển Đông và nói rằng “hành vi gây hấn và vô trách nhiệm” của Bắc Kinh cho thấy sẽ đến lúc xảy ra một sự cố hoặc tai nạn lớn, theo Reuters. Bà Jung Pak, Phó trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á tại Bộ Ngoại giao Mỹ, phát biểu tại một viện nghiên cứu của Hoa Kỳ rằng có “xu hướng rõ ràng và gia tăng trong các hành động khiêu khích của CHND Trung Hoa chống lại các bên tranh chấp Biển Đông và các quốc gia khác hoạt động hợp pháp trong khu vực”.

* Chính quyền Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2025 tất cả xã, phường, thị trấn có hệ thống truyền thanh hoạt động ở cấp thôn, tổ dân phố và khu dân cư, thường được gọi ngắn gọn là loa phường, nhiều báo trong nước đưa tin, trích dẫn bản chiến lược của chính quyền thành phố về phát triển thông tin ở cấp cơ sở. Tuy nhiên, theo quan sát của VOA, nhiều người dân ở thủ đô của Việt Nam phản ứng bất mãn về kế hoạch kể trên.

* Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) dự kiến sẽ tăng lãi suất chính thêm 3/4 điểm phần trăm vào ngày 27/7 để chống lại lạm phát cao, theo Reuters. Việc tăng lãi suất như đã dự báo, công cụ quan trọng của Fed trong việc cố gắng giảm lạm phát đang gia tăng ở mức cao nhất trong 4 thập kỷ qua, sẽ đưa lãi suất chính của ngân hàng trung ương Hoa Kỳ lên một mốc đáng kể là khoảng 2,4%. Lãi suất mới ở mức này được coi là không còn tác dụng khuyến khích các hoạt động kinh tế nữa.

* Khu vực Tây Bắc giáp Thái Bình Dương của Mỹ đang trải qua một đợt nắng nóng gay gắt mà nhiệt độ được dự báo sẽ lên tới mức cao nhất của mùa hè này và sẽ kéo dài cho tới cuối tuần. Ở bang Washington và Oregon, nhiệt độ được dự báo sẽ lên tới 100 độ F (37,8 độ C) ở một số nơi trong tuần này do biến đổi khí hậu thúc đẩy các đợt nắng nóng kéo dài hơn ở một khu vực mà trước đây những hiện tượng thời tiết như vậy không phổ biến.

* Đảo Luzon ở miền bắc Philippines hôm 27/7 bị một trận động đất mạnh 7,1 độ richter, khiến ít nhất 4 người chết và 60 người bị thương, làm hư hại các tòa nhà và gây chấn động mạnh thủ đô Manila, theo Reuters. Hai người thiệt mạng ở tỉnh Benguet, một người ở tỉnh Abra, và một người nữa ở một tỉnh khác, Bộ trưởng Nội vụ Benjamin Abalos nói trong một cuộc họp báo. Ông cho biết có ít nhất 60 người bị thương.

* Các nhà khoa học Mỹ và Tây Ban Nha vừa công bố thêm trường hợp được chữa khỏi và một trường hợp tự khỏi HIV, đem lại hy vọng cho người bệnh trên toàn thế giới. Các bác sĩ chữa trị cho một bệnh nhân nam, 66 tuổi, tại bang California (Mỹ) cho biết họ không còn phát hiện virus HIV có thể nhân bản trong cơ thể người này kể từ khi ông dừng sử dụng thuốc kháng virus (ARV) tháng 3/2021, Wall Street Journal đưa tin ngày 27/7. Trước đó, ông đã được cấy ghép tế bào gốc chứa một đột biến gene hiếm có tác dụng ngăn HIV lây nhiễm nhằm đối phó với bệnh bạch cầu – loại bệnh mà người nhiễm HIV có nhiều nguy cơ mắc phải.

* Quan chức Mỹ nói không lo đại lục nhắm vào chuyên cơ chở Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi nếu bà thăm Đài Loan (Trung Quốc), nhưng Lầu Năm Góc đang chuẩn bị cho mọi tình huống. Nếu bà Pelosi tới thăm Đài Loan, quân đội Mỹ sẽ tăng cường điều động lực lượng và trang thiết bị trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, AP dẫn lời các quan chức giấu tên đưa tin ngày 27/7. Tuy không tiết lộ cụ thể, các quan chức này nói quân đội Mỹ nhiều khả năng sẽ huy động tiêm kích, tàu, trang thiết bị trinh sát và các hệ thống quân sự khác để lập ra những lớp bảo vệ chồng lên nhau, giúp bảo đảm an toàn cho bà Pelosi cả khi bay tới Đài Loan và khi đã ở trên mặt đất.

* Một TikToker Ai Cập đã bị bắt giữ ở Saudi Arabia và nhận cáo buộc đăng tải nội dung khiêu dâm trong một video trò chuyện. Tala Safwan, người có 5 triệu người theo dõi trên TikTok và khoảng 800.000 người theo dõi trên YouTube, đã thu hút sự chú ý trong thời gian gần đây khi đăng tải một video có sự xuất hiện của những hình ảnh được cho là liên quan đến đồng tính nữ. Trong đoạn clip được lan truyền, cô Safwan đang trò chuyện với một người bạn nữ người Saudi Arabia. Những bình luận xuất hiện trong video sau đó của cô được một số người cho là mang tính chất khiêu dâm, theo BBC. Đoạn video đã châm ngòi một chiến dịch lớn chống lại Safwan trên mạng xã hội Twitter khi nhiều người dùng đăng tải các bài đăng kèm hashtag “Tala offends society” (Tạm dịch: Tala xúc phạm xã hội).

