TIN VẮN

Ngày 20– 3 – 2023

* Thái Lan vừa giải tán quốc hội, chuẩn bị tổ chức bầu cử dự kiến vào đầu tháng 5, một kỳ bỏ phiếu dự báo là sẽ đấu nhau quyết liệt giữa các đảng chính. Đảng mới của Thủ tướng Prayuth Chan-ocha, đảng Dân tộc Thái Thống nhất, sẽ bị thách thức chủ yếu bởi đảng Pheu Thai do Paetongtarn, con gái của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra lãnh đạo. Tỷ phú Thaksin bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự vào năm 2006. Paetongtarn, 36 tuổi, đã dẫn trước ông Prayuth trong các cuộc thăm dò dư luận trong nhiều tháng.

* Ngân hàng trung ương các nước đã có hành động trên toàn cầu để duy trì dòng tín dụng sau một giai đoạn bất ổn của ngành ngân hàng Hoa Kỳ và sau vụ sáp nhập Credit Suisse. Sáu ngân hàng trung ương, trong đó có Ngân hàng Anh quốc, tuyên bố sẽ thúc đẩy dòng tiền đô la Mỹ qua hệ thống tài chính toàn cầu. Hôm Chủ Nhật, Credit Suisse đang trong cơn nguy ngập đã được UBS mua lại theo một thỏa thuận do chính phủ Thụy Sĩ hậu thuẫn. Thỏa thuận “hoán đổi” thanh khoản bằng đô la Mỹ sẽ bắt đầu áp dụng từ thứ Hai.

* Truyền thông nhà nước đưa tin Tổng thống Nga đã có chuyến thăm bất ngờ tới Mariupol, thành phố cảng Ukraine bị lực lượng Nga chiếm giữ sau cuộc tàn phá khốc liệt. Một video chính thức cho thấy ông Putin lái xe hơi chạy qua các con phố vào ban đêm và nói chuyện với người dân địa phương. BBC chưa xác minh được địa điểm ông có mặt. Đây là chuyến đi đầu tiên của ông Putin tới một vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga mới chiếm đóng. Hãng thông tấn Tass tường thuật ông đến đó bằng trực thăng.

* Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump nói có vẻ ông sẽ bị bắt vào thứ Ba tới trong một vụ án về khoản tiền được cho là để bịt miệng một cựu sao khiêu dâm. Ông Trump kêu gọi người ủng hộ biểu tình phản đối động thái này trong một dòng viết trên mạng xã hội Truth Social.Donald Trump Một trong những luật sư của ông Trump nói tuyên bố của ông dựa trên tin tức trên truyền thông rằng ông sẽ bị truy tố vào tuần sau. Nếu ông Trump bị truy tố, đây sẽ là vụ án hình sự đầu tiên đối với một cựu tổng thống Mỹ.

* Việc Triều Tiên được cho là sử dụng một hầm ngầm trong vụ thử phi đạn mới nhất nhằm tăng vận tốc và độ tin cậy của các vụ phóng, đồng thời có thể được sử dụng trong các chuyến bay trong tương lai của phi đạn đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), các nhà phân tích cho biết ngày 20/3. Truyền thông nhà nước gọi vụ phóng KN-23, một phi đạn đạn đạo tầm ngắn (SRBM) nhiên liệu rắn hôm 19/3, vụ mới nhất trong loạt vụ thử phi đạn gần đây của quốc gia bị cô lập, là một yếu tố của cuộc tập trận mô phỏng một cuộc phản công hạt nhân chống lại Mỹ và Hàn Quốc.

* Tập đoàn Tín Thành chi nhánh tại Châu Mỹ, một công ty của Việt Nam, vừa công bố kế hoạch thành lập các cơ sở hoạt động đầu tiên tại Hoa Kỳ ở Hạt Allendale, bang South Carolina với khoản đầu tư sản xuất lốp xe lên tới 68 triệu đô la và hứa hẹn sẽ tạo ra 1.031 việc làm mới. Tuy nhiên, các lãnh đạo cộng đồng địa phương lo ngại về yếu tố môi trường.

* Nhà chức trách thành phố Hải Phòng, Việt Nam, loan báo hôm 20/3 rằng lực lượng hải quan tại đó trong cùng ngày đã bắt giữ khoảng 7 tấn ngà voi nhập lậu từ châu Phi, được coi là vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép ngà voi có số lượng lớn nhất từ trước đến nay bị phát hiện và ngăn chặn tại cảng Hải Phòng.

* Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Elizabeth Warren, người đang thúc đẩy thắt chặt hơn các quy định ngân hàng, đã kêu gọi điều tra các thất bại của các ngân hàng Silicon Valley Bank (SVB) và Signature Bank, tờ Wall Street Journal đưa tin hôm Chủ nhật. Bà Warren đã gửi một lá thư tới tổng thanh tra của Bộ Tài chính, Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang và Cục Dự trữ Liên bang hôm Chủ nhật, thúc giục các cơ quan này kiểm tra việc quản lý và giám sát các ngân hàng trước khi chúng sụp đổ trong tháng này. Bà cho biết rằng kết quả sơ bộ từ cuộc điều tra sẽ được cung cấp trong vòng 30 ngày, tờ báo đưa tin.

* Từ đầu tháng 3 đến nay, đã có ba trong số năm luật sư bào chữa cho vụ án Thiền Am, bao gồm Đặng Đình Mạnh, Đào Kim Lân, và Ngô Thị Hoàng Anh bị điều tra, thẩm vấn với cáo buộc theo điều 331 “Lợi dụng các quyền tự do, dân chủ”. Các luật sư này tham gia bào chữa cho sáu thành viên của TABBVT, một ngôi chùa Phật giáo địa phương không được chính quyền công nhận. Sáu thành viên này vào tháng 7/2022 bị tuyên phạt với mức án tổng cộng hơn 23 năm tù vì bị cho là phỉ báng một nhà sư thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam được nhà nước hậu thuẫn.

* Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Elizabeth Warren, người đang thúc đẩy thắt chặt hơn các quy định ngân hàng, đã kêu gọi điều tra các thất bại của các ngân hàng Silicon Valley Bank (SVB) và Signature Bank, tờ Wall Street Journal đưa tin hôm Chủ nhật. Bà Warren đã gửi một lá thư tới tổng thanh tra của Bộ Tài chính, Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang và Cục Dự trữ Liên bang hôm Chủ nhật, thúc giục các cơ quan này kiểm tra việc quản lý và giám sát các ngân hàng trước khi chúng sụp đổ trong tháng này. Bà cho biết rằng kết quả sơ bộ từ cuộc điều tra sẽ được cung cấp trong vòng 30 ngày, tờ báo đưa tin.

* Tình hình giữa Ấn Độ và Trung Quốc ở khu vực Ladakh phía tây dãy Himalaya rất mong manh và nguy hiểm, với các lực lượng quân sự được triển khai rất gần nhau ở một số khu vực, Ngoại trưởng Ấn Độ S Jaishankar cho biết ngày thứ Bảy. Ít nhất 24 binh sĩ đã thiệt mạng khi hai bên đụng độ trong khu vực vào giữa năm 2020, nhưng tình hình đã dịu đi thông qua các vòng đàm phán ngoại giao và quân sự.

* Các hoạt động rủi ro của Ngân hàng Silicon Valley đã nằm trong tầm ngắm của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) suốt hơn một năm. Trong thời gian đó, Fed liên tục cảnh báo SVB rằng hệ thống của họ có vấn đề. Sau cuộc đánh giá năm 2021, Fed đã phát hiện những điểm yếu nghiêm trọng trong cách ngân hàng này xử lý các rủi ro chính. Các giám sát viên của Fed tại San Francisco đã đưa ra 6 cảnh báo, được gọi là “các vấn đề cần lưu ý” và “các vấn đề cần lưu ý ngay lập tức”. Điều này cho thấy SVB đang làm rất tệ trong việc đảm bảo khả năng thanh khoản.

* Chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron vào hôm 20/3 đã vượt qua 2 cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm sau khi thông qua các cải cách hưu trí mà không có sự chấp thuận của Quốc hội Pháp. Theo CNN, cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đầu tiên đối với chính phủ của ông Macron được đề xuất bởi một liên minh các đảng nhỏ trong Quốc hội Pháp có tên “LIOT” và được nhận định có khả năng thành công cao nhất. Tuy nhiên, đề xuất của liên minh “LIOT” chỉ nhận được 278 phiếu ủng hộ, thiếu 9 phiếu để được thông qua. Cuộc bỏ phiếu thứ 2, được đề xuất bởi đảng cánh hữu National Rally, nhận được ít sự ủng hộ hơn với chỉ 94 phiếu thuận. Mặc dù vượt qua những cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, chính phủ của Thủ tướng Elisabeth Borne và Tổng thống Macron vẫn đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn về niềm tin sau khi sử dụng điều khoản đặc biệt 49.3 trong hiến pháp để tăng độ tuổi nghỉ hưu tại Pháp từ 62 lên 64 tuổi mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.

* Lời kêu gọi biểu tình được cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra vào cuối tuần trước đã không nhận được sự phản ứng tích cực từ những người ủng hộ của ông. “Ứng viên đang dẫn đầu của đảng Cộng hòa ở thời điểm hiện tại và cựu tổng thống Mỹ sẽ bị bắt giữ vào hôm 21/3. Hãy biểu tình. Hãy giành lại quốc gia của chúng ta”, cựu Tổng thống Donald Trump chia sẻ trên mạng xã hội Truth vào sáng 18/3. Tuy nhiên, hơn 2 ngày sau khi Trump tuyên bố rằng mình ​​​​sắp bị bắt, có rất ít dấu hiệu cho thấy lời kêu gọi của ông đã truyền cảm hứng cho những người ủng hộ tổ chức và tập hợp trong một sự kiện lớn như vụ bạo loạn hôm 6/1/2021. Theo AP, những người ủng hộ nhiệt thành nhất đã từ chối hưởng ứng lời kêu gọi của ông Trump vì cho rằng việc biểu tình sẽ không có tác dụng.