* Trung Quốc đã khởi động dự án đào đường hầm mới để đưa nước từ đập Tam Hiệp đến Bắc Kinh trong khuôn khổ kế hoạch cơ sở hạ tầng nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đường hầm Yinjiangbuhan sẽ dẫn nước từ đập Tam Hiệp, đập thủy điện lớn nhất thế giới, ra sông Hán Thủy, một nhánh chính của sông Trường Giang. Đến hồ chứa Đan Giang Khẩu ở hạ lưu sông Hán Thủy, nước sẽ chảy về phía bắc đến tận Bắc Kinh qua đường giữa của Dự án Chuyển hướng nước Nam – Bắc. Đường giữa của dự án là một kênh đào dài 1.400 km. Theo dự kiến, đường hầm mất một thập kỷ để xây dựng và tiêu tốn khoảng 60 tỷ nhân dân tệ (khoảng 8,9 tỷ USD), theo Guangming Daily, một tờ báo có trụ sở tại Bắc Kinh. Đường hầm Yinjiangbuhan sẽ dài khoảng 240 km và nằm sâu 1.000 m dưới lòng đất.

* Tổng thống Mỹ Biden thông báo ông đã âm tính nCoV sau 5 ngày cách ly và nhanh chóng trở lại làm việc trực tiếp. “Các triệu chứng của tôi nhẹ, quá trình hồi phục nhanh và tôi đang cảm thấy rất tốt”, Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại Vườn Hồng ở Nhà Trắng hôm nay, thông báo đã âm tính với nCoV. Bác sĩ Kevin O’Connor của ông Biden trước đó nói với thư ký báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre rằng Tổng thống 79 tuổi đã thực hiện hai xét nghiệm kháng nguyên vào tối 26/7 và sáng 27/7, đều cho kết quả âm tính.

* Gallup, công ty tư vấn và phân tích dữ liệu hàng đầu thế giới, có trụ sở ở Washington, Mỹ, gần đây công bố kết quả khảo sát về trạng thái cảm xúc từ tích cực tới tiêu cực của người dân ở hơn 100 quốc gia, trong đó có các nước Đông Nam Á. Kết quả khảo sát cho thấy Campuchia là quốc gia “buồn bã” nhất Đông Nam Á, với 42% người được hỏi cho biết họ vừa trải qua nỗi buồn. Philippines đứng thứ hai trong hạng mục này với tỷ lệ 35%, Việt Nam xếp thứ ba với tỷ lệ 27%. Ở hạng mục “căng thẳng”, 48% người Philippines được hỏi cho biết họ trải qua cảm giác này, cao nhất trong khu vực. Thái Lan và Campuchia và Việt Nam xếp ở các vị trí tiếp theo, với tỷ lệ lần lượt là 44%, 40% và 36%.

* Washington Post hôm 26/7 dẫn 4 nguồn thạo tin cho biết các công tố viên Bộ Tư pháp Mỹ đang hỏi các nhân chứng, trong đó có hai phụ tá cấp cao của cựu phó tổng thống Mike Pence, về những cuộc trò chuyện giữa họ với cựu tổng thống Donald Trump, luật sư và những thân tín khác của ông liên quan tới vụ bạo loạn Đồi Capitol. Các công tố viên đặc biệt chú ý tới những cuộc họp do ông Trump chủ trì hồi tháng 12/2020 và tháng 1/2021, cũng như cách cựu tổng thống gây áp lực với “phó tướng” Pence để lật ngược kết quả bầu cử và những chỉ đạo của ông Trump liên quan tới nhóm đại cử tri giả mạo.

Ngày 26 – 7 – 2022

* Cuộc tranh luận trên truyền hình BBC của hai ứng viên hàng đầu giành chức lãnh đạo Đảng Bảo thủ Anh diễn ra tối 25/07 với “sự chứng giám” của một người vắng mặt, ông Boris Johnson. Chris Mason viết trên BBC News (26/07) về buổi thảo luận: “Boris Johnson như bay lượn trên trần tòa nhà”- phòng thu hình tại Hanley, Stoke-on-Trent Central” (as if floating above the hall here: Boris Johnson). Sau khi ông Johnson bị các nghị sĩ của đảng ông hạ bệ, cuộc tranh luận của hai ứng viên muốn lên thay ông, Liz Truss và Rishi Sunak cũng vẫn xoay quanh các chủ đề: Trung Quốc, kinh tế, thuế, di dân. Đây đều là các vấn đề mà ông Johnson phải đối mặt và nêu ra ít nhiều một số giải pháp. Ai lên thay thì đều phải thực hiện một nghị trình nối tiếp. “Boris Johnson Plus”, cho dù cả hai, Liz Truss và Rishi Sunak đều muốn tỏ ra có khác biệt.

* Hoa Kỳ thúc giục Trung Quốc gia tăng sức ép đối với Myanmar sau vụ chính quyền quân nhân hành quyết bốn nhà hoạt động dân chủ. Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ned Price nói Trung Quốc có sức ảnh hưởng đến Myanmar mạnh hơn bất kỳ quốc gia nào khác. “Chúng tôi kêu gọi các nước trên thế giới làm nhiều hơn nữa. Chúng tôi cũng sẽ làm nhiều hơn nữa,” ông nói.

* Thi thể của 4 người Việt vừa được tìm thấy trong đống đổ nát của một nhà máy bị cháy trong trận hỏa hoạn cách đây hai tháng ở Anh và cảnh sát nước này đang điều tra xem các di dân này có phải là nạn nhân của những kẻ buôn người. Theo truyền thông Anh đưa tin hôm 26/7, cảnh sát địa phương cho biết họ đã phát hiện ra thi thể của những di dân Việt tại Nhà máy Bismarck House ở thị trấn Oldham, thuộc Greater Manchester.

* Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc và Indonesia hôm thứ Ba 26/7 cam kết sẽ tăng kim ngạch thương mại song phương và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như nông nghiệp và an ninh lương thực, sau chuyến thăm hiếm hoi của một nguyên thủ nước ngoài tới đất nước Trung Quốc vẫn đang ráo riết phòng chống COVID. Sau cuộc họp của lãnh đạo hai nước, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói nước này và Indonesia tin rằng mối quan hệ hai nước có ý nghĩa chiến lược to lớn và ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu.