* Tổng thống Chakwera ngày 20/3 cho biết một nửa đất nước chịu thiệt hại bởi bão Freddy, cơn bão nhiệt đới dài nhất trong lịch sử đã khiến hàng trăm người thiệt mạng. Trong một cuộc phỏng vấn với Guardian, nhà lãnh đạo Malawi khẩn cầu sự giúp đỡ từ cộng đồng quốc tế, đồng thời ông thông tin thêm rằng cơ sở vật chất ở quốc gia Đông Nam châu Phi bị thiệt hại nặng nề.

* Việc hồ Montbel khô cạn giữa lúc nước Pháp đối mặt với đợt hạn hán kỷ lục vào mùa đông không chỉ ảnh hưởng tới du lịch, nông nghiệp mà còn dấy lên lo ngại về an ninh nguồn nước. Nằm dưới chân dãy núi Pyrenees, hồ Montbel nổi tiếng ở phía tây nam nước Pháp có làn nước màu ngọc lam, rộng mênh mông và đời sống thủy sinh phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, giữa lúc mùa xuân năm nay tới gần, khung cảnh tuyệt đẹp này gần như không còn, khi hồ như thành vùng đất đầy bùn, với những chiếc thuyền của câu lạc bộ chèo thuyền địa phương mắc cạn. Nước Pháp vừa trải qua mùa đông khô hạn nhất trong 64 năm qua, khiến hồ không thể đầy nước, theo Reuters. Việc Pháp, cùng hầu hết nước châu Âu, đang đối mặt mùa đông làm dấy lên những lo ngại về an ninh nguồn nước trên khắp lục địa và viễn cảnh thêm một mùa hè hạn hán sắp tới.

* Ukraine nói vụ nổ ở Crimea ngày 20/3 khiến nhiều tên lửa Kalibr bị phá hủy, nhưng không công bố nguyên nhân hay đề cập trách nhiệm trong sự việc. “Vụ nổ tại thành phố Dzhankoy ở phía bắc bán đảo Crimea đã phá hủy hàng loạt tên lửa hành trình Kalibr-NK đang được vận chuyển bằng đường sắt”, Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 20/3. Cơ quan này cho hay số tên lửa hành trình trên đang được vận chuyển tới Hạm đội Biển Đen đóng tại thành phố Sevastopol, Crimea, nhưng không công bố thêm chi tiết về sự việc.

Ngày 17– 3 – 2023

* Trung Quốc: Dân số giảm sẽ ảnh hưởng tham vọng tăng trưởng kinh tế. Đây có vẻ là tình trạng phổ biến trong số các phụ nữ trẻ thành thị ở Trung Quốc. Một cuộc thăm dò do Đoàn Thanh niên Cộng sản Trung Quốc thực hiện năm 2021 với gần 3000 người ở độ tuổi từ 18 đến 26 cho thấy hơn 40% phụ nữ sống ở các thành phố không có dự định kết hôn – so với gần 25 ở nam giới. Điều này một phần là do chi phí trông trẻ ngày càng cao và những ảnh hưởng tồn dư của chính sách một con của Trung Quốc.

* Hoa Kỳ ngày 17/3 cáo buộc Trung Quốc tìm cách che giấu sự tàn bạo của Triều Tiên với thế giới bằng cách ngăn cản không cho phát sóng cuộc họp không chính thức của các thành viên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc bàn về các cáo buộc Bình Nhưỡng vi phạm nhân quyền. Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên hiệp quốc Linda Thomas-Greenfield phát biểu tại cuộc họp ngầm ám chỉ Trung Quốc và Nga: “Một số thành viên hội đồng sẵn sàng che chở chế độ Triều Tiên trước việc bị quy trách.”

* Một số quốc gia thuộc Liên hiệp Châu Âu sẽ ký một thỏa thuận vào ngày 20/3 để hợp tác mua đạn pháo cho Ukraine trong khuôn khổ nỗ lực đẩy nhanh và tăng nguồn cung đạn pháo mà Kyiv nói rằng họ cần khẩn cấp để chống lại cuộc xâm lăng của Nga. Một quan chức cấp cao của EU cho biết nhiều quốc gia trong số 27 nước của khối dự kiến sẽ ký vào cái gọi là thỏa thuận dự án, trong đó đưa ra các điều khoản tham chiếu cho kế hoạch, nhưng con số chính xác vẫn chưa rõ ràng vì một số nước vẫn đang xem xét đề nghị.

* Thời tiết mưa bão tiếp tục làm cho California ướt sũng nước với những con đường ngập lụt, những vụ đất chuồi và cây đổ về phía nam của bang bờ Tây của Mỹ này trong khi mưa xối xả đã giúp giải hạn cho hàng triệu cư dân.

* Lực lượng Hải quan Việt Nam vừa phát hiện, bắt giữ 4 tiếp viên của Vietnam Airlines về hành vi vận chuyển thuốc lắc, ma túy từ Pháp về Việt Nam. Số ma túy, gồm 8 kg thuốc lắc và 3 kg ketamin (hàng đá), cocain, đã được phát hiện bên trong những tuýp kem đánh răng, nước súc miệng mà các tiếp viên mang về từ Pháp trên chuyến bay VN10 vào ngày 16/3, ông Nguyễn Hữu Nghiệp, Cục phó Cục Hải quan TP HCM, cho biết trong buổi họp báo vào chiều 17/3.

* SpaceX, Netflix và Boeing nằm trong số các công ty tham gia phái đoàn kinh doanh “lớn nhất từ trước đến nay” của Hoa Kỳ tới Việt Nam vào tuần tới để thảo luận về các cơ hội đầu tư và kinh doanh tại quốc gia Đông Nam Á đang phát triển mạnh mẽ này, Reuters dẫn nguồn tin từ nhà tổ chức cho biết. Hơn 50 công ty, bao gồm các công ty quốc phòng, dược phẩm và công nghệ, sẽ tham gia vào chương trình do Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN tổ chức, theo danh sách mà Reuters có được.

* Công an tại tỉnh Tiền Giang, Việt Nam, vào ngày thứ Sáu 17/3 bắt giữ một chủ tài khoản Facebook bị chính quyền cáo buộc là có “âm mưu lật đổ nhà nước” bằng cách chia sẻ các nội dung bôi nhọ lãnh đạo Đảng Cộng sản cầm quyền, Bộ Công An Việt Nam cho biết. Bà Phan Thị Thanh Nhã, 39 tuổi, bị cáo buộc đã đăng tải cũng như chia sẻ 25 bài viết và các đoạn video kể từ năm 2018 với mục đích “xuyên tạc và bôi nhọ lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam và nhà nước”, Bộ Công an cho hay trong một tuyên bố.

* Nhà kinh tế trưởng Mark Zandi của Moody’s Analytics cho rằng khủng hoảng sau sự sụp đổ của SVB có thể gây bất ổn, song không khiến kinh tế Mỹ suy thoái trong năm nay. Các cơ quan quản lý của ngành tài chính Mỹ đang phải đối mặt với câu hỏi liệu họ có bỏ sót những rủi ro tiềm ẩn từ ngân hàng Silicon Valley (SVB) trong những năm qua hay không, khi ngân hàng này đã có những hoạt động chứng khoán bất thường. Bộ Tư pháp Mỹ đã bắt đầu điều tra vụ sụp đổ của SVB. Chuyên gia Mark Zandi nói rằng bên cạnh SVB, có thể có một danh sách dài các bên phải chịu trách nhiệm, nhưng sẽ cần điều tra gốc rễ để xác minh khủng hoảng lần này.

* AP dẫn tuyên bố của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 17/3 cho biết nước này sẽ phê chuẩn đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan. Quyết định của Tổng thống Erdogan được đưa ra sau cuộc gặp với Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto tại thủ đô Ankara, và 10 tháng sau khi Phần Lan và Thụy Điển nộp đơn xin gia nhập NATO, từ bỏ chính sách không liên kết kéo dài hàng thập kỷ của 2 quốc gia này.

* Những gã khổng lồ Phố Wall hôm 16/3 đồng ý hỗ trợ ngân hàng First Republic đang gặp khó khăn để ngăn chặn khủng hoảng lan rộng. Bank of America, Goldman Sachs, JP Morgan và các ngân hàng khác sẽ gửi 30 tỷ USD vào First Republic – ngân hàng đã chứng kiến khách hàng rút tiền sau sự sụp đổ của ngân hàng Silicon Valley (SVB). Họ lo ngại rằng First Republic có thể là ngân hàng tiếp theo bị sụp đổ, theo Guardian.

* Công ty mẹ của ngân hàng Silicon Valley (SVB) ngày 17/3 đã nộp đơn xin phá sản, một tuần sau làn sóng tháo chạy của các chủ tài khoản của ngân hàng này, Bloomberg đưa tin. Trong đơn xin phá sản được đệ trình tại ở bang New York, tập đoàn tài chính SVB đã liệt kê những tài sản và nghĩa vụ tài chính với giá trị lên tới 10 tỷ USD. Theo tuyên bố của doanh nghiệp này, công ty môi giới SVB Securities và quỹ đầu tư mạo hiểm SVB Capital không nằm trong số các tài sản được liệt kê trong đơn xin phá sản.

* Bão Freddy đã khiến hơn 400 người thiệt mạng tại Malawi, Mozambique và Madagascar từ khi đổ bộ vào bờ biển châu Phi vào cuối tháng 2 và quay lại khu vực này vào cuối tuần qua. Theo số liệu chính phủ, sau khi quay lại châu Phi lần thứ 2 vào hôm 11/3, bão Freddy đã khiến ít nhất 53 người thiệt mạng tại Mozambique và 326 người tử vong ở Malawi. Trước đó, theo Reuters, trong lần đầu tiên đổ bộ vào cuối tháng 2, cơn bão này đã khiến 27 người thiệt mạng tại Madagascar và Mozambique.

* Tàn tích của một sông băng đã được tìm thấy gần đường xích đạo của Sao Hỏa, cho thấy một số dạng nước vẫn có thể tồn tại ở một khu vực trên hành tinh đỏ. Các nhà khoa học đã phát hiện ra những dấu tích đáng chú ý trong số các mỏ khoáng sản gần khu vực xích đạo của hành tinh. Các trầm tích ở đó thường chứa muối sulfate sáng màu. Khi các nhà khoa học xem xét kỹ hơn, họ nhận ra các đặc điểm của sông băng, bao gồm những đường vân gọi là băng tích – các mảnh vật chất lắng đọng hoặc xê dịch do sông băng di chuyển. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện ra các khe nứt, hoặc lỗ hổng sâu hình nêm – những thứ thường hình thành bên trong các sông băng.

* Hai tỉnh đông nam Thổ Nhĩ Kỳ, nơi động đất tàn phá tháng trước, tiếp tục bị mưa lũ tấn công, khiến ít nhất 14 người chết. Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Suleyman Soylu ngày 16/3 cho hay các đội cứu hộ đang tìm kiếm 5 người mất tích ở ba nơi, sau khi lũ quét biến đường sá ở các tỉnh Adiyaman và Sanliurfa thành sông, cuốn trôi ôtô, gây ngập lụt nhà cửa và khu lán trại dành cho nạn nhân động đất.

Ngày 16 – 3 – 2023

* Lãnh đạo Hàn Quốc và Nhật Bản họp mặt tại Tokyo hôm thứ Năm trong sự kiện được ca ngợi là một “cột mốc” mới trong mối quan hệ đầy căng thẳng giữa hai quốc gia. Cuộc họp diễn ra ngay khi Bắc Triều Tiên bắn đợt tên lửa thứ tư trong vòng một tuần. Mối quan hệ giữa hai nước láng giềng này đã gặp nhiều trở ngại trong nhiều thập kỷ bởi lịch sử sóng gió. Hàn Quốc là thuộc địa của Nhật Bản từ năm 1910 cho đến khi kết thúc Thế chiến II. Lính Nhật buộc hàng trăm nghìn người Triều Tiên làm việc trong các hầm mỏ và nhà máy của họ. Phụ nữ bị buộc phải làm nô lệ tình dục. Những vết sẹo này dù không còn mới nhưng không bị lãng quên và cũng không được tha thứ ở đây. Tuy nhiên, hồi tuần trước, Tổng thống Yoon đã từ bỏ yêu cầu Nhật Bản bồi thường cho một số nạn nhân thời Nhật Bản đô hộ. Ông đồng ý rằng thay vào đó, Hàn Quốc sẽ gây quỹ. Làm như vậy, ông đã tìm cách gác lại quá khứ vì lợi ích an ninh của Đông Bắc Á.

* Nga ngày 15/03 cho biết sẽ cố gắng thu hồi các mảnh vỡ thiết bị drone của Mỹ đã rơi xuống Biển Đen. Drone kích cỡ lớn MQ-9 Reaper đã lao xuống biển vào hôm thứ Ba 14/03. Hoa Kỳ nói họ đã phải cho rơi drone bị hư hại sau khi “không thể bay” vì chiếc tiêm kích Su-27 của Nga va vào cánh quạt của thiết bị – nhưng Moscow đã bác bỏ những tuyên bố này. Phát biểu trên truyền hình nhà nước, Thư ký Hội đồng An ninh Nga, Nikolai Patrushev, xác nhận Moscow đang nỗ lực tìm kiếm chiếc drone.

* Lần đầu tiên các nhà khoa học tạo ra chuột con từ hai con chuột đực. Điều này làm tăng khả năng sử dụng kỹ thuật tương tự cho con người – mặc dù các chuyên gia cho biết rất ít phôi phát triển được thành chuột con và chưa biết liệu phương pháp này có áp dụng được nơi con người hay không.

* Một doanh nhân Trung Quốc lưu vong có quan hệ với cựu cố vấn Tòa Bạch Ốc của ông Trump, Steve Bannon, bị bắt với cáo buộc liên bang về việc lừa gạt những người theo dõi trực tuyến của ông ta số tiền hơn 1 tỷ đô la, Bộ Tư pháp Mỹ loan báo ngày 15/3. Ông Ho Wan Kwok, còn được gọi là Miles Guo và Guo Wengui, bị bắt vào sáng ngày 15/3 tại New York. Ông Kwok trốn sang Hoa Kỳ vào năm 2015.

* Hơn 100 quan chức di trú Thái Lan dự kiến sẽ phải đối mặt với cáo buộc liên quan đến hối lộ trong những tuần tới sau khi bị cáo giác giúp hàng ngàn người Trung Quốc vào Thái Lan bất hợp pháp để thành lập các tổ chức tội phạm.

* Công ty Baidu của Trung Quốc hôm thứ Năm 16/3 tung ra công cụ trò chuyện được hỗ trợ trí thông minh nhân tạo (AI) của họ có tên là Ernie Bot, đã được chờ đợi lâu nay, nhưng nó lại khiến các nhà đầu tư thất vọng vì sử dụng các video quay sẵn và thiếu một cuộc ra mắt công khai, làm cho cổ phiếu của Baidu sụt giảm.

* Hôm thứ Năm 16/3, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho rằng Nhật Bản đã thổi phồng cái gọi là “các mối đe dọa từ bên ngoài” trong những năm gần đây và tăng mạnh ngân sách quốc phòng. Bộ xem xu hướng quay trở lại con đường quân sự hóa này là “rất nguy hiểm”. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Đàm Khắc Phi nói Nhật Bản nên ngừng làm những việc gây tổn hại đến hòa bình và ổn định khu vực.

* Các lực lượng Nga đang trong tình cảnh “khó khăn” khi họ cố chiếm thành phố Bakhmut của Ukraine vì không có dấu hiệu nào cho thấy Kyiv sẵn sàng ra lệnh rút quân, lãnh đạo vùng Donetsk do Nga dựng lên cho biết vào thứ Năm 16/3. Các lực lượng Nga – đi đầu là lực lượng đánh thuê Wagner – đã cố gắng vây hãm và chiếm thành phố ở miền đông Ukraine trong nhiều tháng, biến nó thành một trong những trận chiến đẫm máu nhất của cuộc chiến kéo dài một năm.

* Trước thềm sự kiện về AI của Microsoft diễn ra vào ngày 16/3, một tính năng bị rò rỉ của PowerPoint Copilot cho phép AI có thể tạo bài thuyết trình dựa trên nội dung văn bản. Sự kiện “The Future of Work with AI” của Microsoft sẽ diễn ra vào 22h ngày 16/3 (giờ Hà Nội). Sự kiện sẽ giới thiệu những tính năng mới, áp dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cho các ứng dụng của Microsoft Office và Microsoft 365. Tuy vậy, trước khi sự kiện diễn ra, một tài khoản Twitter @_h0x0d_ đã đăng tải một tính năng mới mang tên trợ lý ảo Copilot trên Microsoft PowerPoint, Verge đưa tin. Video cho thấy tính năng này sẽ khiến AI có thể tạo ra một bài trình chiếu PowerPoint dựa trên nội dung văn bản của Microsoft Word.
,br> * Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã cho cái nhìn sơ bộ về bộ đồ vũ trụ sẽ trang bị cho các phi hành gia trong sứ mệnh trở lại Mặt Trăng. NASA và Công ty hàng không vũ trụ Axiom Space đã giới thiệu bộ đồ vũ trụ mà các phi hành gia sẽ mặc cho sứ mệnh Artemis III – đưa con người trở lại Mặt Trăng, CBS News đưa tin ngày 15/3. Russell Ralston, Phó giám đốc chương trình EVA tại Axiom Space, cho biết bộ đồ mới này sẽ cơ động hơn so với bộ đồ cồng kềnh được dùng trong sứ mệnh Apollo, khiến các phi hành gia đã ngã khi đi bộ trên Mặt Trăng. Mũ bảo hộ mới giúp cải thiện tầm nhìn, trong khi đôi ủng sẽ giúp phi hành gia dễ đi lại hơn.

* Rác thải chất đống trên đường phố khi nhân viên vệ sinh ở Paris (Pháp) đình công để phản đối dự thảo luật tăng tuổi nghỉ hưu, dự kiến​ trở thành luật trong tuần này. Rác thải thực phẩm chất đống trước tháp Eiffel. Trên con đường nhỏ lát đá cuội, rác tràn ra cả bên ngoài thùng. Tuy nhiên, chính phủ của ông Macron cho rằng tuổi nghỉ hưu phải được đẩy lên nhằm đảm bảo nguồn tài chính cho hệ thống lương hưu của Pháp trong tương lai. Lương hưu được chi trả dựa vào những người lao động hiện nay cùng chủ lao động. Nhưng khi dân số sống lâu hơn và số lượng người về hưu ngày càng tăng, hệ thống phải đối mặt với thâm hụt dài hạn.