* “Chiến sự ở Ukraine không tác động tới quyết tâm của chúng tôi trong việc hợp tác với các đối tác Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, ông Peter Stano, người phát ngôn chính của EU về đối ngoại, chia sẻ với Zing. Theo ông Stano, chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của EU – vốn được xây dựng trên nền tảng quan hệ kéo dài hàng thập kỷ – đang phù hợp hơn bao giờ hết. “Việc bảo đảm một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở cho tất cả quốc gia và xây dựng các mối quan hệ đối tác mạnh mẽ và bền vững cũng là điều quan trọng hơn bao giờ hết”, ông nói.

* Các mảnh vỡ của tên lửa Trung Quốc đang rơi không kiểm soát từ vũ trụ vào bầu khí quyển, dự kiến chạm đất vào tuần tới. Tên lửa Long March 5B nặng 23 tấn trước đó cất cánh lúc 2h22 hôm 24/7 từ đảo Hải Nam. Tên lửa này đưa phòng thí nghiệm Vấn Thiên lên trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc đang bay trên quỹ đạo quanh Trái Đất, CNN ngày 26/7 đưa tin. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tên lửa đang rơi tự do trở về khí quyển Trái Đất. Thời điểm hiện tại, chưa thể xác định vị trí chính xác mà các mảnh vỡ của tên lửa sẽ rơi xuống. “Đây là một vật thể kim loại nặng 20 tấn. Dù nó sẽ vỡ thành nhiều mảnh khi đi vào khí quyển, nhiều mảnh vỡ, một số trong đó khá lớn, sẽ rơi xuống mặt đất”, Michael Byers, giáo sư Đại học British Columbia, cảnh báo.

* Vào ngày thứ hai của cuộc tập trận thường niên lớn nhất Đài Loan, nhà lãnh đạo Thái Anh Văn mặc trang phục quân sự, đứng trên tàu khu trục lớp Kee Lung để giám sát cuộc diễn tập bắn đạn thật ngoài khơi bờ biển phía đông Đài Loan, theo AFP. Lực lượng phòng vệ Đài Loan cho biết trong cuộc diễn tập, các máy bay chiến đấu và tàu chiến đã phóng nhiều loại tên lửa khác nhau nhằm đánh chặn “một nhóm tàu ​​đối thủ giả định”. Các tên lửa chống tàu ngầm và bom phá tàu ngầm cũng đã được phóng đi, trong khi một tàu ngầm lớp Sword Dragon do Hà Lan chế tạo diễn tập nổi lên mặt nước trong trường hợp khẩn cấp. “Cuộc tập trận chính xác và chắc chắn đã thể hiện khả năng và quyết tâm của lực lượng phòng vệ Đài Loan trong việc bảo vệ hòn đảo”, bà Thái Anh Văn nói.

* Hàng nghìn vụ cháy rừng ở châu Âu đã xảy ra kể từ đầu năm, cho thấy mức độ thường xuyên hơn của hỏa hoạn, gây nhiều thiệt hại và khó ngăn chặn hơn. Theo các nhà khoa học, cháy rừng ở châu Âu có thể sẽ trở nên tồi tệ hơn khi biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, trừ khi các biện pháp đối phó được thực hiện. Hạn hán và các đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn trong bối cảnh Trái Đất nóng lên, khiến một tia lửa nhỏ cũng có thể tạo ra một hỏa ngục. Ngăn chặn cháy rừng ở châu Âu chưa bao giờ khó đến thế, theo AP.

* Quân đội Ukraine tố Nga liên tiếp không kích công trình và cơ sở hạ tầng cảng biển ở Odessa và Mykolaiv, bất chấp thỏa thuận ngũ cốc vừa ký. Tại Odessa, một số tòa nhà ở các ngôi làng ven biển ngày 26/7 bốc cháy sau khi trúng tên lửa Nga, theo Bộ chỉ huy tác chiến Ukraine. Tại Mykolaiv, cơ sở hạ tầng cảng biển cũng trở thành mục tiêu tấn công, bất chấp thỏa thuận mà Moskva và Kiev đã ký tuần trước nhằm cho phép xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng ở Biển Đen.

* Cựu tổng thống Gotabaya Rajapaksa được cho là sẽ trở về Sri Lanka sau gần hai tuần bay tới Singapore và gửi đơn từ chức. “Theo những gì tôi biết, ông ấy sẽ về nước”, Bandula Gunawardena, người phát ngôn nội các Sri Lanka, cho biết hôm nay, đề cập đến cựu tổng thống Gotabaya Rajapaksa, người đang ở Singapore. Gunawardena thêm rằng ông không biết chính xác thời điểm ông Rajapaksa trở về Sri Lanka, nhưng nhấn mạnh cựu tổng thống không lẩn trốn và cũng không sống lưu vong. Một quan chức chính phủ Sri Lanka giấu tên cũng cho biết cựu tổng thống muốn trở về nhà càng sớm càng tốt và bày tỏ nguyện vọng được sống tại tư gia của ông ở ngoại ô thủ đô Colombo.

* Tổng thống Zelensky cách chức thiếu tướng Grigory Galagan, tư lệnh lực lượng đặc nhiệm, trong bối cảnh ông liên tục sa thải các quan chức cấp cao. Sắc lệnh cách chức thiếu tướng Grigory Galagan được đăng trên trang web của văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 26/7. Quyết định này không nêu lý do tướng Galagan bị cách chức, chỉ cho biết thêm ông Viktor Khorenko đã được bổ nhiệm vào vị trí này thay thế.

* Ông Biden thúc giục quốc hội thông qua dự luật hỗ trợ các nhà sản xuất chất bán dẫn trong nước 52 tỷ USD để giảm phụ thuộc nguồn cung nước ngoài. “Quốc hội phải thông qua dự luật này càng sớm càng tốt”, Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu trước các trợ lý kinh tế, an ninh quốc gia cấp cao cùng đại diện từ những nhà sản xuất hôm 25/7, đề cập về dự luật hỗ trợ các nhà sản xuất chất bán dẫn trong nước 52 tỷ USD.

 

Ngày 25 – 7 – 2022

* Cảnh sát Nhật Bản đang chuyển sang sử dụng súng gây mê nhằm nỗ lực chặn làn sóng các vụ khỉ hoang tấn công khiến dân hoang mang. Trong những tuần gần đây, tin tức nói đã có 42 người bị thương ở thành phố Yamaguchi, trong đó có cả trẻ em và người cao tuổi. Các vụ tấn công được cho là do khỉ macaque Nhật gây ra.

* Một số lớn vị trí công việc trong Hệ thống Y tế công của Anh (NHS) chưa tuyển được người, và điều này đang gây ra rủi ro nghiêm trọng đối với sự an toàn của bệnh nhân, phúc trình của các nghị sĩ Anh nói. Bản phúc trình nói rằng xứ Anh (England) hiện thiếu 12.000 bác sĩ và hơn 50.000 y tá, hộ sinh cho các bệnh viện, và gọi đây là cuộc khủng hoảng nhân lực tồi tệ nhất trong lịch sử NHS. Bản phúc trình nói rằng sự ngần ngại trong việc quyết đoán rút ngắn khoảng trống nhân sự có thể đe dọa đến kế hoạch giải quyết tồn đọng của việc điều trị Covid.

* Ứng cử viên vòng cuối cho chức thủ tướng Anh Rishi Sunak gọi Trung Quốc là “mối đe dọa lâu dài lớn nhất với nước Anh” và cam kết sẽ cứng rắn hơn với nước này nếu ông đắc cử. Một trong những cam kết thể hiện chính sách cứng rắn của chính phủ mới đối với Trung Quốc nếu ông Sunak trở thành thủ tướng là lời hứa sẽ đóng cửa tất cả 30 Viện Khổng Tử của Trung Quốc trên toàn nước Anh. Cựu Bộ trưởng Tài chính Rishi Sunak, 42 tuổi, cũng đưa ra một loạt cáo buộc đối với Trung Quốc.

* Các nhà chức trách quân sự Myanmar đã hành quyết bốn nhà hoạt động dân chủ bị cáo buộc giúp tiến hành “các hành vi khủng bố”, Reuters dẫn nguồn truyền thông nhà nước Myanmar hôm thứ Hai, 25/7. Đây trở thành vụ hành quyết đầu tiên của quốc gia Đông Nam Á này trong suốt nhiều thập kỷ. Hành động này đang bị cộng đồng quốc tế lên án. Bị kết án tử hình hồi tháng Giêng trong một phiên xử kín, bốn người đàn ông này đã bị buộc tội giúp dân quân chống lại quân đội – lực lượng giành chính quyền trong cuộc đảo chính năm ngoái và mở cuộc đàn áp đẫm máu nhắm vào những người đối kháng.

* Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov sẽ phát biểu trước Liên đoàn Ả Rập trong chuyến thăm tới Ai Cập, nơi Liên đoàn đặt trụ sở chính tại thủ đô Cairo. Ông muốn tập hợp sự ủng hộ cho Moscow vào thời điểm Nga đang vấp phải sự tức giận của quốc tế về cuộc chiến ở Ukraine. Ông Lavrov đã hội đàm tại Cairo với Ngoại trưởng Ai Cập, Sameh Shoukry.

* Tình trạng khẩn cấp đã được ban bố tại một phần của California, do trận cháy rừng lớn nhất lúc này ở Hoa Kỳ nhanh chóng lan rộng gần Công viên Quốc gia Yosemite. Trận hỏa hoạn, được gọi là Oak Fire, đã nhanh chóng phát lan ra kể từ khi bắt đầu bùng lên hôm thứ Sáu, và các nhân viên cứu hỏa đã phải vật lộn tìm cách kiểm soát ngọn lửa.

* Tổng thống Nga Vladimir Putin đang đặt cược vào loại vũ khí cổ xưa, mạnh hơn bất kỳ loại tên lửa nào do Mỹ và các đồng minh Châu Âu cung cấp cho Ukraine, đó là thời gian, theo một phân tích của Reuters. Cuộc chiến tranh Ukraine đã bước sang tháng thứ năm, và Nga hiện đang hy vọng sự quyết tâm của Phương Tây sẽ bị bào mòn khi giá cả năng lượng và thực phẩm toàn cầu tăng vọt vì cuộc chiến. Giới chức và truyền hình nhà nước Nga công khai bày tỏ sự thỏa mãn trước việc Thủ tướng Anh Boris Johnson và người đồng cấp Ý, Mario Draghi từ chức, và mô tả điều này là kết quả của các lệnh trừng phạt “tự làm hại chính mình” mà Phương Tây áp đặt lên nước Nga.

* Trường đại học của Vingroup, VinUniversity, và đối tác ở Mỹ, Đại học Illinois, vừa tuyên bố khai trương một trung tâm nghiên cứu y tế thông minh với trọng tâm hợp tác nghiên cứu trong công nghệ sinh học và khoa học dữ liệu. Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois (VISHC) được Vingroup – tập đoàn kinh doanh lớn nhất Việt Nam tập trung vào công nghệ, công nghiệp và dịch vụ – tài trợ 13,5 triệu USD để phát triển các dự án có thể tác động tích cực đến sức khỏe con người với chi phí thấp và dễ tiếp cận, theo thông cáo của Vingroup hôm 14/7.

* Giá lúa mì tăng mạnh hôm 25/7sau khi một tên lửa đánh trúng cảng Odesa của Ukraine vào cuối tuần qua đã làm dấy lên nghi ngờ về việc liệu có thể thực hiện được thỏa thuận hồi tuần trước về mở hành lang xuất khẩu ngũ cốc từ đất nước bị chiến tranh tàn phá này hay không. Nga, Ukraine, Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký thỏa thuận hôm 22/7 nhằm mở lại ba cảng trên Biển Đen của Ukraine để xuất khẩu ngũ cốc. Thỏa thuận có hiệu lực trong vòng 120 ngày và đặt mục tiêu xuất khẩu hàng tháng là 5 triệu tấn.