* Tổng thống Israel cảnh báo nước này đối mặt nguy cơ nội chiến cận kề do bất đồng liên quan kế hoạch cải cách tư pháp của Thủ tướng Netanyahu. “Một cuộc nội chiến chính là lằn ranh đỏ. Tôi sẽ không để chuyện đó xảy ra bằng mọi giá”, Tổng thống Israel Isaac Herzog nói ngày 15/3. Ông mô tả Israel đang ở “ngã ba đường”, chìm sâu trong khủng hoảng nhưng cũng đứng trước cơ hội lớn. Tổng thống Herzog đưa ra bình luận trong bối cảnh kế hoạch cải cách tư pháp của chính phủ Thủ tướng Benjamin Netanyahu vấp phải sự phản đối từ người dân, làm dấy lên hàng loạt cuộc biểu tình. Ông Herzog cùng ngày đề xuất các lựa chọn cải cách thay thế, nhưng bị ông Netanyahu bác bỏ.

Ngày 15 – 3 – 2023

* Các chiến đấu cơ của Anh và Đức đã chặn một máy bay Nga ở khu vực gần không phận Estonia trong hoạt động chung đầu tiên của không lực hai nước. Hai chiếc Typhoon hôm thứ Ba đã chặn một chiếc máy bay tiếp liệu Il-78 Midas đang bay giữa St Petersburg và Kaliningrad. Chiếc máy bay đã không liên lạc với bộ phận kiểm soát không lưu ở Estonia. Các lực lượng không quân của Anh và Đức hiện đang tiến hành kế hoạch giám sát chung của NATO đối với không gian trong khu vực.

* Thông tin về gói hỗ trợ trị giá hơn 15,5 tỷ đô la từ các nước giàu cho Việt Nam để chuyển đổi từ điện than sang năng lượng sạch, tới nay vẫn rất mù mờ, ngay cả với chính phủ VN. Một đối tác của chính phủ Việt Nam đã gọi gói hỗ trợ này là ‘hộp đen’ vì sự mù mờ nói trên. “Các điều khoản và điều kiện để… tài trợ hiện chưa rõ ràng đối với cộng đồng phát triển nói chung, bao gồm cả chính phủ [Việt Nam]. Chúng tôi đã hỏi [các quốc gia] G7. Tôi tin rằng ngay cả Việt Nam cũng đã hỏi G7,” bà Sunita Dubey nói với trang tin ClimateHome, trong khi than phiền về sự thiếu minh bạch trong các thỏa thuận tài chính của quốc gia giàu.

* Bộ Y tế Việt Nam vừa đưa ra cảnh báo, kêu gọi các cơ sở y tế cảnh giác với các trường hợp nghi ngờ nhiễm liên cầu lợn, một loại virus có nguồn gốc từ lợn, sau khi một số trường hợp nhiễm bệnh ở người được phát hiện trong vài tháng qua, truyền thông địa phương đưa tin hôm 14/3. Từ đầu năm đến nay, một số ca nhiễm liên cầu lợn đã được ghi nhận trên toàn quốc và phần lớn các trường hợp này liên quan đến những người ăn các sản phẩm từ thịt lợn như tiết canh hoặc là những người giết mổ lợn, theo thông tin từ Bộ Y tế.

* Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) hôm 15/3 cho biết rằng nhu cầu xăng dầu toàn cầu đang tăng chậm nhưng sắp tới sẽ tăng mạnh do việc nối lại hoạt động đi lại qua đường hàng không và việc Trung Quốc mở cửa trở lại nền kinh tế sau khi cố kiềm chế COVID-19, theo Reuters. Cơ quan có trụ sở tại Paris cho biết trong báo cáo về dầu hàng tháng của họ: “Mức tăng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu bắt đầu vào năm 2023 ở mức khá thấp nhưng dự kiến vào cuối năm sẽ tăng mạnh”.

* Tổng thống Honduras Xiomara Castro hôm 14/3 cho biết bà đã yêu cầu ngoại trưởng nước này lập quan hệ chính thức với Trung Quốc, gây sức ép với Đài Loan trước chuyến thăm nhạy cảm của Tổng thống Thái Anh Văn tới Hoa Kỳ và Trung Mỹ, theo Reuters Trung Quốc không cho phép các quốc gia mà họ có quan hệ ngoại giao lại cũng duy trì quan hệ chính thức với Đài Loan, hòn đảo bị Trung Quốc tuyên bố là lãnh thổ của họ và không có quyền thiết lập quan hệ cấp nhà nước, một lập trường bị Đài Loan cực lực phản đối.

* Các biện pháp của chính phủ đã không có nhiều hiệu quả khi nền kinh tế Argentina bị cho là mất cân bằng nghiêm trọng. Theo Cơ quan thống kê Argentina (Indec), việc lạm phát tháng 2 tăng 6,6% đã nâng con số lạm phát trong 12 tháng qua của nước này lên 102,5%. Điều này đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1991, lạm phát hàng năm ở Argentina vượt 100%, Bloomberg đưa tin. Điều này sẽ gây áp lực lên chính phủ của Tổng thống Alberto Fernandez, người kỳ vọng có thể giảm áp lực tài chính cho cử tri, khi kỳ bầu cử sẽ diễn ra vào tháng 10.

* Giám đốc điều hành mới của Silicon Valley hôm 14/3 cho biết ngân hàng đã mở cửa hoạt động và sẵn sàng nhận cũng như giữ tiền gửi cho khách hàng. Hiện tại, SVB có tên là ngân hàng Silicon Valley Bridge. Trong email gửi cho khách hàng đăng trên trang web SVB, ông Mayopoulos khẳng định “những người gửi tiền có toàn quyền tiếp cận tiền gửi”, đồng thời nói thêm FDIC bảo vệ hoàn toàn cả dòng tiền mới lẫn tiền gửi hiện có tại ngân hàng.

* Thành phố Kupang, miền đông Indonesia, thí điểm chương trình cho học sinh vào lớp lúc 5h30 để “rèn kỷ luật”, gây tranh cãi trong dư luận. Cảnh những thiếu niên ngái ngủ lê bước đến trường lúc tờ mờ sáng đã trở nên quen thuộc trong những ngày qua ở Kupang, thủ phủ tỉnh Đông Nusa Tenggara, Indonesia. Đó là các học sinh cuối cấp tại 10 trường trung học phổ thông thực hiện chương trình thí điểm đến trường lúc 5h30. Chương trình được ông Viktor Laiskodat, thống đốc Kupang, công bố hồi tháng trước, với mục tiêu tăng cường kỷ luật cho học sinh. Nhưng theo các bậc phụ huynh, các em luôn kiệt sức khi về nhà. Các ngôi trường khác ở Indonesia thường bắt đầu học từ 7-8h.

Ngày 14 – 3 – 2023

* Mỹ nói đã xảy ra vụ va chạm giữa tiêm kích Su-27 của Nga và máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ trên Biển Đen, buộc Mỹ phải cho máy bay rơi xuống biển. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ đã rơi xuống Biển Đen vào buổi sáng do cơ động quá mạnh của chính nó, các máy bay chiến đấu của Nga đã không va chạm với MQ-9 và không sử dụng vũ khí chống máy bay Mỹ. Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan đã thông báo cho Tổng thống Joe Biden.

* Các nguồn tin Ukraine và Nga nói có hiện tượng quân đội Nga tuyển “nữ phạm nhân” từ các trại tù phía Nam nước này để bổ sung cho chiến trường Ukraine. Theo trang Moscow Times ở Nga hôm 13/03/2023, Bộ Tổng tham mưu quân lực Ukraine công bố tin về một chuyến tàu có “nữ tù nhân” tới vùng Donetsk, vào khu vực Nga chiếm. Một nhà hoạt động người Nga, Olga Romanova, người sáng lập phong trào vì nữ quyền xác nhận tin này. Theo bà, chuyến tàu tới Donetsk tuần trước chở một số phạm nhân nữ từ trại giam ở Kushchevka, Vùng Krasnodar, phía Nam Liên bang Nga. Từ tháng 2 đã có tin từ phía Ukraine tin rằng nữ phạm nhân Nga được bổ sung vào quân đội vì thương vong cao ở phía Nga.

* Các vụ phóng tên lửa mới nhất của Triều Tiên là một cuộc tập trận quân sự được thiết kế để huấn luyện các phi hành đoàn thực hiện nhiệm vụ bất cứ lúc nào và ‘tiêu diệt kẻ thù’ nếu cần, truyền thông nhà nước KCNA loan tin hôm 14/3. Triều Tiên bắn hai phi đạn đạn đạo tầm ngắn ra ngoài khơi bờ biển phía đông, quân đội Hàn Quốc cho biết vào thời điểm đó. Đây là vụ thử mới nhất trong số các vụ thử vũ khí của Triều Tiên trong lúc Hàn Quốc và Hoa Kỳ tiến hành cuộc tập trận quân sự chung lớn nhất trong nhiều năm.

* Một cuộc biểu tình phản đối những hành động của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 18/3 ở thủ đô Washington của Mỹ, một phần trong chuỗi sự kiện biểu tình được lên kế hoạch ở một số các thành phố lớn khắp thế giới trong những tuần sắp tới. Các cuộc biểu tình diễn ra trong bối cảnh Việt Nam kỉ niệm trận hải chiến tại Đá Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa vào ngày 14 tháng 3 năm 1988, khi 64 chiến sĩ hải quân Việt Nam hi sinh trong một cuộc tấn công của lực lượng hải quân Trung Quốc. Bắc Kinh kể từ đó đã chiếm quyền kiểm soát thực thể này.