* Việt Nam đang tụt hậu so với các nước trong khu vực Đông Nam Á về phục hồi du lịch sau đại dịch COVID-19 và chính sách visa ‘chưa cởi mở’ được cho là rào cản khiến lượng khách quốc tế vào Việt Nam thấp hơn kỳ vọng, theo truyền thông trong nước. Việt Nam đang tụt hậu so với các nước trong khu vực Đông Nam Á về phục hồi du lịch sau đại dịch COVID-19 và chính sách visa ‘chưa cởi mở’ được cho là rào cản khiến lượng khách quốc tế vào Việt Nam thấp hơn kỳ vọng, theo truyền thông trong nước. Sau hai năm đóng cửa biên giới vì đại dịch, Việt Nam bắt đầu mở cửa hoàn toàn cho khách du lịch quốc tế từ 15/3. Du lịch nội địa lại là mảng tăng trưởng mạnh, với lượng khách trong nước vượt chỉ tiêu của cả năm trong 6 tháng đầu năm. Mặc dù du lịch nội địa phục hồi mạnh mẽ nhưng lượng khách nước ngoài vào Việt Nam được cho là “nhỏ giọt”. Ngành du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón 5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2022 nhưng 6 tháng đầu năm nay mới chỉ đạt 602.000 khách, bằng 12% kế hoạch, theo Đầu Tư Online. Theo thống kê, Thái Lan đón 2.2 triệu khách; Malaysia, 2 triệu; Singapore, 1.5 triệu, và Philippines, 814,000, trong nửa đầu năm nay.

* Lính cứu hỏa Hy Lạp hôm 24/7 đã chiến đấu với các đám cháy rừng trên đảo Lesbos trong ngày thứ hai cũng như các đám cháy mới ở vùng Peloponnese phía tây và ở phía bắc Hy Lạp, sơ tán các khu định cư gần đó khi đợt nắng nóng tràn qua. Một đám cháy rừng vốn đã bùng phát từ các khu rừng trên núi trên đảo Lesbos ở vùng biển Aegean gần Thổ Nhĩ Kỳ hôm 23/7 và thiêu trụi nhà cửa tại khu nghỉ mát bãi biển Vatera, vẫn đang hoành hành, buộc thêm hai ngôi làng – Vrisa và Stavros – phải sơ tán.

* Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen hôm 24/7 cho biết tăng trưởng kinh tế Mỹ đang chậm lại và bà thừa nhận nguy cơ suy thoái kinh tế, nhưng bà nói suy thoái không phải là không thể tránh khỏi. Bà Yellen phát biểu trên chương trình ‘Meet the Press’ của NBC, cho biết con số tuyển dụng và chi tiêu người tiêu dùng mạnh mẽ cho thấy nền kinh tế Mỹ hiện không rơi vào suy thoái.

* Khoa học gia chuyên ngành kỹ thuật không gian người Mỹ gốc Việt nổi tiếng thế giới, ông Nguyễn Xuân Vinh, tạ thế hôm 23/7 tại nhà riêng ở bang California, Mỹ, hưởng đại thọ 92 tuổi. Thánh lễ an táng giáo sư Vinh sẽ được tổ chức tại nhà thờ Chính tòa Chúa Kitô, Garden Grove, hôm 29/7; sau đó, linh cữu giáo sư sẽ được đưa đi hoả táng và tro cốt sẽ được an vị ở nhà thờ này. Ông Nguyễn Xuân Vinh, sinh năm 1930 ở Yên Bái, miền bắc Việt Nam, là người có năng khiếu toán khi còn nhỏ và trở thành giáo sư, tiến sĩ, viện sĩ chuyên ngành kỹ thuật không gian của Mỹ trong giai đoạn từ năm 1965-1986.

* Ba người, bao gồm một cựu thị trưởng ở miền nam đầy biến động của Philippines, đã thiệt mạng và hai người khác bị thương hôm Chủ nhật trong một vụ xả súng tại một lễ tốt nghiệp đại học ở thủ đô, cảnh sát đưa tin. Cảnh sát trưởng thành phố Quezon, Remus Medina, nói với các phóng viên rằng nghi phạm bị thương trong vụ đọ súng với một nhân viên an ninh trong khuôn viên trường, và đã bị chính quyền giam giữ và đang bị thẩm vấn.

* Cục Khí tượng Trung Quốc đã phát cảnh báo nắng nóng nghiêm trọng với gần 70 thành phố, khi nhiệt độ vượt mức 40 độ C. Trung Quốc đón nhận đợt nắng nóng thứ hai chỉ trong một tháng, với nhiệt độ hàng ngày đạt mức cao nhất kể từ năm 1961, CNN đưa tin ngày 25/7. Fu Jiaolan, Giám đốc Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc, cho biết đợt nắng nóng mới nhất tương tự đợt đã kéo dài vào ngày 5-17/7, nhưng thời tiết lần này nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng đến nhiều người hơn, khi nhiệt độ dự kiến đạt mức “báo động đỏ” ở nhiều khu vực. Trong ngày 25/7, 67 thành phố đã phát đi mức báo động đỏ – mức cao nhất trong 4 cấp độ cảnh báo, khi nhiệt độ vượt mốc 40 độ C. Ngoài ra, 393 thành phố và quận khác cũng có mức nhiệt trên 35 độ C.

* Trong thông điệp quốc gia đầu tiên, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cho biết muốn đưa đất nước thành “láng giềng tốt”, khẳng định không từ bỏ “một tấc đất nào”. “Về chính sách đối ngoại, tôi sẽ không từ bỏ bất kỳ tấc đất nào vào tay cường quốc nào. Nếu đồng thuận, chúng ta sẽ hợp tác và làm việc cùng nhau. Nếu khác biệt, chúng ta sẽ đối thoại đến khi đồng thuận”, ông Marcos Jr. phát biểu hôm 25/7. Trong thông điệp quốc gia đầu tiên với cương vị tổng thống, ông Marcos Jr đã đưa ra nhiều cam kết về cải cách thuế và nông nghiệp, đẩy nhanh việc nâng cấp cơ sở hạ tầng, cùng kế hoạch biến Philippines thành điểm thu hút đầu tư, South China Morning Post đưa tin.

* Một nhóm nhân quyền quốc tế đã chính thức yêu cầu Singapore truy tố cựu Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa vì vai trò của ông trong cuộc nội chiến kéo dài hàng thập kỷ. Dự án Sự thật và Công lý Quốc tế (ITJP), có trụ sở tại Nam Phi, cho biết họ đã thúc giục Singapore thực hiện quyền tài phán chung của mình để bắt giữ cựu tổng thống Sri Lanka vì vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế, AFP đưa tin. “Những vi phạm bao gồm giết người, hành quyết, tra tấn và đối xử vô nhân đạo, hãm hiếp và các hình thức bạo lực tình dục khác, tước quyền tự do, tổn hại nghiêm trọng về thể xác và tinh thần, cũng như nạn đói”, theo đơn khiếu nại dài 63 trang.

* Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã gặp đại diện thường trực của các nước thành viên Liên đoàn Arab và khẳng định hai bên đang khởi đầu một “kỷ nguyên mới”. “Chúng ta đang ở giai đoạn đầu của một kỷ nguyên mới. Đó sẽ là một phong trào hướng tới chủ nghĩa đa phương thực sự, không phải là một phong trào mà phương Tây cố gắng áp đặt”, Bộ Ngoại giao Nga dẫn lời Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết. Trong cuộc gặp với Tổng thư ký Liên đoàn Arab Ahmed Aboul Gheit và đại diện của 22 quốc gia thành viên của liên đoàn hôm 24/7, Ngoại trưởng Lavrov cũng ca ngợi các nước Arab và “lập trường cân bằng, công bằng, có trách nhiệm” của Liên đoàn Arab, theo Arab News.

* Giới chức Los Angeles (Mỹ) ngày 24/7 thông báo một vụ xả súng ở công viên Peck đã khiến hai người chết và 5 người bị thương. Bốn đàn ông và 3 phụ nữ đã nhập viện, với ít nhất 3 người bị trúng đạn. Hai người đã chết sau đó, Sở Cứu hỏa Los Angeles cho biết. 7 nạn nhân trong độ tuổi 23-54, New York Times đưa tin. Cảnh sát thành phố thông tin vụ việc xảy ra vào khoảng 15h50 ngày 24/7. Hiện chưa có lệnh bắt giữ. Cảnh sát đã tạm thời đóng cửa công viên và giữ người dân ở lại để thu thập chứng cứ. Khi xảy ra vụ xả súng, công viên Peck đang tổ chức ngày hội câu lạc bộ ôtô, với hàng trăm người tụ tập tại đây.

* Theo báo cáo của Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc, giá trị xuất khẩu vũ khí của quốc gia Đông Bắc Á này tăng lên mức kỷ lục 7 tỷ USD trong năm 2021, Korea Times đưa tin ngày 24/7. So với giai đoạn 2012-2016, giá trị vũ khí mà Seoul xuất khẩu tăng 177%, cao nhất trong số 20 nhà xuất khẩu vũ khí hàng đầu thế giới. Hai vị trí tiếp sau thuộc về Australia (98%) và Pháp (59%). Con số ấn tượng này giúp tỷ trọng vũ khí do Hàn Quốc xuất khẩu trên thị trường buôn bán vũ khí toàn cầu tăng từ 1% lên 2,8%. Hàn Quốc đang là nhà cung cấp vũ khí lớn thứ 8 thế giới và thứ 2 châu Á (chỉ sau Trung Quốc), tăng mạnh so với vị trí thứ 31 thế giới theo dữ liệu của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) năm 2000.

* Đầu tư của Trung Quốc vào Nga trong khuôn khổ sáng kiến Vành đai, Con đường lần đầu tiên đã giảm xuống mức 0, tín hiệu cho thấy Bắc Kinh đang muốn tránh lệnh trừng phạt. Trong nửa đầu năm 2022, Bắc Kinh không ký kết thỏa thuận nào mới với các chủ thể ở Nga trong khuôn khổ chương trình Vành đai, Con đường (BRI), tương phản với những lời cam kết và hợp đồng nhiều tỷ USD trong quá khứ, Financial Times đưa tin ngày 24/7, căn cứ vào dữ liệu mới. Kết luận trên là một phần nằm trong báo cáo do Trung tâm Phát triển và Tài chính Xanh (GFDC) của Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải thực hiện. Báo cáo cũng đã được Financial Times rà soát.

* Thủ tướng Thái Lan đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm hôm thứ 23/7. Kết quả này làm tăng uy tín cho ông trước thềm cuộc tổng tuyển cử diễn ra trong vòng chưa đầy một năm tới. Với 256 phiếu ủng hộ, 206 phiếu chống và 9 phiếu trắng, Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-ocha đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm lần này. Đây là cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm lần thứ tư mà ông phải đối mặt kể từ sau cuộc bầu cử năm 2019.

* Chuyến thăm của Giáo hoàng Francis đến Canada trong 6 ngày nhằm xin lỗi những hành động của Giáo hội Công giáo từng làm với người bản địa trong quá khứ. Thủ tướng Canada Trustin Trudeau ngày 24/7 sẽ tiếp đón người đứng đầu hơn 1,3 tỷ tín đồ Công giáo toàn cầu tại sân bay Edmonton sau chuyến bay kéo dài 10 tiếng của Giáo hoàng từ Vatican, AFP đưa tin. Chuyến thăm này được Giáo hoàng Francis gọi là “cuộc hành hương hối lỗi” với mục đích xin lỗi người Canada vì những hành động cưỡng bức của giáo hội Công giáo với người bản địa trong quá khứ, đồng thời muốn “chữa lành và hòa giải”.