* Kết quả khảo sát được công bố hôm 14/3 cho thấy thành phố Lahore ở Pakistan đã leo 10 bậc để trở thành nơi có không khí ô nhiễm nhất trên thế giới vào năm 2022, Reuters đưa tin. Theo khảo sát năm 2022, mức độ tập trung phân tử bụi mịn PM2.5 tại thành phố Lahore đã lên đến mức 97,4 microgram trên một mét khối khí, tăng từ mốc 86,5 microgram một năm trước đó, khiến nơi đây trở thành đô thị có không khí ô nhiễm nhất trên Trái Đất. Hòa Điền, thành phố duy nhất của Trung Quốc nằm trong số 20 địa điểm ô nhiễm nhất, đứng thứ 2 với nồng độ bụi mịn ở mức 94,3 microgram. Đây là sự cải thiện lớn vì thành phố này trước đó có mức độ ô nhiễm lên tới 101,5 microgram trên một mét khối khí vào năm 2021. Hai thành phố tiếp theo đều nằm tại Ấn Độ là Bhiwadi với mức ô nhiễm 92,7 microgram bụi mịn và thủ đô Delhi là 92,6 microgram.

* Truyền thông ngày 13/3 đưa tin Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đang chuẩn bị những thủ tục và sẽ lần đầu phát lệnh bắt giữ với các cá nhân liên quan đến xung đột tại Ukraine. TASS dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 14/3 nói rằng Nga không công nhận Tòa Hình sự Quốc tế ở The Hague. “Chúng tôi không công nhận tòa án này và chúng tôi không công nhận thẩm quyền của tòa án”, ông Peskov nói. Công tố viên ICC Karim Khan sẽ yêu cầu thẩm phán phê chuẩn lệnh bắt giữ dựa trên những bằng chứng thu thập được. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên ICC phát lệnh bắt giữ liên quan đến xung đột ở Ukraine.

* Bộ trưởng Tư pháp Iran Gholamhossein Mohseni Ejei hôm 13/3 cho biết nước này đã ân xá cho 22.000 người bị bắt trong các cuộc biểu tình chống chính phủ, hãng thông tấn IRNA đưa tin. “Đến nay, khoảng 82.000 người đã nhận được lệnh ân xá, bao gồm 22.000 người tham gia các cuộc biểu tình”, Bộ trưởng Ejei cho biết. Tuy nhiên, người đứng đầu Bộ Tư pháp Iran không nêu chi tiết thời điểm lệnh ân xá được ban hành hay những đối tượng cụ thể nào được hưởng ân xá.

 

Ngày 13 – 3 – 2023

* Thủ tướng Anh, ông Rishi Sunak cam kết tăng thêm 5 tỷ bảng chi tiêu ngân sách cho quốc phòng trong hai năm tới để chống lại “các đe dọa từ những chính thể thù địch”. Bản Phúc trình liên bộ mới của năm 2023 (2023 Integrated Review Refresh-IR23) xác lập chiến lược ngoại giao và an ninh quốc gia Anh, được công bố sáng thứ Hai 13/03/2023 giờ London. Ông Sunak công bố nội dung về việc tăng chi tiêu quốc phòng trước cuộc gặp các lãnh đạo Mỹ và Úc ở California, Hoa Kỳ. Hội nghị của các ông Joe Biden, Rishi Sunak và Anthony Albanese (thủ tướng Úc) được tổ chức để hoàn tất thỏa thuận có tên là Hiệp ước Aukus, cung cấp cho Úc tàu ngầm nguyên tử với công nghệ của Mỹ và Anh.

* Chính phủ Anh vừa phải can thiệp “qua đêm” để đạt thỏa thuận cho phép HSBC ‘cấp cứu’ chi nhánh Silicon Valley Bank tại nước này. Trong diễn biến nửa đêm hôm qua 12/03/2023, Thủ tướng và Bộ trưởng Tài chính Anh họp gấp với giới chức ngân hàng để đồng ý cho HSBC mua lại chi nhánh của ngân hàng Mỹ đang phá sản, Silicon Valley Bank (SVB). Theo BBC News, trang Business, sáng 13/03, tin này giúp ngành công nghệ cao ở Anh “thở phào” vì các công ty trong ngành này có nguy cơ tan vỡ nếu không được trợ giúp. Ngân khố Quốc gia Anh đồng ý về thỏa thuận để HSBC mua lại bộ phận tại Anh của SVN với giá 1 bảng.

* Tổng thống Micronesia tố cáo Trung Quốc gây “chiến tranh chính trị” trong một bức thư gửi cho các lãnh đạo trong nước và thảo luận về việc chuyển lòng trung thành ngoại giao từ Trung Quốc sang Đài Loan để đổi lấy 50 triệu đô la. Tổng thống David Panuelo nói Trung Quốc đã sử dụng các chiến thuật bất chính, bao gồm gián điệp và đưa hối lộ, nhằm đảm bảo rằng nếu xảy ra chiến tranh với Đài Loan, Micronesia sẽ liên kết với Trung Quốc thay vì Hoa Kỳ, hoặc ít nhất sẽ không đứng về bên nào.

* Các quan chức Mỹ đã chặn hàng trăm di dân chủ yếu là người Venezuela từ Mexico vào Mỹ hôm 12/3 sau khi đông đảo di dân phá vỡ các lớp hàng rào canh giữ ở Mexico để xin tị nạn ở Mỹ, và cuối cùng chỉ để bị ngăn trở bởi dây thép gai, hàng rào và tấm chắn. Bất mãn trong việc khó đặt được các cuộc hẹn xin tị nạn bằng ứng dụng mới của chính phủ Mỹ, di dân đã tập trung tại biên giới của Ciudad Juarez, thành phố biên giới của Mexico, nhưng không thể vượt qua cửa khẩu kết nối hai nước.

* Nhật báo Yomiuri hôm Chủ nhật trích dẫn nhiều nguồn tin chính phủ cho biết rằng Nhật Bản đã bắt đầu chuẩn bị cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Yoshimasa Hayashi đến thăm Quần đảo Solomon, Kiribati và Quần đảo Cook vào cuối tháng 3. Chuyến thăm, dự kiến diễn ra từ ngày 18 đến 22 tháng 3, diễn ra sau khi Trung Quốc ký hiệp ước an ninh với Quần đảo Solomon vào năm ngoái, khiến Hoa Kỳ và Australia lo ngại trong khi Trung Quốc tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại khu vực.

* Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng tới mức một bảo tàng ở San Francisco (Mỹ) đã khắc họa lễ tưởng niệm gây tranh cãi “về sự diệt vong của loài người”. Trí tuệ tổng hợp nhân tạo (AGI) là khái niệm thậm chí còn mơ hồ hơn cả AI và đang dần đi vào cuộc sống của con người, với sự xuất hiện của các ứng dụng như ChatGPT hay chatbot của Bing. AGI được định nghĩa là “trí tuệ nhân tạo có thể làm mọi thứ con người có thể làm”, tích hợp khả năng nhận thức của con người vào máy móc.

* Cựu Phó tổng thống Mỹ Mike Pence hôm 11/3 đã chỉ trích ông Trump, khẳng định lịch sử sẽ buộc cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm trong vụ bạo loạn Điện Capitol năm 2021. “Tổng thống Trump đã sai”, Reuters dẫn lời ông Mike Pence nói hôm 11/3. “Tôi không có quyền lật ngược cuộc bầu cử. Những lời nói liều lĩnh của ông ấy đã gây nguy hiểm cho gia đình tôi và mọi người tại Điện Capitol ngày hôm đó. Tôi biết lịch sử sẽ buộc ông Donald Trump phải chịu trách nhiệm”. Cựu phó tổng thống còn gọi những gì xảy ra vào hôm 6/1/2021 là “sự ô nhục”.

Ngày 10 – 3 – 2023

* Ít nhất chín người đã thiệt mạng trong làn sóng không kích mới trên khắp Ukraine trong đó Nga đã sử dụng các vũ khí mạnh gồm các tên lửa siêu thanh hiếm. Đây được cho là lần đầu Nga bắn tên lửa siêu thanh Kinzhal – có khả năng tránh các hệ thống phòng không – kể từ những tháng đầu cuộc chiến. Đợt oanh tạc mới nhất là đợt tấn công nặng nhất mà Ukraine phải gánh chịu trong nhiều tuần qua. Nga bắn phá làm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị mất điện, nhưng sau đó đã nối lại.

* Ngân hàng Silicon Valley (SVB) buộc phải dừng hoạt động vào ngày 10/3, trở thành ngân hàng lớn nhất đóng cửa kể từ sau khủng hoảng tài chính năm 2008. Giới chức California đã đóng cửa SVB và giao lại cho Công ty Bảo hiểm Ký thác Liên bang Mỹ (FDIC) quản lý. FDIC sẽ thanh lý tài sản ngân hàng để trả cho những người gửi tiền và chủ nợ của SVB, CNN đưa tin. Sự sụp đổ của ngân hàng Silicon Valley bắt đầu vào ngày 8/3, khi SVB thông báo sẽ bán tháo một loạt chứng khoán và phải huy động vốn 2,25 tỷ USD để củng cố bảng cân đối kế toán. Điều này đã gây sự hoảng loạn ở các công ty đầu tư mạo hiểm. Các công ty này được cho là đã khuyến cáo doanh nghiệp rút tiền khỏi ngân hàng Silicon Valley. Đến sáng 10/3, cổ phiếu SVB bị tạm dừng giao dịch, và ngân hàng đã từ bỏ nỗ lực tăng vốn hoặc tìm người mua. Cổ phiếu một số ngân hàng khác như First Republic, PacWest Bancorp và Signature Bank cũng bị tạm dừng giao dịch.