* Cựu Phó tổng thống Mỹ Mike Pence đang ngày một công khai thể hiện thái độ sẵn sàng đối đầu cựu Tổng thống Donald Trump, trong cuộc đua giành sức ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa. Ngày 21/7, ông Pence và ông Trump đã tổ chức 2 buổi tuần hành đối đầu nhau tại bang Arizona để ủng hộ 2 ứng viên thống đốc đại diện cho 2 tầm nhìn khác nhau của đảng Cộng hòa. Tới tuần sau, hai người sẽ tiếp tục chạm trán khi đều có bài phát biểu quan trọng trong cùng một ngày tại Washington. Những cuộc đụng độ ấy đánh dấu giai đoạn gia tăng đối đầu trong mối quan hệ giữa hai người từng là đối tác tranh cử và bạn thân tín của nhau ở Nhà Trắng.

* Steve Bannon, từng là trợ lý cấp cao tại Nhà Trắng của cựu Tổng thống Trump, bị kết tội khinh thường Quốc hội vì không hợp tác trong cuộc điều tra vụ bạo loạn ở Điện Capitol. Theo ủy ban điều tra của Hạ viện Mỹ, ông Bannon đã trao đổi với cựu Tổng thống Trump một ngày trước khi vụ bạo loạn nổ ra, theo AFP. Sau vài tháng từ chối hợp cung cấp lời khai, ông Bannon cuối cùng chấp nhận hợp tác với ủy ban điều tra của Hạ viện. Dù vậy, các công tố viên cho rằng động thái này chỉ nhằm tránh bị xử lý hình sự. Bồi thẩm đoàn cho rằng hành vi của ông Bannon cấu thành hai tội danh khinh thường Quốc hội Mỹ. Phán quyết được bồi thẩm đoàn gồm 12 thành viên đưa ra sau chưa đầy 3 giờ thảo luận.

Ngày 22 – 7 – 2022

* Ukraine và Nga đã ký thỏa thuận cho phép Kyiv tiếp tục xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen. Thỏa thuận sẽ cho phép xuất khẩu hàng triệu tấn ngũ cốc, hiện đang bị mắc kẹt ở Ukraine do chiến tranh. Thiếu hụt ngũ cốc của Ukraine từ lúc Nga xâm lược ngày 24/2 khiến hàng triệu người có nguy cơ chết đói. Tuy nhiên, Kyiv đã từ chối ký một thỏa thuận trực tiếp với Moscow, và cảnh báo rằng “các hành động khiêu khích” sẽ bị đáp trả bằng “một phản ứng quân sự ngay lập tức”.

* Nga sẽ phải vật lộn để duy trì chiến dịch quân sự của mình và Ukraine có thể phản công, người đứng đầu cơ quan tình báo nước ngoài của Anh cho biết. Quan điểm này có thể được coi là lạc quan và khả năng phản công của Ukraine có thể phụ thuộc vào nguồn cung vũ khí lớn hơn của phương Tây, mà các quan chức nước này cho rằng thường quá chậm chạp. Giám đốc MI6 Richard Moore cho rằng Nga đã gặp “thất bại thảm hại” trong các mục tiêu ban đầu của mình; loại bỏ tổng thống Ukraine, chiếm Kyiv và gây mất đoàn kết trong phương Tây.

* Mỹ tin rằng quân đội Nga đang gánh chịu hàng trăm thương vong mỗi ngày trong cuộc chiến ở Ukraine, bao gồm cả việc họ bị mất tổng cộng hàng nghìn sỹ quan cấp úy, một quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ cho biết hôm thứ Sáu 22/7. Đã được gần 5 tháng kể từ khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh xâm lược nước láng giềng của Nga, các lực lượng của nước này đang tiến sâu vào khu vực Donbas, miền đông Ukraine và chiếm giữ khoảng 1/5 diện tích đất nước. Hoa Kỳ ước tính thương vong của Nga ở Ukraine cho đến nay lên đến khoảng 15.000 người thiệt mạng và có lẽ 45.000 người bị thương, Giám đốc CIA William Burns cho biết hôm 20/7, đồng thời ông nói thêm rằng Ukraine cũng phải chịu những thương vong đáng kể.

* Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngồi xem tường thuật trực tiếp cuộc bạo động ở Điện Capitol năm ngoái trên Fox News TV, tại Nhà Trắng, suốt hai tiếng rưỡi, phớt lờ lời khẩn cầu dẹp loạn từ các con và phụ tá của ông, theo kết quả một cuộc điều tra của Quốc hội Mỹ vừa được công bố. “Ông ấy đã chọn không hành động,” Adam Kinzinger, một trong hai thành viên đảng Cộng hòa trong ủy ban lựa chọn do đảng Dân chủ lãnh đạo, nói. Buổi điều trần vào giờ vàng nêu ra rằng ông Trump đã không hề gọi điện cho nhân viên thực thi pháp luật hoặc an ninh quốc gia khi vụ bạo động xảy ra.

* Ba nước châu Âu là Đức, Ba Lan và Malta vừa gửi cảnh báo cho Việt Nam về các sản phẩm mì ăn liền của nước này có chứa hóa chất vượt quy định của EU và thông báo thu hồi các lô hàng mì ăn liền và bánh phở đã nhập khẩu, báo Tuổi Trẻ đưa tin. Cụ thể, Đức cảnh báo mì ăn liền hương vị gà, mì ăn liền hương vị cà ri của Công ty cổ phần thực phẩm Á Châu (Asia Foods); Ba Lan cảnh báo mì ăn liền vị gà của Công ty cổ phần Kỹ nghệ thực phẩm Việt Nam (Vifon); Malta cảnh báo sản phẩm bánh phở hiệu Nguyễn Gia.

* Chính quyền Biden đang điều tra nhà sản xuất thiết bị viễn thông Trung Quốc Huawei vì lo ngại rằng các tháp điện thoại di động của Mỹ được trang bị thiết bị của Huawei có thể thu thập thông tin nhạy cảm từ các căn cứ quân sự và hầm chứa phi đạn mà Huawei sau đó có thể chuyển giao cho Trung Quốc. Nhà chức trách lo ngại Huawei có thể thu thập dữ liệu nhạy cảm về các cuộc tập trận quân sự và tình trạng sẵn sàng của các căn cứ và quân nhân thông qua thiết bị của Huawei, một người cho biết, yêu cầu giấu tên vì cuộc điều tra là bí mật và liên quan đến an ninh quốc gia.

* Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết hôm thứ Sáu 22/7 rằng nước này và Mỹ sẽ nối lại các cuộc huấn luyện trên thực địa đã bị gác lại trong một thời gian dài, là một phần trong các cuộc tập trận chung của hai nước, cùng lúc hai nước làm việc để kiềm chế các chương trình hạt nhân và tên lửa đang tiến triển của Triều Tiên.

* Theo báo cáo được công bố hôm 21/7 của Liên minh Bảo vệ Thiên nhiên Thế giới (IUCN), cá tầm thìa Trung Quốc bị xác nhận đã tuyệt chủng. Đây là “mất mát đáng trách và không thể vãn hồi”, giáo sư Wei Qiwei, trưởng nhóm nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Khoa học Thủy sản Trung Quốc đã xác định cá tầm thìa Trung Quốc tuyệt chủng, cũng là người đã đi tìm loài cá này trong hàng chục năm, tuyên bố.

* Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 22/7 đề nghị giúp đỡ tân Tổng thống Sri Lanka Ranil Wickremesinghe khi quốc gia Nam Á này đang đối mặt với khủng hoảng kinh tế trầm trọng. Trong bức điện mừng gửi đến ông Wickremesinghe, ông Tập bày tỏ tin tưởng Sri Lanka sẽ sớm vượt qua khó khăn và phục hồi cả về kinh tế lẫn xã hội, Reuters dẫn thông tin từ kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV. Ông Tập cũng tuyên bố “sẵn sàng ủng hộ và hỗ trợ Tổng thống Wickremesinghe cùng người dân Sri Lanka hết khả năng”, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin.

* Singapore vừa treo cổ một tội phạm buôn lậu ma túy nữa sau khi tòa bác đơn kháng cáo và lời cầu xin vào phút cuối. Đây là vụ xử tử lần thứ năm tại đảo quốc này kể từ cuối tháng ba. Ngày 22/7, Nazeri Lajim, 64 tuổi, công dân Singapore, đã bị thi hành án tử trong tù, cơ quan quản lý nhà tù trả lời trong tuyên bố gửi tới AFP. Ông Lajim bị kết án từ năm 2017 vì tàng trữ hơn 33 g heroin “với mục đích buôn lậu”, cơ quan đảm bảo thực thi pháp luật chống ma túy của Singapore cho biết. Lượng heroin này đủ để “thỏa mãn cơn nghiện của khoảng 400 người dùng trong một tuần”.

* Video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy một người đã nhanh chóng áp sát ông Zeldin. Người này liên tục nói “ông tới số rồi” và vung tay nhắm vào mặt hoặc cổ hạ nghị sĩ. Ông Zeldin đã đẩy nghi phạm ngã xuống đất trước khi những người khác xông vào khống chế, Reuters đưa tin ngày 21/7. Hung khí người này sử dụng là một vật nhọn với hình mặt mèo, đã được bàn giao cho cơ quan chức năng. Ông Zeldin nói mình không bị thương, và có thể hoàn tất bài phát biểu sau khi cảnh sát bắt giữ kẻ tấn công.

* Các nhà chức trách cho biết một đoàn tàu điện ở ngoại ô Boston, Mỹ đã bốc cháy vào sáng 21/7 khi đi qua một cây cầu, khiến hành khách hốt hoảng tìm cách thoát thân. Vụ cháy xảy ra ở Somerville, phía bắc Boston, theo New York Times. Steve Poftak, Tổng giám đốc của Công ty Vận tải Vịnh Massachusetts (M.B.T.A) cho biết, sự cố xảy ra khi một dải kim loại tương tự vách nhôm rơi khỏi toa tàu và tiếp xúc với đường ray vốn có điện chạy qua. Ông Poftak gửi lời xin lỗi tới 200 hành khách đã đi trên chuyến tàu Orange Line. Đây là chuyến tàu đầu ngày khởi hành ở Forest Hills và bốc cháy giữa ga Wellington và ga Assembly vào khoảng 6h45.

* NASA mới đây đã công bố hình ảnh vệ tinh của hồ Mead ở Mỹ cho thấy hồ này cạn đi nghiêm trọng kể từ năm 2000. So sánh hai hình ảnh, một hình được chụp vào ngày 6/7/2000 và hình còn lại được chụp vào ngày 3/7/2022, có thể thấy rõ sự khác biệt về lượng nước hiển thị trong 2 hình. Theo dữ liệu của Cục Khai hoang Mỹ, độ cao của hồ tại đập Hoover tính từ đáy lên mặt nước là khoảng 365 m vào tháng 7/2000. Tuy nhiên, con số đo được vào ngày 3/7/2022 chỉ còn khoảng 317 m, CNN đưa tin.

* Tòa án Tối cao Mỹ ngày 21/7 đã từ chối yêu cầu của chính quyền Tổng thống Joe Biden về việc khôi phục chính sách hạn chế bắt giữ người nhập cư. Một thẩm phán liên bang ở Texas nói rằng bản hướng dẫn (do chính quyền Biden đưa ra trước đó) cho các nhân viên nhập cư đã vi phạm luật liên bang, theo Washington Post. Tòa án cho biết họ sẽ xem xét lại yêu cầu này vào tháng 12.

* Bà Murmu ngày 22/7 giành được 68% phiếu bầu khi gần 5.000 nghị sĩ quốc hội Ấn Độ lựa chọn tổng thống mới. Với kết quả này, bà trở thành nữ Tổng thống đầu tiên của Ấn Độ xuất thân từ cộng đồng thổ dân bản địa và là nữ tổng thống thứ hai của quốc gia này, sau bà Pratibha Patil. Bà Murmu, ứng viên được đảng Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) cầm quyền đề cử, sẽ kế nhiệm Tổng thống Ấn Độ Ram Nath Kovind, người kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 24/7.