* Ông Tập Cận Bình được quốc hội Trung Quốc bỏ phiếu tán thành giữ chức chủ tịch nước nhiệm kỳ thứ ba. Sau khi củng cố quyền lực, ông Tập, 69 tuổi, đã trở thành vị lãnh đạo nổi trội nhất của Trung Quốc trong nhiều thế hệ. Trong hệ thống chính trị của Trung Quốc, vai trò chủ tịch nước chủ yếu mang tính thủ tục. Quyền lực của ông Tập đến từ vị trí Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc và Chủ tịch Quân ủy Trung ương.

* Tại lễ trao giải Oscar, dự kiến diễn ra ở Los Angeles tối ngày 12/3, Ke Huy Quan và Hong Chau sẽ là những diễn viên gốc Việt đầu tiên trong lịch sử của giải thưởng điện ảnh danh giá nhất hành tinh được xướng tên cho các đề cử năm nay. Ke Huy Quan, người từng được biết tiếng cách đây vài thập kỷ khi là một ngôi sao nhí trong bộ phim “Indiana Jones and the Temple Doom” của đạo diễn Steven Spielberg, Còn Hong Chau, nữ diễn viên bắt đầu được biết tiếng nhiều qua vai diễn đột phá trong Downsizing cách đây 5 năm,
,br> * Các quan chức tình báo Mỹ xác định rằng những người có quan hệ với tình báo Nga đang lên kế hoạch tổ chức các cuộc biểu tình với hy vọng lật đổ chính phủ Moldova, theo Toà Bạch Ốc. Phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Toà Bạch Ốc John Kirby nói thông tin tình báo cho thấy những người có vai trò, một số có liên hệ với tình báo Nga, đang tìm cách dàn dựng và sử dụng các cuộc biểu tình ở Moldova làm cơ sở để kích động một cuộc nổi dậy chống lại chính phủ thân phương Tây mới của Moldova.

* Đại diện một cơ quan truyền thông Việt Nam lên tiếng báo động về tình trạng bị các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, YouTube, Netflix và TikTok “lấy cả người và quảng cáo của báo chí” trong nước. Nhận định được ông Nguyễn Đức Quang, Phó Trưởng Ban Tổ chức – Đào tạo HTV, đưa ra tại Diễn đàn Kinh tế Báo chí 2023 mới đây, khi ông cho rằng các nền tảng xuyên biên giới trên, với tiềm lực tài chính hùng hậu, không chỉ thu hút lượng người dùng mà còn làm ảnh hưởng đến doanh thu quảng cáo của báo chí Việt Nam.

* Trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ và trở thành điểm sáng trong ngành công nghệ. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng là “thủ phạm” thải ra lượng carbon ngày càng lớn ra Trái Đất mỗi năm. Nhằm huấn luyện thuật toán AI, Microsoft, Google và nhà sản xuất ChatGPT OpenAI sử dụng điện toán đám mây dựa trên hàng nghìn con chip bên trong các máy chủ tại những trung tâm dữ liệu lớn trên toàn cầu. Thành công của ChatGPT khiến nhiều công ty khác chạy đua phát hành hệ thống AI và chatbot, hoặc xây dựng những sản phẩm sử dụng mô hình AI lớn cung cấp các tính năng cho mọi đối tượng. Theo bài báo nghiên cứu xuất bản năm 2021, huấn luyện GPT-3 – mô hình AI xử lý ngôn ngữ nâng cao – tiêu tốn 1.287 GWh, tương đương lượng điện mà 120 ngôi nhà ở Mỹ tiêu thụ trong một năm. Quá trình này tạo ra 502 tấn khí thải carbon, tương đương với lượng khí thải của khoảng 110 chiếc ôtô Mỹ trong một năm.

* Iran và Saudi Arabia đã đồng ý nối lại quan hệ ngoại giao, đồng thời mở cửa trở lại đại sứ quán của 2 nước trong vòng 2 tháng, Al Jazeera đưa tin. Hai quốc gia Trung Đông được cho là đã đạt được thỏa thuận nối lại quan hệ ngoại giao sau các cuộc đàm phán ở thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc.

* Với 201 phiếu thuận và 115 phiếu chống, Thượng viện Pháp hôm 9/3 đã bỏ phiếu ủng hộ việc tăng tuổi nghỉ hưu hợp pháp ở nước này từ 62 lên 64. 201 thành viên của Thượng viện, do đảng Cộng hòa (Les Republicains) chiếm ưu thế, đã bỏ phiếu ủng hộ điều 7 của kế hoạch cải cách về tuổi nghỉ hưu, trong khi 115 người bỏ phiếu chống, theo Reuters.

* Lãnh đạo Wagner cho biết đường dây nóng giữa các đơn vị của tập đoàn với cơ quan quốc phòng Nga bị cắt sau những tranh cãi về đạn dược. “Họ ngắt tất cả đường dây nóng giữa chính phủ với văn phòng và đơn vị Wagner, cũng như chặn mọi tài liệu tôi gửi đến các cơ quan chịu trách nhiệm ra quyết định. Họ làm vậy để ngăn tôi yêu cầu đạn dược”, Yevgeniy Prigozhin, lãnh đạo tập đoàn quân sự tư nhân Wagner, ngày 9/3 cho biết. Prigozhin không tiết lộ chi tiết những quan chức và chỉ huy liên quan do “không muốn làm mất uy tín của họ”. Ông cho biết tình trạng nguồn cung đạn dược cho các đơn vị Wagner chưa được cải thiện.

Ngày 9 – 3 – 2023

* Từ tuần đầu tháng 3, dư luận trong các hội nhóm người Việt tại CH Ba Lan nóng lên câu chuyện một cán bộ Lãnh sự tại Đại sứ quán VN ở Warsaw bị “tố cáo lạm thu phí hộ chiếu”. Theo lời kể của một số công dân Việt Nam ở Ba Lan, gồm cả những người tỵ nạn từ Ukraine sang tạm cư ở Ba Lan thì có hiện tượng “đã kéo dài” là lãnh sự Q thường từ chối nhận hồ sơ cấp, đổi hộ chiếu VN cho họ. Sau đó, chính cơ quan ngoại giao này gợi ý trực tiếp để người làm giấy tờ “liên lạc với dịch vụ”. Các khoản chi cho “đường dây dịch vụ” thường cao hơn phí quy định nhiều lần, gây bức xúc lớn cho người Việt tại Ba Lan.

* Hàng chục ngàn người đã ký đơn yêu cầu không để nam diễn viên Hong Kong Chân Tử Đan (Donnie Yen) làm người dẫn chương trình lễ trao giải Oscar, vì gương mặt này ủng hộ chính phủ Trung Quốc. Bản kiến ​​nghị trực tuyến được khởi nguồn bởi “một nhóm người từ Hong Kong”. Bản kiến nghị nói rằng nhận xét mới nhất của nam tài tử về các cuộc biểu tình ở Hong Kong hồi 2019 là “vi phạm tinh thần tự do ngôn luận”. Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh, cơ quan bầu chọn giải Oscar, vẫn chưa bình luận về đơn này.

* Một quan chức Liên Hợp Quốc đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp sau khi nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị mất điện sau các cuộc tấn công mới của Nga. “Điều này không thể tiếp tục,” ông Rafael Grossi nói với hội đồng quản trị của cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc trong một tuyên bố mạnh mẽ. Trong một bài phát biểu, ông Rafael Grossi từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) nói: “Tôi ngạc nhiên trước sự chủ quan. Chúng tôi là IAEA, chúng tôi có nhiệm vụ quan tâm đến an toàn hạt nhân”. Ông nói thêm: “Một ngày nào đó vận may của chúng ta sẽ hết”.

* Kế hoạch ngân sách mà chính quyền Biden đưa ra hôm 9/3 bao gồm các yêu cầu tài trợ hàng tỷ đô la cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhắm mục tiêu chống lại Trung Quốc thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng và các hỗ trợ khác cho các đối tác và đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực. Quyền Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách Quản lý và Tài nguyên John Bass nói với các phóng viên rằng sự cạnh tranh của Washington với Bắc Kinh là “rộng lớn và phức tạp khác thường” và hợp lý để được các hình thức tài trợ mới.

* Trưởng tình báo quân đội Lithuania tuyên bố Nga có đủ nguồn lực để tiếp tục cuôc chiến ở Ukraine thêm hai năm nữa với cường độ hiện nay. Nga nói họ mở ‘chiến dịch quân sự đặc biệt’ tại Ukraine vào năm ngoái để đánh bại một mối đe dọa an ninh. Kyiv và phương Tây gọi đây là cuộc chiến vô cớ nhằm khuất phục một nước độc lập.

* Một số người dân thuộc dân tộc Chăm ở Ninh Thuận bày tỏ sự bức xúc với VOA về việc chính quyền cưỡng chế gần 20 hộ gia đình, nhưng chỉ được đền bù với giá 18.000đồng/m². Vào ngày 21/2, UBND huyện Thuận Nam tỉnh Ninh Thuận đã đưa ra thông báo cưỡng chế thu hồi đất đến 18 hộ gia đình trong khu vực để thực hiện Khu dân cư phục vụ dự án đường Văn Lâm-Sơn Hải theo một quyết định do ông Trương Xuân Vỹ, Chủ tịch UBND huyện Thuận Nam, ký ban hành ngày 11/1/2023. Sự việc trên đã gây ra nhiều bức xúc với người dân địa phương.

* Cơ quan chống tham nhũng của Malaysia hôm thứ Năm 9/3 cho biết họ sẽ khép cựu Thủ tướng Muhyiddin Yassin vào nhiều tội danh tham nhũng, một động thái mà ông gọi là đàn áp chính trị. Các cáo buộc được đưa ra chỉ ba tháng sau khi ông Muhyiddin thua sít sao ông Anwar Ibrahim trong một cuộc tổng tuyển cử, và có khả năng làm gia tăng căng thẳng chính trị ở Malaysia, nơi đã thay đổi bốn thủ tướng kể từ năm 2018.

* Người đứng đầu Lầu Năm Góc, ông Lloyd Austin, hôm thứ Năm 9/3 nói với các nhà lãnh đạo Israel rằng hãy thực hiện các bước để giảm căng thẳng ở khu vực Bờ Tây bị chiếm đóng, trong bối cảnh Washington ngày càng lo lắng rằng tình hình có thể khiến các đồng minh mất tập trung vào nỗ lực đối phó với Iran.

* 7 người đã thiệt mạng cùng 25 người khác bị thương sau vụ xả súng tại một nhà thờ ở thành phố Hamburg, miền Bắc nước Đức, tối 9/3 (theo giờ địa phương). Guardian cho biết 8 người trong số đó bị thương nặng. Cảnh sát Hamburg nhận định kẻ xả súng được cho là nằm trong số những người thiệt mạng. “Theo những dấu hiệu ban đầu, vụ nổ súng đã xảy ra trong một nhà thờ ở phố Deelboege thuộc quận Grossborstel. Một số người bị thương nặng, một số thậm chí tử vong”, cảnh sát Hamburg cho biết. Bên cạnh đó, cảnh sát tuyên bố hiện “không có thông tin đáng tin cậy nào về động cơ gây án”.

* Chính quyền Taliban cho biết thống đốc tỉnh Balkh (Afghanistan) đã thiệt mạng trong một vụ tấn công liều chết tại văn phòng của ông hôm 9/3. “Hai người, trong đó có ông Mohammad Dawood Muzammil, Thống đốc tỉnh Balkh, đã thiệt mạng trong một vụ nổ sáng nay”, phát ngôn viên cảnh sát địa phương Asif Waziri nói với AFP hôm 9/3. Ông đồng thời cho biết vụ nổ xảy ra trên tầng 2 của văn phòng thống đốc chính quyền Taliban ở tỉnh Balkh.

* Bốn nạn nhân trong vụ bắt cóc bị băng đảng Mexico nhận dạng nhầm là thành viên của một tổ chức tội phạm khác đang cố tình xâm phạm địa bàn. Băng đảng Mexico ngày 9/3 đã bàn giao 5 thành viên cho chính quyền địa phương như một lời xin lỗi về vụ bắt cóc nhầm 4 người Mỹ ở thành phố biên giới Matamoros, theo Reuters. Báo chí và truyền thông Mexico đã đăng tải những bức ảnh về một bức thư xin lỗi, trong đó băng đảng nhận trách nhiệm về sự kiện và khẳng định đang giao nộp những thành viên liên quan đến vụ bắt cóc. Bức thư được để lại cùng 5 người đàn ông bị trói tay.

* Một bồi thẩm đoàn ở California, Mỹ, đã trao cho người mẹ da đen và hai cô con gái hơn 8 triệu USD sau khi họ bị cảnh sát giam giữ một cách vô lý khi dừng lại uống cà phê. Một bồi thẩm đoàn hôm 8/3 đã trao cho gia đình Aasylei Loggervale khoản bồi thường thiệt hại 8,25 triệu USD, kết thúc vụ kiện kéo dài nhiều năm chống lại quận Alameda và phó cảnh sát trưởng Steven Holland, Washington Post đưa tin.

* Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell được đưa đến bệnh viện ở Washington, D.C., sau khi bị vấp ngã tại một khách sạn vào tối 8/3. Thượng nghị sĩ bang Kentucky, 81 tuổi, đang tham dự một bữa tối riêng tư ở Washington thì bị vấp ngã. Ông được đưa vào bệnh viện để điều trị, AP dẫn lời phát ngôn viên Doug Andres cho biết. Văn phòng của ông McConnell không cung cấp thêm chi tiết về tình trạng của ông hay thời gian ông có thể vắng mặt tại Thượng viện.

* Nhà Trắng ngày 8/3 chỉ trích thẳng thừng Tucker Carlson sau khi người dẫn chương trình của Fox News công bố một số video miêu tả sai lệch về vụ bạo loạn tại Điện Capitol. Theo CNN, Carlson, người được Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy cho tiếp cận hình ảnh camera giám sát trong vụ bạo loạn tại Điện Capitol có độ dài khoảng 40.000 giờ, đã công bố một số video được chọn lựa kỹ lưỡng nhằm đánh lạc hướng dư luận rằng những người tham gia vụ bạo loạn chỉ biểu tình một cách ôn hòa. Người dẫn chương trình Carlson cho biết những video này là bằng chứng “thuyết phục” rằng đảng Dân chủ và Ủy ban điều tra vụ bạo loạn ngày 6/1/2021 đã nói dối người dân Mỹ.

* Nga tuyên bố không kích Ukraine bằng 81 tên lửa để đáp trả vụ một nhóm phá hoại xâm nhập tỉnh Bryansk và nổ súng khiến dân thường thiệt mạng. “Lực lượng vũ trang Nga đã tiến hành đợt tấn công trả đũa quy mô lớn để phản ứng với hành động khủng bố của chính quyền Ukraine nhằm vào tỉnh Bryansk ngày 2/3”, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga Igor Konashenkov cho biết hôm nay. Tướng Konashenkov nói rằng quân đội Nga đã triển khai nhiều loại vũ khí, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Kinzhal, để tấn công hạ tầng quân sự, các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và nhà máy cung cấp năng lượng cho những địa điểm này.

* Không quân Mỹ lên kế hoạch biên chế 1.000 UAV trợ chiến cho các đơn vị để hỗ trợ tiêm kích tàng hình trong tương lai. Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall ngày 7/3 thông báo quân chủng sẽ đề xuất quốc hội tài trợ ngân sách trong năm tài khóa 2024 cho các chương trình tích hợp máy bay không người lái (UAV) trợ chiến. Khoản ngân sách này sẽ giúp không quân Mỹ lên kế hoạch vận hành UAV trợ chiến, cũng như tổ chức và hỗ trợ khí tài mới.

 

Ngày 8 – 3 – 2023

* Thụy Sĩ vừa mở phiên tòa xét xử bốn cựu giám đốc điều hành tại chi nhánh Zurich của Ngân hàng Gazprombank của Nga. Ba người Nga và một người Thụy Sĩ bị buộc tội giúp nhạc sĩ người Nga Sergei Roldugin rửa tiền, mà số tiền bị nghi là của tổng thống Nga Vladimir Putin. Ông Roldugin được cho là đã đặt 50 triệu đô la (42 triệu bảng Anh) vào các tài khoản ở Thụy Sĩ từ năm 2014 đến 2016 mà không có lời giải thích đáng tin cậy nào về nguồn gốc. Ông này lấy hàng triệu đô la ở đâu để gửi vào tài khoản ngân hàng Thụy Sĩ?

* Ukraine đã phủ nhận mọi liên quan đến cuộc tấn công hồi tháng 9 vào các đường ống Nord Stream, vốn được xây lắp để vận chuyển khí đốt tự nhiên của Nga tới Đức. Sự phủ nhận này được đưa ra sau New York Times đưa tin, trong đó trích dẫn các quan chức tình báo Hoa Kỳ giấu tên, cho rằng một nhóm thân Ukraine chịu trách nhiệm về vụ này.

* Trung Quốc cần có khả năng bắn hạ dịch vụ internet Starlink và tên lửa chống tăng Javelin của Mỹ, thể hiện hiệu quả trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Đây có vẻ là kết luận của nhiều nhà nghiên cứu quân sự của Trung Quốc, theo một phân tích của Reuters ngày 8/3. Reuters cho hay họ đã đọc khoảng 100 bài báo trong hơn 20 tạp chí quốc phòng cho thấy một nỗ lực đánh giá của các học giả Trung Quốc về vũ khí và công nghệ Hoa Kỳ. Các bài báo của các nhà nghiên cứu Trung Quốc nhấn mạnh mối quan tâm về vai trò của Starlink, một mạng lưới vệ tinh được phát triển bởi công ty thám hiểm không gian SpaceX có trụ sở tại Hoa Kỳ của tỉ phú Elon Musk.

* Trung Quốc nói hôm 8/3 rằng họ “quan ngại sâu sắc” về kế hoạch “quá cảnh” của Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn và yêu cầu Washington làm rõ, trong bối cảnh có tin bà sẽ gặp Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Kevin McCarthy tại Hoa Kỳ, theo Reuters. Ông McCarthy có kế hoạch gặp bà Thái ở Hoa Kỳ trong những tuần tới, hai nguồn tin nói với Reuters hôm 6/3. Điều đó có thể thay thế cho chuyến công du được mong đợi nhưng đầy nhạy cảm của Chủ tịch Hạ viện thuộc đảng Cộng hòa tới Đài Loan, hòn đảo dân chủ bị Trung Quốc tuyên bố là họ có chủ quyền.

* Các nhà khoa học Nhật Bản đã tạo ra một đàn chuột con khỏe mạnh từ hai cá thể chuột đực bằng cách nuôi cấy trứng từ tế bào con đực. Nghiên cứu sinh sản đồng giới trên động vật có vú mở ra cơ hội phát triển phương pháp điều trị vô sinh mới ở người. Nó cũng là tín hiệu cho thấy các cặp đồng giới có thể sinh con trong tương lai, Guardian đưa tin ngày 8/3. Trong thế giới động vật, một số loài bò sát, lưỡng cư và cá có thể sinh sản đồng giới. Nhưng đối với động vật có vú, bao gồm con người, làm được điều này là một đột phá.

* Vụ đấu súng dữ dội của các nhân viên an ninh Chile đã ngăn chặn thành công những người có ý định cướp một máy bay chở tiền đến từ Miami, Mỹ. Vụ việc xảy ra tại sân bay lớn nhất Chile, khiến hai người thiệt mạng và đặt ra những lo ngại về tình trạng tội phạm gia tăng tại quốc gia Nam Mỹ này, Guardian đưa tin ngày 8/3. Các đoạn video được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội cho thấy vụ đấu súng xảy ra bên dưới một chiếc máy bay hãng Latam Airlines tại sân bay quốc tế Arturo Merino Benítez ở Santiago vào sáng sớm 8/3. Những tên cướp đã chống trả các nhân viên an ninh từ cơ quan hàng không DGAC của Chile. Các nhà chức trách cho biết một nhân viên an ninh và một tên cướp đã thiệt mạng trong vụ việc.

* Lãnh đạo các nước thành viên AUKUS dự kiến công bố các chi tiết trong dự án đóng tàu ngầm hạt nhân cho Australia, với sự giúp đỡ về công nghệ của Mỹ và Anh. Tổng thống Joe Biden, Thủ tướng Anh Rishi Sunak và Thủ tướng Australia Anthony Albanese sẽ công bố chi tiết thỏa thuận AUKUS trong buổi lễ dự kiến vào ngày 13/3 ở căn cứ hải quân ở San Diego, Mỹ, Bloomberg đưa tin. Nhà Trắng đã từ chối xác nhận về kế hoạch tổ chức sự kiện.

* Bộ Nội vụ Iran cho biết một số nghi phạm đã bị bắt giữ khi các cơ quan điều tra vụ đầu độc hàng loạt nữ sinh tại nước này. “Dựa trên các biện pháp nghiên cứu và tình báo, một số nghi phạm đã bị bắt tại năm 5 tỉnh. Các cơ quan liên quan cũng đang tiến hành một cuộc điều tra đầy đủ”, Guardian dẫn lời Phó Bộ trưởng Nội vụ Majid Mirahmadi phát biểu trên kênh truyền hình nhà nước ngày 7/3. Ông Mirahmadi không cung cấp chi tiết về các cá nhân bị bắt giữ.

* Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy nói ông không có ý định thăm Ukraine, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky gửi lời mời. “Ông McCarthy cần đến đây xem chúng tôi đang làm việc thế nào, chuyện gì đang xảy ra… rồi hãy đưa ra các giả định”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trả lời phỏng vấn CNN trong chương trình dự kiến phát sóng tối 8/3, nhắc đến Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy. Khi được hỏi về lời mời từ Tổng thống Zelensky, Chủ tịch Hạ viện McCarthy nói ông không cần phải đến Ukraine và sẽ tiếp nhận thông tin bằng nhiều cách khác.

Ngày 7 – 3 – 2023

* Ngoại trưởng Trung Quốc nói quan hệ Trung-Mỹ đã “đi chệch hướng nghiêm trọng”, đồng thời cảnh báo về khả năng xảy ra xung đột. “Ngăn chặn và đàn áp sẽ không làm cho nước Mỹ trở nên vĩ đại. Việc đó sẽ không ngăn được sự đổi mới của Trung Quốc,” ông Tần Cương nói. Ông Tần, cựu đại sứ Trung Quốc tại Hoa Kỳ, hôm thứ Ba đã có cuộc họp báo đầu tiên với tư cách là bộ trưởng ngoại giao. Câu chuyện về khinh khí cầu do thám đã làm gia tăng căng thẳng giữa hai siêu cường, bất chấp những nỗ lực gần đây nhằm cải thiện quan hệ.

* Ukraine tuyên bố sẽ truy tìm lính Nga bị tố cáo đã giết một tù nhân chiến tranh Ukraine không vũ trang, sau khi đoạn video xuất hiện trên mạng. “Chúng tôi sẽ tìm ra những kẻ giết người,” Tổng thống Volodymyr Zelensky nói vào cuối ngày thứ Hai. Bộ trưởng Ngoại giao Dmytro Kuleba kêu gọi một “cuộc điều tra ngay lập tức” của Tòa án Hình sự Quốc tế. Trong video, người lính Ukraine hút thuốc trong chiến hào. Anh nói “vinh quang cho Ukraine” trước khi bị bắn chết.

* Nhật Bản đã buộc phải kích hoạt cơ chế tự hủy của một tên lửa đẩy tầm trung được phóng lên vũ trụ do thiết bị này gặp lỗi động cơ ở giai đoạn hai. Sự cố gây thất vọng cho Tokyo trong cố gắng nhằm chen vào thị trường do Space X của tỉ phú Elon Musk dẫn đầu. Tên lửa đẩy H3 cao 57 m đã được phóng từ cảng vũ trụ Tanegashima của Cơ quan Thám hiểm Vũ trụ Nhật Bản (JAXA). Tên lửa chở theo một vệ tinh giám sát thảm họa tự nhiên có tên ALOS-3.

* Hoa Kỳ từ lâu đã coi Trung Quốc là nguồn tuyên truyền chống Mỹ mạnh mẽ nhưng ít tích cực hơn trong các hoạt động gây ảnh hưởng so với Nga, quốc gia đã sử dụng các cuộc tấn công mạng và hoạt động bí mật để làm gián đoạn các cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ và bôi nhọ các đối thủ. Nhưng nhiều người ở Washington giờ đây cho rằng Trung Quốc đang ngày càng áp dụng các chiến thuật dính líu tới Nga — và ngày càng có nhiều lo ngại rằng Hoa Kỳ không hành động đủ để đáp trả.

* Lũ lụt do mưa lớn kéo dài nhiều ngày đã buộc gần 40.000 người phải rời bỏ nhà cửa ở bang Johor phía nam Malaysia, giáp với Singapore, và ít nhất bốn người thiệt mạng trong tuần qua, các quan chức cho biết vào ngày thứ Bảy. Lũ lụt ở Malaysia thường xảy ra trong mùa gió mùa hàng năm từ tháng 10 đến tháng 3, nhưng trận mưa như trút nước trong tuần này khiến nhiều cư dân ở Johor vất vả tìm nơi trú ẩn.

* Các phi công thuộc lực lượng tinh nhuệ của Không quân Israel từ chối tham gia tập trận là diễn biến mới nhất trong cuộc đối đầu giữa các phe phái tại Israel quanh kế hoạch cải tổ hệ thống tư pháp do chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu thúc đẩy, theo Reuters. Nếu kế hoạch cải tổ được quốc hội Israel thông qua, các chuyên gia nhận định quyền lực của Tòa án Tối cao Israel sẽ bị xói mòn nghiêm trọng, trong khi trao cho chính phủ thêm những thẩm quyền mới, có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho nền móng chính trị của Israel.

* Sát thủ Pedro Coleues Filho, người tuyên bố từng sát hại hơn 100 người mà ông cho là tội phạm, đã bị các tay súng bí ẩn bắn chết gần Sao Paulo (Brazil). Pedro Coleues Filho, được mệnh danh là “kẻ thực hiện nhiều vụ giết người hàng loạt nhất Brazil”, đã tử vong hôm 5/3 vì nhiều vết thương do súng bắn ở thành phố Mogi Das Cruzes, AFP dẫn tuyên bố từ Sở An ninh Công cộng bang Sao Paulo. Các nghi phạm đã bỏ trốn sau khi gây án, cơ quan này cho biết thêm.

* Các quan chức Mexico đã tìm thấy 343 người di cư trong một chiếc xe tải bị bỏ lại ở bang Veracruz, trong đó có 103 trẻ vị thành niên không đi cùng người giám hộ. Chiếc xe bị bỏ lại trên một tuyến đường thường đưa người di cư đến biên giới Mỹ. Nhóm người này đeo vòng tay có mã màu, do đó các quan chức xác định họ là nạn nhân của các nhóm buôn lậu, BBC đưa tin ngày 7/3. Các quan chức Mexico cho biết thêm nhóm người này không gặp vấn đề về sức khỏe, chiếc xe tải cũng có quạt và cửa thông gió. Một bức ảnh do Viện Di cư Quốc gia Mexico (INM) công bố cho thấy chai nhựa và rác thải vương vãi khắp sàn xe. Hiện giới chức địa phương chưa xác định được vị trí của người lái xe.

* Quan chức Hungary nói ủng hộ Thụy Điển gia nhập NATO, nhưng yêu cầu các chính trị gia nước này ngừng lan truyền những lời “dối trá” về Budapest. Phó chủ tịch quốc hội Hungary Csaba Hende hôm nay cho biết các nghị sĩ nước này bắt đầu tranh luận trước khi bỏ phiếu về việc Phần Lan, Thụy Điển xin gia nhập NATO. Tuy nhiên, ông lưu ý quan hệ giữa Stockholm và Budapest cần được cải thiện và Thụy Điển cần “tôn trọng Hungary hơn” và không “lan truyền những điều dối trá”.